มาตรการทางกฎหมายและพัฒนาแพลตฟอร์มการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยและนวัตกรรม

วลัยวรรณ มธุรสปรีชากุล; ศศิญานัย แสนแพง

ผู้แต่ง

วลัยวรรณ มธุรสปรีชากุล สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ศศิญานัย แสนแพง สำนักเทคโนโลยีการศึกษา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

มาตรการทางกฎหมาย , การบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา , การใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม , การพัฒนาแพลตฟอร์ม

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) นำเสนอมาตรการทางกฎหมายในการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาในบริบทของมหาวิทยาลัยในกลุ่มเดียวกันเพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม และ 2) พัฒนาแพลตฟอร์มในการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อเป็นเครื่องมืออำนวยความสะดวกในการส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรมของมหาวิทยาลัยในกลุ่มเดียวกัน

ผลการวิจัยพบว่า 1) มหาวิทยาลัยควรมีระบบการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อรองรับและมีความสอดคล้องกับพระราชบัญญัติส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2564 แม้บางมหาวิทยาลัยจะมีศักยภาพด้านบุคลากรและงานวิจัย แต่การจัดสรรผลประโยชน์และการใช้ประโยชน์ยังไม่เป็นระบบ นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงผู้บริหารบ่อยครั้งส่งผลต่อความต่อเนื่องในการบริหารงาน และยังขาดความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรม ข้อเสนอแนะ คือ มหาวิทยาลัยควรมีการกำหนดยุทธศาสตร์ สร้างเครือข่ายพันธมิตร ส่งเสริมการอบรมด้านทรัพย์สินทางปัญญา จัดตั้งกลไกการจัดการทรัพย์สินทางปัญญาที่ชัดเจน ตลอดจนการออกมาตรการทางกฎหมาย นอกจากนี้ ควรมีการสร้างระบบสารสนเทศเพื่อรายงานและติดตามผลงานวิจัยอย่างมีประสิทธิภาพ ดังเช่น การพัฒนาเว็บไซต์การบริหารจัดการหน่วยงานทรัพย์สินทางปัญญาเพื่อเป็นเครื่องมืออำนวยความสะดวกในการส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรมของมหาวิทยาลัยในกลุ่มเดียวกัน 2) การพัฒนาแพลตฟอร์มในการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา ประกอบด้วย 5 ระยะ คือ 1) การกำหนดวัตถุประสงค์และวางแผนพัฒนาแพลตฟอร์ม 2) การกำหนดเนื้อหาและจัดโครงสร้างแพลตฟอร์ม 3) การออกแบบแพลตฟอร์ม 4) การพัฒนาแพลตฟอร์ม 5) การเผยแพร่และส่งเสริมแพลตฟอร์ม โดยผู้เชี่ยวชาญประเมินคุณภาพของแพลตฟอร์มศูนย์บริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา (IPM) มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชอยู่ในระดับเหมาะสมมาก (M = 46, SD = 0.52) และผู้ตอบแบบสอบถามมีความพึงพอใจของการใช้งานแพลตฟอร์มศูนย์บริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา (IPM) มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชอยู่ในระดับเหมาะสมมาก (M= 4.32, SD = 0.16)

เอกสารอ้างอิง

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (ม.ป.ป.) การบริหารจัดการสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี. 23. http://www.lerson.sc.chula.ac.th/bc/pdf/tech_management/ipr_management_lect.pdf

โชคธำรง จงจอหอ. (2564). การพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจแบ่งปันสำหรับผู้ประกอบการสารสนเทศ : กรณีศึกษาธุรกิจรับตรวจสอบรายการบรรณานุกรมและเอกสารอ้างอิงทางวิชาการ.สาขาวิชาเทคโนโลยีผู้ประกอบการและการจัดการนวัตกรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ราชกิจจานุเบกษา. (2564). พระราชบัญญัติส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2564. เล่ม 138, ตอนที่ 73 ก, 8 พฤศจิกายน 2564.

สินีอร นิโรจน์. (2565). ความรับผิดทางแพ่งของแพลตฟอร์มพานิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ศึกษากรณีละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา. สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. (2565). คู่มือการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญาในสถาบันอุดมศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

ศูนย์ทรัพย์สินทางปัญญา. ค้นวันที่ 16 มกราคม 2567 จาก https://ip.kku.ac.th/

Siegel et al. (2003). Commercial Knowledge Transfers from Universities to Firms: Improving the Effectiveness of University–Industry Collaboration. https://www.researchgate.net/publication/223890501_Commercial_Knowledge_Transfers_from_Universities_to_Firms_Improving_the_Effectiveness_of_University-Industry_Collaboration.