สิทธิของภริยาในการดำเนินการให้ขาดจากการสมรสตามบทบัญญัติอิสลาม: กรณีศึกษาจังหวัดยะลา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสิทธิต่างๆที่อิสลามอนุมัติให้ภริยาใช้สิทธิในการดำเนินการให้ขาดจากการสมรส สาเหตุที่ภริยามุสลิมในจังหวัดยะลาใช้สิทธิในการดำเนินการให้ขาดจากการสมรส สิทธิที่ภริยาควรได้รับหลังขาดจากการสมรสและผลกระทบหลังขาดจากการสมรสของภริยามุสลิมในจังหวัดยะลา เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามและการสัมภาษณ์  โดยให้ภริยามุสลิมที่ใช้สิทธิในการดำเนินการให้ขาดจากการสมรสในช่วงระยะเวลา 3 ปี ในจังหวัดยะลา จำนวน 50 คน ให้ตอบแบบสอบถาม และได้สัมภาษณ์ตัวแทนประธานคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดยะลา จำนวน 1 ท่าน ข้อมูลที่ได้จากการตอบแบบสอบถามถูกนำมาวิเคราะห์โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติคอมพิวเตอร์ เพื่อคำนวณค่าสถิติพื้นฐาน เช่น การแจกแจงความถี่และค่าร้อยละ เพื่อตีความและแปลความหมายข้อมูลที่ได้จากการศึกษา

 ผลการศึกษาพบว่า สาเหตุที่อิสลามอนุมัติให้ภริยาใช้สิทธิในการดำเนินการให้ขาดจากการสมรส ได้แก่ สามีพิการหรือเป็นโรคร้ายแรง สามีไม่สามารถอุปการะเลี้ยงดู สามีทำร้ายร่างกายหรือจิตใจภริยา สามีหายสาบสูญ สามีถูกศาลตัดสินให้จำคุก ส่วนสาเหตุต่างๆที่ภริยามุสลิมในจังหวัดยะลาใช้สิทธิ คือ คู่สมรสไม่สามารถอุปการะเลี้ยงดู คู่สมรสมีความขัดแย้ง คู่สมรสใช้ความรุนแรงด้วยกริยาหรือวาจา คู่สมรสอยู่ในวัยต่างกัน และคู่สมรสติดยาเสพติดตามลำดับ การใช้สิทธิมีผลต่อภริยามุสลิมกลุ่มนี้ด้านสุขภาพอนามัย สังคม และเศรษฐกิจ ส่วนสิทธิที่ภริยาควรได้รับหลังการดำเนินการให้ขาดจากการสมรสตามบทบัญญัติอิสลาม ได้แก่ ค่าอุปการะเลี้ยงดู เครื่องแต่งกาย ที่พักอาศัยในช่วงอิดดะฮ และค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ซึ่งผลจากการวิจัยปรากฏว่า ภริยาส่วนใหญ่ไม่ได้รับสิทธิดังกล่าวตามบทบัญญัติอิสลาม