มหาไวปุลย พุทธาวตังสกสูตร สุวรรณสิงห์ปริเฉท: บทแปลพากย์ไทยเชิงปรัชญา และกรอบใหม่ในการเข้าใจอวตังสกะ (3)
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความในภาคนี้มีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อศึกษา และนำเสนอลักษณะพิเศษในวิภาษวิธีของอวตังสกะ จากผลการศึกษาทำให้เห็นว่า วิภาษวิธีของอวตังสกะไม่ใช่บ่งบอกแค่เพียงว่า “ไม่ว่ารูปอะไร ๆ ก็มีทอง” อย่างที่ชาวเถรวาทเข้าใจ แต่สำนักอวตังสกะยกระดับวิภาษวิธีของตนเองไปไกลจนถึงขั้นที่เรียกว่า “ตถาคโตตปัตติสัมภวะ” เพื่อยืนยันอย่างลุ่มลึกยิ่งขึ้นว่า “ไม่ว่ารูปอะไร ก็มีทอง เพราะทองสถิตอยู่ในสำนึกของเราตั้งแต่กาลก่อน” ความเข้าใจว่าด้วย “ศูนยตา” (空性) อันเกิดจากสุวรรณสิงห์เป็นของเหล่าสัตว์ฉันใด สำนึกนั้นย่อมเป็นของพระพุทธเจ้าทุกพระองค์ฉันนั้น ด้วยว่า ไม่มี “ทวิภาวะ” ใด ๆ ระหว่าง “เอกจิต” (一心) แห่งพระตถาคตกับ “อาลยวิญญาณ” (阿賴耶識) ในอันที่จะหวนคืนสู่ “ตถาคตปริชาน” (如來智慧) ซึ่งเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับ “ประกฤติประภัสสรจิต” (自性清淨心) ซึ่งไม่มีการมา (อาคต) การไป (คต) ไม่เพิ่ม (ไม่เต็มขึ้นหรืออนูนัตวา) ไม่ลด (ไม่พร่องลงหรืออปูรณัตวะ) ด้วยเหตุดังนั้น จึงได้นามว่า “ภูตตถตา” / “ตถตา” (真如) อันแสดงความสมบูรณ์ (ปรินิษปันนะ-สวภาวะ) จนถึงระดับสูงสุดแห่ง “เอกธรรมธาตุ” ในทฤษฎีว่าด้วย “ตถาคตครรภ์” และทำให้สำนักอวตังสกะสถาปนาตนเองเป็น “เอกยานสัมบูรณวาทะ” (一乘圓教)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ มูลนิธิสถาบันธรรมชัย ศูนย์พุทธศาสตร์ศึกษา DCI
เอกสารอ้างอิง
• ภาษาไทย
---1. พจนานุกรม
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ.9, ราชบัณฑิต). ศัพท์วิเคราะห์ (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: เลี่ยงเชียง, 2550.
• ภาษาต่างประเทศ
ภาษาจีน
---1. บทความ
Liu, Ming-Wood (廖明活). “Huáyánzōng xìng qǐ sīxiǎng de xíngchéng 華嚴宗性起思想的形成 (การเกิดแนวคิดว่าด้วยธาตุสมุปบาทแห่งหฺวาเหยียน).” Zhōngguó wén zhé yánjiū jíkān中國文哲研究集刊 (Bulletin of the Institute of Chinese Literature and Philosophy), 6, (1995): 31-56.
---2. ข้อมูลจากเว็บไซต์
Fojiao dianzi fodian jijinhui 佛教電子佛典基金會 (Comprehensive Buddhist Electronic Text Archive Foundation). CBETA Online (ฐานข้อมูลคัมภีร์พุทธจีน). Accessed on September 18, 2022. https://cbetaonline.dila.edu.tw/zh/. (permanent link)
Zhongguo zhexueshu dianzihua jihua 中國哲學書電子化計劃 (Chinese Text Project). Accessed on September 18, 2022, https://ctext.org/zh. (permanent link)
ภาษาญี่ปุ่น
---1. หนังสือ
Kamata, Shigeo (鎌田繁雄). Chūgoku kegon shisōshi no kenkyū 中囯華厳思想の研究 (งานวิจัยว่าด้วยความคิดของอวตังสกะในจีน). Tokyo: Tōkyō Daigaku Shuppankai, 1965.
---2. บทความ
Kamata, Shigeo (鎌田繁雄). “Shōki shisō no seiritsu 性起思想の成立 (การเกิดแนวคิดว่าด้วยธาตุสมุปบาท).” Indogaku Bukkyōgaku Kenkyū 印度學佛教學研究 (Journal of Indian and Buddhist studies), 5, no. 2, (1957): 523-526.