การจัดการความรู้: กระบวนการตัดสินใจตามแนวพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของปริญญาศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการตัดสินใจตามแนวการจัดการความรู้ 2) ศึกษากระบวนการตัดสินใจตามแนวพระพุทธศาสนา 3) บูรณาการกระบวนการตัดสินใจตามแนวการจัดการความรู้และพระพุทธศาสนา และนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับ “รูปแบบการบูรณาการกระบวนการตัดสินใจตามแนวการจัดการความรู้ด้วยกระบวนการตัดสินใจตามแนวพระพุทธศาสนา” งานวิจัยนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิเคราะห์เอกสารปฐมภูมิ คือ พระไตรปิฎก และเอกสารทุติยภูมิ คือ อรรถกถา ตำรา และเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านพระพุทธศาสนาและด้านการจัดการความรู้

จากผลการศึกษาทำให้พบว่า แนวคิดการจัดการความรู้ตาม SECI Model เป็นวิธีที่ทำให้การตัดสินใจมีฐานคิดและฐานปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกันทั้งระบบ ผ่านกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การสกัดความรู้ การผนวกความรู้ และการฝังหรือผนึกความรู้ โดยการสร้างและถ่ายเทความรู้แบบชัดแจ้งไปสู่ภายในตัวบุคคล ทำให้การตัดสินใจมีความถูกต้องสูงเพราะไม่ได้ฝากไว้กับผู้ใดผู้หนึ่ง

กระบวนการตัดสินใจตามแนวพระพุทธศาสนาเป็นการตัดสินใจบนฐานคิด ความรู้และการปฏิบัติที่มีกุศลเป็นที่ตั้ง ถูกต้อง ข้อมูลที่มีและที่ได้มาต้องได้ผ่านการกลั่นกรองจากหลักความเป็นกุศลและอกุศล ความเป็นสุจริตหรือทุจริต ถ้าเป็นอกุศลและทุจริตให้ละเว้น แต่ถ้าเป็นกุศลและสุจริตให้ดำเนินการต่อไป การตัดสินใจที่ถูกต้องต้องตั้งอยู่บนฐานอธิสีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขา

การบูรณาการการตัดสินใจด้วยการจัดการความรู้แนวพุทธนั้นเริ่มจากการแสวงหารวบรวมข้อมูลที่ตั้งบนฐานอริยสัจ 4 และการพิสูจน์ด้วยหลักอัปปมัญญาพรหมวิหาร ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา เรียบเรียงอยู่หลัก ทำให้ปรากฏชัดจนถึงการเห็นภาพในใจให้ชัด จากนั้นเรียนรู้วิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อมูลเพื่อตัดสินใจอย่างถูกต้อง สรุปเป็นองค์ความรู้คือ 5 สัมมาแห่งการตัดสินใจถูกต้อง เรียกว่า ปัญจสัมมา หรือ Pentameric R Model ได้แก่ ข้อมูลถูกต้อง เรียบเรียงถูกต้อง จัดการถูกต้อง ทำอย่างต่อเนื่องถูกต้อง และกล้าหาญนำเสนอถูกต้อง