การพัฒนาสมรรถนะการคิดขั้นสูงด้านการคิดเชิงระบบในการเรียนวรรณคดีไทย ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดการเรียนรู้สร้างสรรค์เป็นฐาน ร่วมกับเกมิฟิเคชัน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน (Action Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสมรรถนะการคิดขั้นสูงด้านการคิดเชิงระบบในการเรียนวรรณคดีไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐานร่วมกับเกมิฟิเคชัน ทั้งนี้กำหนดเกณฑ์ให้นักเรียนร้อยละ 80 ผ่านระดับสามารถขึ้นไป กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนพยัคฆภูมิวิทยาคาร ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 30 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ดำเนินการวิจัยเชิงปฏิบัติการจำนวน 3 วงจร คือ วงจรที่ 1 หัวใจชายหนุ่ม วงจรที่ 2 อิเหนา ตอนศึกกะหมังกุหนิง และวงจรที่ 3 มหาชาติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ซึ่งมีค่าเฉลี่ยความเหมาะสมอยู่ในระดับสูงมาก แบบบันทึกผลการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินสมรรถนะด้านการคิดเชิงระบบ แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ และแบบสัมภาษณ์นักเรียน แบบวัดสมรรถนะการคิดเชิงระบบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนจำนวน 26 คน คิดเป็นร้อยละ 86.66 มีสมรรถนะการคิดเชิงระบบ ผ่านเกณฑ์ระดับสามารถขึ้นไป ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้หรือเทียบเท่าระดับเหนือความคาดหวัง ข้อค้นพบพบว่า นักเรียนมีพัฒนาการด้านการคิดเชิงระบบอย่างต่อเนื่อง โดยสามารถวิเคราะห์เหตุผลของสถานการณ์ เชื่อมโยงความสัมพันธ์ของปัญหา และเสนอแนวทางการแก้ไขได้อย่างมีเหตุผลมากยิ่งขึ้น อีกทั้งยังสามารถมองเห็นความสัมพันธ์ขององค์ประกอบต่าง ๆ และอธิบายผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างเป็นระบบ ตลอดจนนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลพร ทองธิยะ และกิตติชัย สุธาสิโนบล. (2564). การพัฒนาการคิดขั้นสูง: ความสามารถทางสติปัญญาที่สำคัญในโลกยุค New Normal. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 19(2), 28–44.
จุฬาลักษณ์ ใจอ่อน, และ ชัยฤทธิ์ ศิลาเดช. (2567). การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะการคิดขั้นสูง. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 19(1), 1–15.
ชุติลัค ชุ่มเย็น และวิชญา ผิวคำ. (2565). การพัฒนาความสามารถการเขียนเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้แนวคิดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 8(1), 50–67.
ดลฤดี ไชยศิริ, ทรงศักดิ์ สองสนิท และประวิทย์ สิมมาทัน. (2563). การส่งเสริมแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้การเรียนรู้แบบผสมผสานร่วมกับแนวคิดเกมิฟิเคชัน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนผดุงนารี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ธีระวัฒน์ ทุ่งคำ, ธัชทฤต เทียมธรรม และศุภวรรณ์ เล็กวิไล. (2567). ผลการจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐานร่วมกับ MACRO MODEL ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวรรณคดีไทยและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารวิชาการวิทยาลัยแสงธรรม, 16(1), 262–280.
น้ำฝน กระมล, สิริพร ปาณาวงษ์ และวารีรัตน์ แก้วอุไร. (2558). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาการคิดเชิงระบบ สำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาวิชาพลศึกษา. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 14(3), 281–287.
นิยม กิมานุวัฒน์, วิชิต สุรัตน์เรืองชัย และสุนทร บำเรอราช. (2559). การพัฒนารูปแบบการสอนเพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิงระบบสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 27(1), 61–73.
มกราพันธุ์ จูฑะรสก, เพ็ญพรรณ พิทักษ์สงคราม, วัชรี อมรโรจน์วรวุฒิ, วรัญญา แสงพิทักษ์, สุกัญญา รอบจังหวัด และอณิษฐา จูฑะรสก. (2566). รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบออนไลน์เพื่อพัฒนากระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ เชิงสร้างสรรค์และจิตบริการด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์ สำหรับแกนนำคณะปฏิบัติการไร้พรมแดน “สมาร์ทปัญญาปฏิบัติ” สู่การเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 15(1), 102–118.
วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์ และวรวรรณ นิมิตพงษ์กุล. (2562). สอนสร้างสรรค์ เรียนสนุกยุค 4.0+. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
ศศินา โยธาจักร และเพชร วิจิตรนาวิน. (2568). ผลของการใช้วิธีการเรียนรู้แบบรวมพลังที่มีต่อความสามารถในการอ่านเพื่อความเข้าใจวรรณคดีและความคงทนในการเรียนรู้คำศัพท์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 7(2), 419–428.
เศรษฐภัทร ขจรโชคพิพัฒน์, วรรณธิดา ยลวิลาศ และนพคุณ ทองมวล. (2566). ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคนิคเกมมิฟิเคชันต่อแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารครุศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 2(2), 62–70.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). หลักสูตรฐานสมรรถนะ. https://www.cbethailand.com/
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รายงานผลการวิจัยและพัฒนากรอบสมรรถนะผู้เรียนระดับประถมศึกษาตอนต้น สำหรับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน. 21 เซ็นจูรี่.
สิริญาดา อุทัยจอม และดนิตา ดวงวิไล. (2568). การพัฒนาสมรรถนะการคิดเชิงระบบและสมรรถนะการรวมพลังทำงานเป็นทีมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานร่วมกับผังกราฟิก. วารสารธรรมทรรศน์, 24(1), 219–234.
Alat, K. (2023). Systems thinking in education: A conceptual framework. International Journal of Educational Research, 118, 102146. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2023.102146
Kapp, K. M. (2012). The gamification of learning and instruction: Game-based methods and strategies for training and education. Pfeiffer.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.
Wijaya, A. B., Supranoto, H., & Wijanto, M. C. (2024). The effect of gamification from the team games tournament model in game-based learning on student motivation. International Journal of Instruction, 18(1), 69–86.
Zimik, R., Kanyamee, T., & Chinnasuen, K. (2024). Game on! The effectiveness of a gamified learning approach in a Thai higher education context. International Journal of Language Instruction, 3(2), 269–289.
