การวิเคราะห์ฉากทัศน์เชิงกลยุทธ์ของการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในอุตสาหกรรมโทรคมนาคมไทย (พ.ศ. 2568-2576) ผ่านกรอบแนวคิดมุมมองฐานทรัพยากรและความสามารถพลวัต

บทคัดย่อ

อุตสาหกรรมโทรคมนาคมโลกและประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งการเปลี่ยนผ่านกระบวนทัศน์ครั้งสำคัญ อันเป็นผลมาจากการหลอมรวมกันระหว่างเทคโนโลยีโครงข่ายยุคที่ 5 ขั้นสูง (5G-Advanced) การเตรียมความพร้อมสู่โครงข่ายยุคที่ 6 (6G) และการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) บทความวิจัยฉบับนี้นำเสนอการวิเคราะห์เชิงลึกเกี่ยวกับพลวัตของการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ในอุตสาหกรรมโทรคมนาคมไทย โดยใช้วิธีการวิเคราะห์ฉากทัศน์ (Scenario Analysis) ซึ่งเป็นระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อจำลองภาพอนาคตที่เป็นไปได้ในช่วงปี พ.ศ. 2568-2576 (ค.ศ. 2025-2033) การศึกษานี้บูรณาการกรอบแนวคิดเชิงทฤษฎีสองประการ ได้แก่ มุมมองฐานทรัพยากร (Resource-Based View: RBV) และ ทฤษฎีความสามารถพลวัต (Dynamic Capabilities: DC) เพื่อประเมินศักยภาพของผู้ให้บริการโครงข่ายโทรคมนาคมหลักในไทย (Telecom Operators) ภายใต้บริบทของแผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ ระยะที่ 2 (NAIS Phase 2) นโยบายการกำกับดูแลของ กสทช. และทิศทางการลงทุนในศูนย์ข้อมูล (Data Center) ระดับไฮเปอร์สเกล ผลการวิเคราะห์ได้สังเคราะห์ปัจจัยขับเคลื่อนผ่านกรอบ STEEP (Social, Technological, Economic, Environmental, Political) และกำหนดแกนความไม่แน่นอนเชิงวิกฤตออกเป็น 4 ฉากทัศน์หลัก ซึ่งชี้ให้เห็นว่าความสำเร็จในอนาคตไม่ได้ขึ้นอยู่กับการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถขององค์กรในการปรับโครงสร้างทรัพยากร การจัดการวัฒนธรรมที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล และความยืดหยุ่นในการตอบสนองต่อกฎระเบียบด้านอธิปไตยข้อมูล (Data Sovereignty) และความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์