โมเดลเชิงสาเหตุของภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและภาวะผู้นำแบบกระจายต่อ ความผูกพันในองค์การของครูและการพัฒนาโรงเรียนอย่างยั่งยืนในระดับมัธยมศึกษา จังหวัดนครปฐม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยเชิงสาเหตุของภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนแปลงและภาวะผู้นำแบบกระจายที่ส่งผลต่อความผูกพันในองค์การของครูและการพัฒนาโรงเรียนอย่างยั่งยืนในระดับมัธยมศึกษา จังหวัดนครปฐม กลุ่มตัวอย่างคือครูในโรงเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดนครปฐม 400 คน คัดเลือกโดยการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่ผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา และความเชื่อมั่น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา สหสัมพันธ์ และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง
ผลการวิจัยพบว่า โมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดีมาก (χ²/df = 2.00, CFI = 0.97, TLI = 0.95, RMSEA = 0.05, SRMR = 0.04) ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนแปลง มีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อภาวะผู้นำแบบกระจาย (β = 1.12) และความผูกพันในองค์การ (β = 0.75) ภาวะผู้นำแบบกระจาย มีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อความผูกพันในองค์การ (β = 0.25) และความผูกพันในองค์การ มีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกอย่างสูงต่อการพัฒนาโรงเรียนอย่างยั่งยืน (β = 0.96) นอกจากนี้ ภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนแปลงยังมีอิทธิพลทางอ้อมต่อการพัฒนาโรงเรียนอย่างยั่งยืนผ่านความผูกพันในองค์การอย่างมีนัยสำคัญ (Indirect Effect = 0.52) สรุปได้ว่า การพัฒนาภาวะผู้นำทั้งสองรูปแบบเพื่อส่งเสริมความผูกพันของครู เป็นกลไกสำคัญอย่างยิ่งในการขับเคลื่อนโรงเรียนมัธยมศึกษา โดยผลการศึกษาสามารถใช้เป็นแนวทางกำหนดนโยบายพัฒนาสมรรถนะผู้นำและยกระดับคุณภาพการศึกษาผ่านการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความผูกพันในองค์การของครู ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการลดอัตราการโยกย้ายบุคลากร และเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ณัฐนนท์ จิตต์สนอง, สุดารัตน์ สารสว่าง, และ พร้อมพิไล บัวสุวรรณ. (2566). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับความผูกพันในองค์การของครู โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(2), 113-124. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/266789/178993
ธนาภร นิลน้อย, พิมพ์ประภา อมรกิจภิญโญ, และ รวีวรรณ กลิ่นหอม. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงกับการบริหารงานวิชาการของ ผู้บริหารโรงเรียนเอกชน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน จังหวัดนนทบุรี. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 23(2), 136-148. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jsrc/article/view/249501/174621
นครินทร์ อิ่มสวาสดิ์. (2561). การศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
พรรณภัทร รัชตกรตระกูล. (2567). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการเป็นองค์การแห่งเรียนรู้ของสถานศึกษา. วารสารวิชาการครุศาสตร์, 5(1), 10-20.
พระมหาพิเศษ สุขสมาน, พระสมพร นามอินทร์, และ ชาตรี สุขสบาย. (2566). การบริหารจัดการทางการศึกษาในยุค VUCA WORLD. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 3(5), 137-155. https://doi.org/10.14456/jpsmbu.2023.27
มะลิ อักษร, และ กฤตฎี กิตติฐานัส. (2567). การบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 2. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(2), 373-384. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSSP/article/view/269208
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครปฐม. (2568). สารสนเทศทางการศึกษาปีการศึกษา 2567/2568. bigdatanpt.mathayom-npt.go.th
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน). (2564). รายงานประจำปี 2564. สมศ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานภาวะการศึกษาไทย พ.ศ. 2562/2563 “ปฏิรูปการศึกษาไทยอย่างไรให้เท่าทันโลกในยุคดิจิทัล”. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). สภาวะการศึกษาไทย ปี 2566/2567: การยกระดับคุณภาพ การศึกษาในบริบทสังคมเมือง. พริกหวานกราฟฟิค.
อภิสิทธิ์ เครือสา. (2564). ความผูกพันต่อองค์การของบุคลากรโรงเรียนคณะราษฎร์บำรุงปทุมธานี. [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. DSpace at Silpakorn University. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/3874
อัชณวุฒิ เปลี่ยนสมัย, สถาพร พฤฑฒิกุล, และ ภัคณัฏฐ์ จันทนวรานนท์ สมพงษ์ธรรม. (2565). โมเดลปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวทางการพัฒนายุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. e-Journal of Education Studies, Burapha University, 4(2), 19-36. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejes/article/view/256782
Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 63(1), 1-18. https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through Transformational Leadership. Sage.
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.2307/3151312
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Education Limited.
Hargreaves, A., & Fink, D. (2003). Sustaining leadership. Phi Delta Kappan, 84(9), 692-699. https://doi.org/10.1177/003172170308400910
Harris, A. (2004). Distributed Leadership and School Improvement: Leading or Misleading?. Educational Management Administration & Leadership, 32(1), 11-24.
https://doi.org/10.1177/1741143204039297
Liu, P., Alias, B. S., & Mansors, A. N. (2025). The relationship between transformational leadership and teacher organizational commitment: Empirical evidence from China. Humanities and Social Sciences Letters, 13(1), 145-155. https://doi.org/10.18488/73.v13i1.4035
Liu, Y., & Malik, S. (2025). Transformational leadership and teachers' organizational commitment in the education context: A bibliometric review. Journal of Sustainable Development Goals, 14(2), 10-26.
Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z
Sonmez, E. D., & Cemaloglu, N. (2024). Distributed leadership, self-awareness, democracy, and sustainable development: Towards an integrative model of school effectiveness. Educational Research and Evaluation, 29(7-8), 538-565. https://doi.org/10.1080/13803611.2024.2386638
Tao, Y., Kadir, S. A., & Kamarudin, N. B. (2025). The relationship between distributed leadership and school effectiveness: A systematic review. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9(6), 3049-3062. https://dx.doi.org/10.47772/IJRISS.2025.905000237
UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. UNESCO Publishing.
