ความเป็นผีในศิลปะไทยร่วมสมัย: การวิเคราะห์บทบาทของผีผ่านกรอบแนวคิดมุมมองนิยม

Main Article Content

อัณเจกรณ์ ปฐมสุริยะภรน์
ฤทัยรัตน์ คำศรีจันทร์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีเป้าหมายที่จะศึกษาผีที่ปรากฏอยู่ในสังคมไทยตั้งแต่อดีตจนถึงยุคปัจจุบันผ่านกรอบความคิดมุมมองนิยม เพื่อนำเสนอผีในมุมมองและบริบทที่ปรากฏขึ้นในสังคมไทยเพื่อนำมาเป็นฐานคิดในการวิเคราะห์สภาวะความเป็นผีผ่านรูปแบบของผลงานศิลปะไทยร่วมสมัย โดยการศึกษาสรุปออกมาเป็นสามบทบาทที่ปรากฏในศิลปะไทยร่วมสมัย ดังนี้ 1) บทบาทของร่องรอยของการดำเนินอยู่ผ่านผลงานของ อารยา ราษฎร์จำเริญสุข บทบาทนี้จะมีการให้ความหมายผ่านศิลปินผู้สร้างสรรค์ ผีจึงสะท้อนบทบาทผ่านความทรงจำของตัวศิลปินเอง 2) บทบาทของความจริงที่ถูกพร่าเลือนผ่านผลงานของ อริญชย์ รุ่งแจ้ง บทบาทนี้จะอ้างอิงถึงความจริงทางประวัติศาสตร์ที่ถูกนำมาเสนอในสังคมปัจจุบันเพื่อเชื่อมความหมายต่อผลงานศิลปินร่วมสมัย และ 3) บทบาทของความแปลกแยกและความเป็นอื่นในสังคมผ่านผลงานของ สะรุจ ศุภสุทธิเวช บทบาทนี้อ้างอิงจากเหตุการณ์สะเทือนใจที่เกิดขึ้นกับความเหลื่อมล้ำทางชาติพันธุ์ของมนุษย์ ที่สะท้อนถึงโศกนาฏกรรมเพื่อพึงระลึกถึงและมิให้เกิดเหตุการณ์เหล่านั้นอีกต่อไป ท้ายที่สุด บทความนี้ทำให้เห็นถึงการปรับตัวทางความเชื่อที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมไทยในทุกยุคทุกสมัยเพื่อนำไปสู่ความตระหนักรู้ถึงความเปราะบางของชีวิตมนุษย์ในยุคปัจจุบัน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปฐมสุริยะภรน์ อ., & คำศรีจันทร์ ฤ. (2026). ความเป็นผีในศิลปะไทยร่วมสมัย: การวิเคราะห์บทบาทของผีผ่านกรอบแนวคิดมุมมองนิยม. วารสารศิลปกรรมบูรพา, 29(2), 191–212. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/buraphaJ/article/view/288578
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2568). ผีในวัฒนธรรมไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2.). กรุงเทพฯ: อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์ จำกัด(มหาชน).

เก่งกิจ กิติเรียงลาภ. (2563). ภววิทยาแบบมุมมองนิยมและความเป็นซับเจค. กรุงเทพฯ: อิลลูมิเนชันส์ เอดิชันส์.

นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. (2564). หลอนวิทยา: ฌากส์ แดร์ริดา กับปีศาจแห่งอดีต [Hauntology]. https://www.sac.or.th/portal/th/article/detail/280.

นลิน สินธุประมา. (2560). เรื่องผีในสังคมไทยร่วมสมัย: บทบาทและการผสมผสานทางวัฒนธรรม. (ปริญญานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตร์บัณฑิต). กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อมต โชติพันธุ์. (2565). สะรุจ ศุภสุทธิเวช ประวัติศาสตร์ที่ร่วงหายในภาพเคลื่อนไหวกลางแสงไฟกะพริบ และIf I can make one wish…. https://groundcontrolth.com/blogs/saroot-supasuthivech.

อารยา ราษฎ์จําเริญสุข. (2568). Writing about Dinner with Cancer... [image]. Facebook. https://www.facebook.com/share/1AnVzmd2s8/?mibextid=wwXIf.

อริญชย์ รุ่งแจ้ง . (2562). Mongkut [image]. Wurkon. https://www.wurkon.com/blog/82-arin-Rungjang.

Art Centre Silpakorn University. (2018). Artist talk:Mongkut Art Exhibition by Arin Rungjang with Kamol Phaosavasd [Video]. Youtube.

https://www.youtube.com/watch?v=Tzq39d-xioc&t=4618s.

Clark, J., Veal, C., & Su, J. (2014). Araya Rasdjarmrearnsook: Storytellers of the Town. Sydney: 4A Centre of Contemporary Asian Art.

MAIIAM Acontemporary Art Museum. (2025). Araya Rasdjarmrearnsook: The Bouquet and the Wreath. Facebook. https://www.facebook.com/share/1AnVzmd2s8/?mibextid=wwXIf

Mulder, N. (1979). Everyday Life in Thailand: An Interpretation. Bangkok: Duang Kamol.

Nova Contemporary. (2023). If I can make one wish… [photograph]. Nova Contemporary.

https://www.novacontemporary.com/exhibitions/47-if-i-can-make-one-wish...-saroot-supasuthivech/installation_shots/