A พฤติกรรมการเลี้ยงกุ้งตามกระบวนการผลิตกุ้งแบบมีประสิทธิภาพของเกษตรกร ตำบล สิบเอ็ดศอก อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความรู้เกี่ยวกับกระบวนเกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้ง 2) ศึกษาพฤติกรรมเกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้ง และ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้กับพฤติกรรมเกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้ง ตำบลสิบเอ็ดศอก อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา 4)เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยพื้นฐานส่วนบุคคล ระดับความรู้ และพฤติกรรมเกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้งผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้ง ตำบล
สิบเอ็ดศอก อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา รวมทั้งสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาศักยภาพเกษตรกรโดยประยุกต์ใช้แนวคิดส่วนประสมทางการตลาด (Marketing Mix: 4P) เก็บรวบรวมข้อมูลจากเกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้ง จำนวน 136 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบความสัมพันธ์ด้วยสถิติไคสแควร์
ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้งส่วนใหญ่มีความรู้เกี่ยวกับกระบวนการเลี้ยงกุ้งตามแนวทางกรมประมงอยู่ในระดับมาก โดยมีความรู้ครอบคลุมกระบวนการผลิตกุ้งทั้ง 6 ขั้นตอน ได้แก่ การเตรียมบ่อ การคัดเลือกลูกพันธุ์ การให้อาหาร การจัดการคุณภาพน้ำ การป้องกันโรค และการเก็บเกี่ยวผลผลิต อย่างไรก็ตาม ระดับพฤติกรรมการเลี้ยงกุ้งตามกระบวนการผลิตกุ้งอย่างมีประสิทธิภาพโดยรวมอยู่ในระดับน้อย โดยเฉพาะด้านการเตรียมบ่อ
การคัดเลือกลูกพันธุ์ การจัดการคุณภาพน้ำ และการเก็บเกี่ยวผลผลิต ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการเลี้ยงกุ้งไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเลี้ยงกุ้งอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สะท้อนให้เห็นว่าแม้เกษตรกรจะมีความรู้ในระดับมาก แต่การนำความรู้ไปสู่การปฏิบัติจริงยังขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นร่วมด้วย โดยเฉพาะข้อจำกัดด้านต้นทุนการผลิต เงินทุน ทรัพยากร แรงงาน และการบริหารจัดการธุรกิจฟาร์ม ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจและการปฏิบัติของเกษตรกร จากผลการวิจัย ผู้วิจัยได้สังเคราะห์องค์ความรู้เป็น แบบจำลอง KPB–4P (Knowledge–Practice–Barrier–4PModel)เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาศักยภาพเกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้ง โดยเน้นการเสริมสร้างความรู้ (Knowledge) ควบคู่กับการลดข้อจำกัดในการปฏิบัติ (Barrier) เพื่อส่งเสริมให้เกิดการปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ (Practice) และประยุกต์ใช้แนวคิดส่วนประสมทางการตลาด (Marketing Mix: 4P) ได้แก่ การพัฒนาคุณภาพผลผลิตและมาตรฐานฟาร์ม (Product) การบริหารต้นทุนการผลิตและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันด้านราคา (Price) การพัฒนาช่องทางการจำหน่ายผ่านการรวมกลุ่มเกษตรกรและตลาดออนไลน์ (Place) และการสร้างภาพลักษณ์ ความน่าเชื่อถือ และการประชาสัมพันธ์ฟาร์มผ่านการรับรองมาตรฐาน (Promotion) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต สร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ผลผลิต และยกระดับศักยภาพการแข่งขันของเกษตรกรผู้ประกอบการเลี้ยงกุ้งอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
นโยบายการพิจารณากลั่นกรองบทความ
- บทความวิจัยและบทความวิชาการทุกเรื่องที่จะได้รับการตีพิมพ์ต้องผ่านการพิจารณากลั่นกรองโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) ในสาขาที่เกี่ยวข้อง จำนวน 3 ท่าน/บทความ
- บทความ ข้อความ ภาพประกอบและตารางประกอบที่ลงตีพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และไม่มีส่วนรับผิดชอบใด ๆ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
- บทความที่จะได้รับการตีพิมพ์จะต้องไม่เคยตีพิมพ์ เผยแพร่ที่ใดมาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารฉบับอื่น หากตรวจสอบพบว่ามีการตีพิมพ์ซ้ำซ้อน ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
- บทความใดที่ผู้อ่านเห็นว่าได้มีการลอกเลียนหรือแอบอ้างโดยปราศจากการอ้างอิง หรือทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นผลงานของผู้เขียน กรุณาแจ้งให้กองบรรณาธิการวารสารทราบจะเป็นพระคุณยิ่ง
เอกสารอ้างอิง
Best, J. W. (1981). Research in Education (4th ed.). Prentice-Hall.
Bardera, G., Usman, N., Owen, M., Pountney, D., Sloman, K. A., & Alexander, M. E. (2019). The Importance of Behaviour in Improving the Production of Shrimp in Aquaculture. Reviews in Aquaculture, 11(4), 1104–1132. https://doi.org/10.1111/raq.12284
Booncharoen, C., & Anal, A. K. (2021). Attitudes, Perceptions, and On-Farm Self-Reported Practices of Shrimp Farmers Towards Adoption of Good Aquaculture Practices (GAP) in Thailand. Sustainability, 13(9), Article 5194.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient Alpha and the Internal Structure of Tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
Department of Fisheries. (2022). Manual for Efficient Shrimp Farming Practices. Coastal Aquaculture Research and Development Division, Department of Fisheries.
Elwin, A., Jintana, V., & Feola, G. (2020). Characterizing Shrimp-Farm Production Intensity in Thailand: Beyond Technical Indices. Ocean & Coastal Management, 185, 105019. https://doi.org/10.1016/j.ocecoaman.2019.105019
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). (2022). The State of World Fisheries and Aquaculture 2022: Towards Blue Transformation. FAO.
Kotler, P., & Armstrong, G. (2021). Principles of Marketing (18th ed.). Pearson.
Kotler, P., Keller, K. L., & Chernev, A. (2022). Marketing Management (16th ed.). Pearson.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Lee, W. C. (2020). Marketing Margins of Aquaculture Shrimp Production in Kedah. Borneo Journal of Marine Science and Aquaculture, 4(1), 1–8.
Likert, R. (1932). A Technique for the Measurement of Attitudes. Archives of Psychology, 140, 1–55.
Patanasatienkul, T., Gautam, M., Hammell, K. L., Gilang, D., Delphino, M. K. V. C., Burnley, H., Salsabila, N. A., & Thakur, K. K. (2023). Survey of farm Management and Biosecurity Practices on Shrimp Farms on Java Island, Indonesia. Frontiers in Aquaculture, 2, Article 1169149.