บทเรียนการจัดการสังคมผู้สูงอายุในประเทศญี่ปุ่น

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจกรอบความคิดเชิงทฤษฎีและการปฏิบัติในการจัดการสังคมผู้สูงอายุในประเทศญี่ปุ่นซึ่งได้ชื่อว่ามีประสบการณ์ในเรื่องนี้มาอย่างยาวนานเพื่อการนำมาปรับใช้ในประเทศไทยรวมทั้งในกลุ่มอาเซียนซึ่งกำลังจะก้าวเข้าไปสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ในระยะเวลาอันใกล้ จากการวิจัยภาคสนามทั้งในพื้นที่ชนบทและพื้นที่เมืองตั้งแต่เกาะฮอคไกโด ภูมิภาคมหานครโตเกียว และลงมายังจังหวัดโอกินาวา โดยการรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพจากนักวิชาการ เจ้าหน้าที่ของรัฐ และผู้สูงอายุ พบว่า ประเทศญี่ปุ่นกำลังมุ่งไปสู่การสร้างสังคมผู้สูงอายุที่มีวุฒิวัยและพฤฒพลังท่ามกลางสิ่งท้าทายตลอดจนข้อจำกัดทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างมาก เป็นที่แน่ชัดว่าระบบสวัสดิการเชิงเบี้ยหวัดเบี้ยบำนาญและการประกันสุขภาพจากภาครัฐรวมทั้งความพยายามในการสร้างชุมชนที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุผ่านโครงการใหม่ ๆ โดยความร่วมมือและการสนับสนุนทั้งจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและผู้สูงอายุยังคงเป็นวิธีการที่เหมาะสม ในขณะที่องค์ความรู้ในด้านพฤฒวิทยาที่ใช้ในการจัดการสังคมผู้สูงอายุซึ่งมีทิศทางในเชิงการบูรณาการยังคงเป็นกรอบแนวคิดที่ได้รับการยอมรับและใช้ได้ผลซึ่งควรค่าในเชิงการนำมาเป็นบทเรียนหรือการปรับใช้ในประเทศไทย