ข้อโต้แย้งต่อคำอธิบายของวิลเลียม เดวิด รอสส์ เกี่ยวกับการใช้อัชฌัตติกญาณในการตัดสินใจทางจริยธรรม

Main Article Content

พระมหาพลวัฒน์ เอกอรุณรุ่งฤทธิ์
วิไลพร สุจริตธรรมกุล

บทคัดย่อ

        บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากรอบความคิดทางญาณวิทยาเชิงจริยศาสตร์ผ่านอัชฌัตติกญาณในการตัดสินทางจริยธรรม ดังที่ปรากฏในงานเขียนของวิลเลียม เดวิด รอสส์ จากหนังสือ The Right and The Good วิธีการศึกษา คือ การวิเคราะห์การอ้างเหตุผลของวิลเลียม เดวิด รอสส์ ที่นำมาสนับสนุนการสร้างบรรทัดฐานทางจริยธรรมโดยใช้อัชฌัตติกญาณ ในส่วนแรกผู้เขียนพบว่า กรอบความคิดพื้นฐานญาณวิทยาเชิงจริยศาสตร์ของรอสส์ที่ว่า หน้าที่ทางจริยธรรมควรเป็นมุมมองที่เน้นเรื่องอดีตและปัจจุบันเป็นหลักแต่ไม่ควรมองไปไกลถึงอนาคต โดยกรอบความคิดดังกล่าวมีการอ้างเหตุผลสนับสนุนที่อาจจะบกพร่อง เพราะระบบจริยธรรมที่ละเลยอนาคตอาจนำไปสู่การใช้เหตุผลทางจริยธรรมที่ไม่สมบูรณ์ โดยละเลยผลกระทบในระยะยาวของการกระทำและหน้าที่ต่อผู้อื่นและคนรุ่นต่อไป และทฤษฎีหน้าที่ทางจริยธรรมแบบพหุนิยม ซึ่งเป็นทฤษฎีที่รอสส์สนับสนุนกลายเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับอนาคตไปด้วย แต่รอสส์ไม่สนับสนุนหลักการมองผลลัพธ์ในอนาคต เท่ากับว่าสิ่งที่เขาเสนอจึงมีความขัดแย้งกันเองในตัว ในส่วนที่สองผู้เขียนพบว่า กรอบความคิดทางญาณวิทยาถัดมาที่ว่า อัชฌัตติกญาณ เป็นการหยั่งรู้ภายในที่ช่วยทำให้การตัดสินของคนมีความถูกต้อง โดยกรอบความคิดดังกล่าวมีการอ้างเหตุผลสนับสนุนที่อาจจะบกพร่องเช่นกัน เพราะอัชฌัตติกญาณที่ประจักษ์ชัดในตัวเองของรอสส์นั้นไม่ได้ให้คำตอบที่ประจักษ์ชัดเหมือนความจริงหรือสัจพจน์ทางคณิตศาสตร์ หรือการอนุมานทางตรรกศาสตร์ เพราะวิธีการยังมีความกำกวม และสรุปกฎความเป็นจริงทางจริยธรรมไม่ได้เลย ด้วยการอ้างเหตุผลสนับสนุนที่บกพร่องดังกล่าว จึงทำให้สมมติฐานของข้อสรุปของเขาผิดไปด้วย และทำให้การอ้างเหตุผลของเขานั้นขาดน้ำหนักความน่าเชื่อถือ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เอกอรุณรุ่งฤทธิ์ พระมหาพลวัฒน์, และ สุจริตธรรมกุล วิไลพร. 2025. “ข้อโต้แย้งต่อคำอธิบายของวิลเลียม เดวิด รอสส์ เกี่ยวกับการใช้อัชฌัตติกญาณในการตัดสินใจทางจริยธรรม”. ธรรมธารา 11 (2):208-38. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dhammadhara/article/view/280678.
ประเภทบทความ
บทความวิชาการทางพระพุทธศาสนา
Bookmark and Share

เอกสารอ้างอิง

• ภาษาต่างประเทศ

---1. หนังสือ

Aristotle. Nicomachean Ethics. Translated and Edited by Roger Crisp. Cambridge: Cambridge University Press, 2004.

Copi, Irving M., Carl Cohen, and Kenneth McMahon. Introduction to Logic. Fourteenth Edition. Harlow: Pearson Education Limited, 2014.

Dabbagh, Hossein. The Moral Epistemology of Intuitionism Neuroethics and Seeming States. London: Bloomsbury Publishing, 2023.

Dancy, Jonathan, Ernest Sosa, and Matthias Steup. A Companion to Epistemology. Second Edition. Oxford: Blackwell Publishing, 2010.

Kant, Immanuel. Groundwork of the Metaphysics of Morals. Translated and Edited by Mary Gregor. Cambridge: Cambridge University Press, 1997.

Kuhn, Thomas S.. The Structure of Scientific Revolutions. Third Edition. Chicago: The University of Chicago Press, 1996.

Paton, H. J.. The Categorical Imperative: A study in Kant’s Moral Philosophy. London: Hutchinson’s University Library, 1946.

Ross, W. D.. The Right and The Good. Oxford: Oxford University Press, 1930.

---2. ข้อมูลจากเว็บไซต์

Garrett, Jan. “A Simple and usable (although incomplete) ethical theory based on the ethics of W. D. Ross.” people.wku.edu, August 10, 2004. https://people.wku.edu/jan.garrett/ethics/rossethc.htm.

Pianalto, Matthew. “W.D. Ross’s Ethics of ‘Prima Facie’ Duties.” 1000wordphilosophy, December 26, 2024. http://1000wordphilosophy.com/2023/07/03/prima-facie-duties/.