พุทธนวัตกรรมการใช้สื่อสร้างสรรค์เพื่อเสริมสร้างพลังจิตอาสาของเยาวชนจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์ เพื่อเสนอผลพัฒนาและประเมินผลการใช้พุทธนวัตกรรมการใช้สื่อสร้างสรรค์เพื่อเสริมสร้างพลังจิตอาสาของเยาวชนจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเป็นการศึกษาวิจัยแบบผสานวิธีแบบเชิงทดลอง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนา ด้านจิตวิทยา ด้านจิตอาสาและด้านสื่อสร้างสรรค์ จำนวน 17 รูป/คน กลุ่มตัวอย่าง คือ เยาวชนชั้น ม. 2-3 ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 30 คน เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมิน สมุดบันทึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การวิเคราะห์เนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test
ผลวิจัยพบว่า 1. คุณลักษณะของจิตอาสาปลูกฝังและส่งเสริมได้โดยบูรณาการหลักไตรสิกขา สังควัตถุ 4 และโยนิโสมนสิการ ประกอบด้วย 1) การสร้างรูปแบบผ่านช่องทางออนไลน์ 2) แนวทางในการสร้างกิจกรรมและการพัฒนาเยาวชนให้รู้จักคิดแบบมีส่วนร่วม เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม มององค์รวม และกิจกรรมจิตสำนึกสาธารณะ 2. ผลการพัฒนาพุทธนวัตกรรมการใช้สื่อสร้างสรรค์ผ่านกระบวนการ ประกอบด้วยขั้นที่ 1 แนวคิดทฤษฎีพื้นฐาน ขั้นที่ 2 การสร้างรูปแบบ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะจัดอบรมกิจกรรม 2 วัน และ ระยะโครงการจิตอาสาสื่อสร้างสรรค์ในชุมชน 30 วัน ผลของกระบวนการพัฒนามี 6 ขั้น ได้แก่ 1) สะพานเชื่อมกัลยาณมิตร 2) การรับรู้ความสามารถของตน 3) หัวใจแห่งจิตอาสา 4) รู้เท่าทันใจ รู้เท่าทันสื่อ 5) Up Skill เสริมสร้างทักษะใหม่บนโลกโซเซียล และ 6) สร้างเครือข่ายพลังเยาวชนจิตอาสารักดีเพื่อชุมชน 3. ผลประเมินการใช้พุทธนวัตกรรมการใช้สื่อสร้างสรรค์เพื่อเสริมสร้างพลังจิตอาสาของเยาวชน พบว่า พุทธนวัตกรรมการใช้สื่อสร้างสรรค์มีความเหมาะสมทั้งในภาพรวมและรายด้าน กลุ่มเยาวชนมีพฤติกรรมจิตอาสาตามแนวพุทธหลังการเข้าร่วมกิจกรรมมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ มูลนิธิสถาบันธรรมชัย ศูนย์พุทธศาสตร์ศึกษา DCI
เอกสารอ้างอิง
• ภาษาไทย
--1. หนังสือ
ทิศนา แขมมณี. การพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม: ทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: เมธีทิปส์, 2551.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). พัฒนาการแบบองค์รวมของเด็กไทย. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม, 2546.
--2. บทความ
กมลาศ ภูวชนาธิพงศ์, พุทธชาติ แผนสมบุญ, พระครูพิพิธปริยัติกิจ, พระปลัดสมชาย ปโยโค, อรจิรา วงษาพาน, เอื้ออารีย์ วัยวัฒนะ, อัครนันท์ อริยศรีพงษ์ และญาณินี ภู่พัฒน์. “ค่านิยมและพฤติกรรมต้นแบบใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์ตามแนวพุทธจิตวิทยาบูรณาการของสามเณร.” วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, ปีที่ 5, ฉบับที่ 2, (พฤษภาคม - สิงหาคม 2560): 39-55.
กัณฑ์จรี แสวงการ. “การศึกษากิจกรรมและจิตลักษณะที่ส่งผลต่อจิตสาธารณของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏ เขตภาคใต้ตอนบน.” วารสารนาคบุตรปริทรรศน์, ปีที่ 10, ฉบับพิเศษ, (มิถุนายน - กันยายน 2561): 84-93.
จิณห์จุฑา ศุภมงคล และกมลาศ ภูวชนาธิพงศ์. “การพัฒนาพฤติกรรมเชิงสร้างสรรค์สำหรับเยาวชนโดยใช้สื่อตามแนวพุทธจิตวิทยา.” วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, ปีที่ 6, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2563): 97-110.
ปัทมาภรณ์ สุขสมโสด, เด่นเดือน เลิศทยากุล ไชยยะ และปฐมพงษ์ พุ่มพฤกษ์. “พฤติกรรมการใช้สื่อออนไลน์ต่อการเล่นพนันออนไลน์ของเยาวชนในเขตจังหวัดพระนครศรีอยุธยา.” วารสารวิชาการอยุธยาศึกษา, ปีที่ 15, ฉบับที่ 2, (กรกฎาคม - ธันวาคม 2566): 113-126.
พิชิต วิจิตรบุญยรักษ์. “สื่อสังคมออนไลน์: สื่อแห่งอนาคต.” วารสารนักบริหาร, ปีที่ 31, ฉบับที่ 4, (ตุลาคม - ธันวาคม 2554): 99-103.
พิไลวรรณ บุญล้น, สิริวัฒน์ ศรีเครือดง และกมลาศ ภูวชนาธิพงศ์. “แรงจูงใจการทำงานจิตอาสาตามหลักพุทธจิตวิทยาของบุคคลหลากหลายอาชีพในสังคมไทย.” วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์. ปีที่ 7, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2564): 71-86.
สายน้ำผึ้ง รัตนงาม และอุปถัมภ์ ชมภู. “พุทธวิธีการรู้เท่าทันสื่อใหม่สำหรับเยาวชนเขตกรุงเทพมหานคร.” วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, ปีที่ 6, ฉบับที่ 2, (เมษายน - มิถุนายน 2561): 460-473.
--3. วิทยานิพนธ์
พระมหาหัตถพร ปิยธมฺโม (คำเพชรดี). “การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียนด้านจิตอาสาในการเรียนสาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2560.
---4. รายงานวิจัย
กมลาศ ภูวชาธิพงศ์ และขันทอง วัฒนะประดิษฐ์. “การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างจิตสำนึกด้านคุณธรรมตามหลักพุทธจิตวิทยาสำหรับเยาวชน.” รายงานวิจัย, กองทุนมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2561.
• ภาษาต่างประเทศ
---1. หนังสือ
Bloom, B. S., M. D. Englehart, E. J. Furst, W. H. Hill, and D. R. Krathwohl. Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of Educational Goals, Handbook I: Cognitive Domain. London: Longmans, Green and Co Ltd, 1956.
