สุขภาวะดิจิทัลกับการศึกษาในยุคดิจิทัล

กมลภพ เตชะวันสกุล; บุญรัตน์ แผลงศร

ผู้แต่ง

กมลภพ เตชะวันสกุล โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร
บุญรัตน์ แผลงศร ภาควิชาเทคโนโลยีการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

สุขภาวะดิจิทัล , การศึกษาในยุคดิจิทัล , การเรียนรู้ดิจิทัล

บทคัดย่อ

การส่งเสริมสุขภาวะดิจิทัลสำหรับผู้สอน ผู้เรียน และสถานศึกษาในยุคดิจิทัลเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องได้รับความสนใจ เนื่องจากการใช้เทคโนโลยีในชีวิตประจำวันและการเรียนการสอนเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้สอนจำเป็นต้องปรับบทบาท ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีอย่างสมดุล ปลอดภัย และสร้างสรรค์ บทความนี้มุ่งศึกษาแนวคิด “สุขภาวะดิจิทัล” ซึ่งหมายถึงสภาวะที่บุคคลสามารถใช้เทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และการเรียนรู้ ภายใต้บริบทของการศึกษาไทยที่เปลี่ยนแปลงจากอิทธิพลของเทคโนโลยีและการปฏิรูปการศึกษา โดยเสนอองค์ประกอบของสุขภาวะดิจิทัล 4 ด้าน ประกอบด้วย การใช้ดิจิทัล ความรอบรู้ดิจิทัล เครือข่ายดิจิทัล และการเรียนรู้ดิจิทัล พร้อมทั้งวิเคราะห์ผลกระทบเชิงบวกและเชิงลบ รวมถึงแนวโน้มที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การบูรณาการสุขภาวะดิจิทัลในหลักสูตร การเรียนรู้แบบผสมผสาน การใช้เทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมสุขภาพ และการสร้างความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ครอบครัว ชุมชน ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การส่งเสริมสุขภาวะดิจิทัล เป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21 และสร้างระบบการเรียนรู้ที่สมดุลและยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

พิศุทธิภา เมธีกุล. (2567). การศึกษาแนวทางจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการรู้เท่าทันดิจิทัลและสุขภาวะทางจิตสำหรับวัยรุ่นตอนต้น. วารสารจิตวิทยาคลินิกไทย, 55(3), 17–30.

สุวรรณา จุ้ยทอง. (2565). ผลการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานในระบบออนไลน์ยุคปกติใหม่ โควิด-19 ที่มีต่อความสามารถในการเรียนรู้ของนักศึกษาครู. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 16(2), 126–134.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2567 (ไตรมาส 1). กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2024/20240531072624_48392.pdf

Büchi, M. (2021). Digital well-being theory and research. New Media & Society, 26(1), 172–189. https://doi.org/10.1177/14614448211056851

Hatem, L., & Ker, D. (2021). Measuring well-being in the digital age. OECD Going Digital Toolkit Notes, OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/1891bb63-en

Sasong, S., & Namseethan, S. (2023). Thailand 4.0 and educational transformation: A mixed-methods analysis of policy implementation and human capital development in Northeast Thailand. Insight into Modern Education, 1(1), 49–75. https://so19.tci-thaijo.org/index.php/IME/article/view/2124

Thianthai, C., & Tamdee, P. (2024). Understanding digital well-being and insights from technological impacts on university students’ everyday lives in Bangkok. Journal of Health Research, 38(2), 137–145. https://doi.org/10.56808/2586-940X.1069

Vanden Abeele, M. M. P. (2021). Digital wellbeing as a dynamic construct. Communication Theory, 31(4), 932–955. https://doi.org/10.1093/ct/qtaa024