A Study of the Palm-Leaf Manuscript “Mahākappinavaṇṇanā” from Wat Mahathat Yuwaratrangsarit

Main Article Content

Phramahapassakorn Charlatarawat
Kangvol Khatshima, Asst. Prof., Ph.D.

Abstract

Mahākappinavaṇṇanā is a Pali literary work classified as a pakaraṇa-
visesa within the Sutta tradition, and may be described as an apocryphal sutta. The text praises the Buddha’s virtues, especially his wisdom and skill in training persons, using as u ruler of Sirimatī. In this narrative, the Buddha is said to assume the form of a universal sovereign in order to subdue the king’s pride and wrong perspective. The work has been recognized in modern studies for its thematic similarity to the Mahājambūpatisutta. At present, eighteen palm-leaf manuscripts of this text have been identified in Thailand. This article employs as its principal source the
“rak-thuep” series from Wat Mahathat Yuwaratrangsarit, Bangkok, in order to compare its contents with other related texts and to establish the approximate chronological date of the work.
The study of the “rak-thuep” series from Wat Mahathat Yuwaratrangsarit showed that its Khom script, both in the calligraphic Khom Banchong and Kasian styles, exhibits consonantal and vocalic letter-forms datable to the early 17th century through the mid-18th century. This makes it the oldest known palm-leaf manuscript of Mahākappinavaṇṇanā currently available. The
manuscript also preserves consonant and vowel forms reflecting orthographic spellings that diverge from modern standard Pali practice. Within the text itself, there appear up to twelve words in compound formation or samāsa, newly coined verbal constructions modeled on Thai, non-standard Pali syntactic
patterns, a wide range of metrical forms, and diction resembling that found in the Cāmadevivaṃsa. A comparison of this Pali work with the Mahākappinavatthu in the Dhammapadaṭṭhakathā, the Kapphiṇāvadāna in the Avadānaśataka, the account of Mahākappina in, and the Mahājambūpatisutta indicates that this text was influenced by the Avadānaśataka. Therefore, it was likely composed in the Lanna kingdom around the 16th–17th centuries, a period regarded as a golden age of Pali literature in Lanna, and later exerted influence on the Mahājambūpatisutta.

Article Details

How to Cite
Charlatarawat, Passakorn, and Kangvol Khatshima. 2026. “A Study of the Palm-Leaf Manuscript ‘Mahākappinavaṇṇanā’ from Wat Mahathat Yuwaratrangsarit”. Dhammadhara Journal of Buddhist Studies 12 (2):277-304. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dhammadhara/article/view/285869.
Section
Research Article
Bookmark and Share

References

ภาษาไทย

หนังสือ

กรมศิลปากร. แบบเรียนหนังสือภาษาโบราณ. กรุงเทพมหานคร: สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, 2553.

กรรมการหอพระสมุดฯ. บาญชีคัมภีร์ภาษาบาลี แล ภาษาสันสกฤตอันมีฉบับในหอพระสมุดวชิรญาณสำหรับพระนคร เมื่อปีวอก พ.ศ. 2463. พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, 2464.

กรรมการหอพระสมุดฯ. บาญชีเรื่องหนังสือในหอพระสมุดวชิรญาณ ภาคที่ 1 แพนกบาฬี พ.ศ. 2459. พระนคร: โรงพิมพ์ไทย, 2459.

ก่องแก้ว วีระประจักษ์. สารนิเทศจากคัมภีร์ใบลานสมัยอยุธยา. กรุงเทพมหานคร: สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, 2545.

ฝ่ายวิชาการ โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดพระธรรมกาย. สูตรสำเร็จบาลีไวยากรณ์. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, 2564.

พระคันธสาราภิวงศ์. วฤตตรัตนากรและวุตโตทัยมัญชรี การศึกษาเชิงวิเคราะห์เปรียบเทียบฉันทลักษณ์. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตบาฬีศึกษาพุทธโฆส, 2562.

พระโพธิรังสี. เรื่องจามเทวีวงศ์ พงศาวดารเมืองหริภุญไชย ทั้งภาษาบาลีและคำแปล. กรุงเทพมหานคร: ศรีปัญญา, 2554.

พระมหาธวัช ญาณทฺธโช. มูลันตรชินบัญชรสังคหะ. ม.ป.ท.: ม.ป.พ., 2549.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. ธมฺมปทฏฺฐกถา (จตุตฺโถ ภาโค). พิมพ์ครั้งที่ 37. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2554.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. สวดมนต์ฉบับหลวง. พิมพ์ครั้งที่ 20. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2563.

รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล ธนกฤต ลออสุวรรณ และธนโชติ เกียรติณภัทร. สมโภชสองศตวรรษวัดไพชยนต์พลเสพย์ราชวรวิหาร: จิตรกรรมฝาผนัง. นครปฐม: รุ่งศิลป์การพิมพ์, 2563.

สวาท เหล่าอุด. ชื่อเรื่องและชื่อแบบฉบับหนังสือตัวเขียนทางพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, 2549.

สุภาพรรณ ณ บางช้าง. วิวัฒนาการวรรณคดีบาลีสายพระสุตตันตปิฎกที่แต่งในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2533.

อนันต์ เหล่าเลิศวรกุล. ชินกาลมาลินีและจามเทวีวงส์ ตำนานบ้านเมืองล้านนา ตำนานพระศาสนาห้าพัน. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ธนาเพรส จำกัด, 2559.

วิทยานิพนธ์

เจียระไน วิทิตกูล. “มหายุทธการวงส์: ราชาธิราชฉบับภาษาบาลี.” วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2563.

ธนภัทร ลิ้มหัสนัยกุล. “ชมพูบดีสูตรในจิตรกรรมฝาผนังช่วงพุทธศตวรรษที่ 24–25.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2558.

พระมหากวีศักดิ์ วาปีกุลเศรษฐ์. “วรรณกรรมบาลีเรื่องสมันตกูฏวัณณนา: การศึกษาวรรณศิลป์และสังคม.” วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2563.

สาโรจน์ บัวพันธุ์งาม. “การศึกษาเชิงวิเคราะห์คัมภีร์อวทาน-ศตกะ.” วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2556.

ภาษาต่างประเทศ

คัมภีร์ใบลาน

จ่าคัมภีร์พระเตปิฏกธัมม์. 2379. นครศรีธรรมราช: วัดจันทาราม. (คัมภีร์ใบลาน1 ผูก. อักษรขอม. ภาษาบาลี. เส้นจาร. ฉบับลานดิบ).

มหากปฺปินวณฺณนา (มหากัปปินวัณณนา). (ม.ป.ป.). กรุงเทพมหานคร: วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์, (คัมภีร์ใบลาน1 ผูก. อักษรขอม. ภาษาบาลี. เส้นจาร. ฉบับรักทึบ. เลขที่ 9760).

มหาชมฺพุปติสุตฺตํ (มหาชมพูบดีสูตร). (ม.ป.ป.). กรุงเทพมหานคร: วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์, (คัมภีร์ใบลาน1 ผูก. อักษรขอม. ภาษาบาลี. เส้นจาร. ฉบับรักทึบ. เลขที่ 577).

มโหสถ ผูก 2. 2443. ราชบุรี: วัดใหม่นครบาล. (คัมภีร์ใบลาน1 ผูก. อักษรธรรมล้านนา. ภาษาบาลี-ไทยล้านนา. ฉบับทองทึบ 10 ผูก. เลขที่ RBR_003_290-299).

หนังสือ

Stanley Frye. Sutra of the Wise and the Foolish. New Delhi: Library of Tibetan Works and Archives, 2006.