พลังภูมิปัญญาไทยในการดูแลรักษาโรคมะเฮ็งหรือมะเร็ง ที่ปรากฏในคัมภีร์ยาใบลานอีสาน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของการวิจัยเรื่อง ภูมิปัญญาไทยในการดูแลรักษาโรคมะเฮ็งหรือมะเร็งที่ปรากฏในคัมภีร์ยาใบลานอีสาน ข้อมูลที่ได้จาก ๑) คัมภีร์ยาใบลานอีสานที่ผ่านการตรวจสอบด้านการแปลตัวอักษรธรรมอีสานเป็นภาษาไทยปัจจุบัน จำนวน ๒๑ ผูก ๒) การสัมภาษณ์หมอยาพื้นบ้านอีสาน จำนวน ๖ คน ๓) จัดประชุมกลุ่ม( Focus group ) ได้แก่ หมอยาพื้นบ้านอีสานที่มีชื่อเสียงในภาคอีสานมีประสบการณ์ในการรักษาโรคมะเฮ็งหรือมะเร็งในท้องถิ่น นักวิชาการภาษาถิ่นอีสานและบุคลากรแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก จำนวน ๑๓ คน
ผลการวิจัยพบว่า คัมภีร์ยาใบลานอีสานบันทึกความรู้เรื่องเภสัชกรรมในการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคมะเฮ็งหรือมะเร็ง จำนวน ๒๑ ชนิด/อาการย่อย ใช้ตำรับยา ๑๙๔ ขนาน ตัวยาหลักมีพืชวัตถุ ๕ ลำดับแรก ได้แก่ ยาหัวตากวง ตาไก้ อ้อยดำ และข่าหลิ่น พืชวัตถุเหล่านี้เป็นตัวยาหลักมีสรรพคุณเป็นยารักษาผู้ป่วยโรคมะเฮ็งหรือมะเร็งได้หลายชนิด นอกนั้นเป็นตัวยาประกอบ และยาเสริมเพื่อปรุงรสและแต่งกลิ่นให้น่ารับประทานขึ้นหมอยาพื้นบ้านอีสานต้องมีองค์ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับชื่อสมุนไพร ส่วนที่ใช้เป็นยาได้อย่างดี จึงจะนำตำรับยาในแต่ละขนานไปใช้ได้ ส่วนวิธีปรุงยาในแต่ละขนานนับว่าเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ (เทคนิคหรือเคล็ดวิชา) ที่นำเอาพลังพลานุภาพเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ตลอดจนพลังศรัทธาพุทธศาสนาซึ่งเป็นวัฒนธรรมพื้นฐานของชาว
อีสาน รวบรวมเป็นพลังให้ยามีฤทธิ์ดี สร้างเสริมกำลังใจให้แก่ผู้ป่วยให้หายเร็วขึ้น หมอยาพื้นบ้านอีสานต้องเรียนรู้ด้วยการศึกษาตำรายาอย่างลึกซึ้ง คัมภีร์ยาใบลานอีสาน แสดงให้เห็นพลังภูมิปัญญาไทย ได้แก่ ภูมิปัญญาเรื่องสรรพคุณสมุนไพรด้วยพืช สัตว์และวัตถุธาตุนานาชนิดสามารถนำมารักษาโรคมะเฮ็งหรือมะเร็งได้ ภูมิปัญญาเรื่องเครื่องยา ขั้นตอนการปรุงยา และวิธีการรักษา คำสำคัญ : พลังภูมิปัญญาไทย โรคมะเฮ็งหรือโรคมะเร็ง คัมภีร์ยาใบลานอีสาน เภสัชกรรม