วิถีความรักของตัวละครพลัดถิ่นอีสานในบทเพลง ของมนต์แคน แก่นคูน

เชษฐา จักรไชย; กฤต โสดาลี

ผู้แต่ง

เชษฐา จักรไชย สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
กฤต โสดาลี สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

คำสำคัญ:

ตัวละครพลัดถิ่นอีสาน, บทเพลง, มนต์แคน แก่นคูน, วิถีความรัก

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง “วิถีความรักของตัวละครพลัดถิ่นอีสานในบทเพลงของมนต์แคน แก่นคูน” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิถีความรักของตัวละครพลัดถิ่นอีสานที่ปรากฏในบทเพลงของมนต์แคน แก่นคูน ในช่วงปี พ.ศ. 2563-2567 จากสื่อ www.youtube.com จำนวนทั้งสิ้น 16 บทเพลง โดยใช้แนวคิดคนพลัดถิ่น (Diasporas) ของ William Safran (1991) และ Osten Wahlbeck (2002) แนวคิดเงื่อนไขคนพลัดถิ่น (Diasporic identity) ของ Stuart Hall (1994) และ Paul Gilroy (1997) ผลการศึกษาพบว่าบทเพลงของมนต์แคนมีการนำเสนอวิถีความรักของคนพลัดถิ่นอีสาน 3 รูปแบบ ได้แก่ 1) วิถีความรักของตัวละครพลัดถิ่นอีสานรูปแบบคิดถึงรักครั้งเก่า 2) วิถีความรักของตัวละครพลัดถิ่นอีสานรูปแบบปรารถนารัก และ 3) วิถีความรักของตัวละครพลัดถิ่นอีสานรูปแบบคิดถึงรักทางบ้าน ซึ่งการค้นพบนี้ได้แสดงให้เห็นการนำประเด็นด้านความรักรูปแบบชายหนุ่มหญิงสาวมาเชื่อมโยงและสร้างเป็นสัญญาทางใจ ทำให้ตัวละครพลัดถิ่นอีสานเกิดความผูกพันกับบ้านเกิด

คำสำคัญ: ตัวละครพลัดถิ่นอีสาน, บทเพลง, มนต์แคน แก่นคูน, วิถีความรัก

เอกสารอ้างอิง

กิตติพงษ์ พลทิพย์. (2565). “จิตวิทยาความรักกับวรรณกรรมพื้นบ้านอีสาน”, วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 4(2), 139-145.

ฐิรวุฒิ เสนาคำ และคณะ. (2546). คนพลัดถิ่น : เอกสารประกอบการประชุมประจำปีทางมานุษยวิทยา ครั้งที่ 2 เรื่องชาติและชาติพันธุ์. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

ฐิรวุฒิ เสนาคำ. (2559). “ไทยพลัดถิ่นในต่างแดน”, ใน พัทยา เรือนแก้ว, สุภางค์ จันทวานิช และฉันทนา บรรพศิริโชติ (บรรณาธิการ). ไทยต่างด้าวท้าวต่างแดน : สังคมวิทยาของชีวิตข้ามพรมแดน. หน้า 118. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี. (2545). “ข้ามพรมแดนกับคำถามเรื่องอัตลักษณ์วัฒนธรรม พื้นที่ และความเป็นชาติ”, วารสารสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 15(1), 1-14.

พีรพงษ์ เคนทรภักดิ์. (2564). วาทกรรมความรักในบทเพลงลูกทุ่งอีสานร่วมสมัย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).

มนต์ชัย ผ่องศิริ และมณีมัย ทองอยู่. (2556). “คนเข้าเมืองทั่วไปหรือคนพลัดถิ่น? : การต่อรองนิยามตัวตนของไทยพลัดถิ่นในสังคมไทย”, วารสารสังคมลุ่มน้ำโขง, 9(2), 1-24.

แวง พลังวรรณ. (2545). อีสานคดีชุด ลูกทุ่งอีสาน. กรุงเทพฯ: เรือนปัญญา.

ศิราพร ฐิตะฐาน ณ ถลาง. (2558). คติชนในบริบทข้ามพรมแดน งานปอยไทใหญ่ในจังหวัดเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สิริชญา คอนกรีต. (2556). เพลงลูกทุ่งอีสาน: อัตลักษณ์และการเมืองเชิงวัฒนธรรมของคนอีสานพลัดถิ่น. (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).

เหมือนฝัน คงสมแสวง, พันธกานต์ ทานนท์ และพรสุรีย์ วิภาศรีนิมิต. (2564). “กลยุทธ์การสื่อสารดิจิทัลอัลบั้มเพลงลูกทุ่งอีสาน: มนต์แคน แก่นคูน”, วารสารนิเทศศาสตร์ธรุกิจบัณฑิตย์, 15(2), 33-73.

ออมสิน บุญเลิศ. (2551). การต่อรองและปรับตัวของคนพลัดถิ่น : กรณีศึกษาชาวไทใหญ่พลัดถิ่นในเมืองเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่).

อัฐพล อินต๊ะเสนา. (2560). “เรื่องเล่ากับการสร้างพื้นที่ผ่านเครือข่ายทางสังคมของคนไทยอีสานพลัดถิ่น”, วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 12(34), 67-82.

Baumann, M. (2000). “Diaspora: Genealogies of Semantics and Transcultural Comparison”, Numen, 47(3), 313-337.

ChartMasters. (2021). YouTube’s Most Streamed Artists of 2020. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2567, จาก chartmasters.org/2021/01/youtubes-most-streamed-artists-of-2020.

Cohen, R. (1996). “Diasporas and the Nation-State: from Victims to Challengers”, International Affairs, 72(3), 507-520.

Safran, W. (1991). “Diaspora in Modern Societies: Myths of Homeland and Return”, Diaspora: A Journal of Transnational Studies, 1(1), 83-99.

Wahlbeck, O. (2002). “The Concept of Diaspora as an Analytical Tool in the Study of Refugee Communities”, Journal of Ethnic and Migration Studies, 28(2), 221-238.