มหาไวปุลย พุทธาวตังสกสูตร สุวรรณสิงห์ปริเฉท: บทแปลพากย์ไทยเชิงปรัชญา และกรอบใหม่ในการเข้าใจอวตังสกะ (3)

Main Article Content

นิพนธ์ ศศิภานุเดช

บทคัดย่อ

บทความในภาคนี้มีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อศึกษา และนำเสนอลักษณะพิเศษในวิภาษวิธีของอวตังสกะ จากผลการศึกษาทำให้เห็นว่า วิภาษวิธีของอวตังสกะไม่ใช่บ่งบอกแค่เพียงว่า “ไม่ว่ารูปอะไร ๆ ก็มีทอง” อย่างที่ชาวเถรวาทเข้าใจ แต่สำนักอวตังสกะยกระดับวิภาษวิธีของตนเองไปไกลจนถึงขั้นที่เรียกว่า “ตถาคโตตปัตติสัมภวะ” เพื่อยืนยันอย่างลุ่มลึกยิ่งขึ้นว่า “ไม่ว่ารูปอะไร ก็มีทอง เพราะทองสถิตอยู่ในสำนึกของเราตั้งแต่กาลก่อน” ความเข้าใจว่าด้วย “ศูนยตา” (空性) อันเกิดจากสุวรรณสิงห์เป็นของเหล่าสัตว์ฉันใด สำนึกนั้นย่อมเป็นของพระพุทธเจ้าทุกพระองค์ฉันนั้น ด้วยว่า ไม่มี “ทวิภาวะ” ใด ๆ ระหว่าง “เอกจิต” (一心) แห่งพระตถาคตกับ “อาลยวิญญาณ” (阿賴耶識) ในอันที่จะหวนคืนสู่ “ตถาคตปริชาน” (如來智慧) ซึ่งเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับ “ประกฤติประภัสสรจิต” (自性清淨心) ซึ่งไม่มีการมา (อาคต) การไป (คต) ไม่เพิ่ม (ไม่เต็มขึ้นหรืออนูนัตวา) ไม่ลด (ไม่พร่องลงหรืออปูรณัตวะ) ด้วยเหตุดังนั้น จึงได้นามว่า “ภูตตถตา” / “ตถตา” (真如) อันแสดงความสมบูรณ์ (ปรินิษปันนะ-สวภาวะ) จนถึงระดับสูงสุดแห่ง “เอกธรรมธาตุ” ในทฤษฎีว่าด้วย “ตถาคตครรภ์” และทำให้สำนักอวตังสกะสถาปนาตนเองเป็น “เอกยานสัมบูรณวาทะ” (一乘圓教)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศศิภานุเดช นิพนธ์. 2026. “มหาไวปุลย พุทธาวตังสกสูตร สุวรรณสิงห์ปริเฉท: บทแปลพากย์ไทยเชิงปรัชญา และกรอบใหม่ในการเข้าใจอวตังสกะ (3)”. ธรรมธารา 12 (1):169-96. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dhammadhara/article/view/282923.
ประเภทบทความ
บทความแปลจากภาษาต่างประเทศ
Bookmark and Share

เอกสารอ้างอิง

• ภาษาไทย

---1. พจนานุกรม

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช ป.ธ.9, ราชบัณฑิต). ศัพท์วิเคราะห์ (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: เลี่ยงเชียง, 2550.

• ภาษาต่างประเทศ

ภาษาจีน

---1. บทความ

Liu, Ming-Wood (廖明活). “Huáyánzōng xìng qǐ sīxiǎng de xíngchéng 華嚴宗性起思想的形成 (การเกิดแนวคิดว่าด้วยธาตุสมุปบาทแห่งหฺวาเหยียน).” Zhōngguó wén zhé yánjiū jíkān中國文哲研究集刊 (Bulletin of the Institute of Chinese Literature and Philosophy), 6, (1995): 31-56.

---2. ข้อมูลจากเว็บไซต์

Fojiao dianzi fodian jijinhui 佛教電子佛典基金會 (Comprehensive Buddhist Electronic Text Archive Foundation). CBETA Online (ฐานข้อมูลคัมภีร์พุทธจีน). Accessed on September 18, 2022. https://cbetaonline.dila.edu.tw/zh/. (permanent link)

Zhongguo zhexueshu dianzihua jihua 中國哲學書電子化計劃 (Chinese Text Project). Accessed on September 18, 2022, https://ctext.org/zh. (permanent link)

ภาษาญี่ปุ่น

---1. หนังสือ

Kamata, Shigeo (鎌田繁雄). Chūgoku kegon shisōshi no kenkyū 中囯華厳思想の研究 (งานวิจัยว่าด้วยความคิดของอวตังสกะในจีน). Tokyo: Tōkyō Daigaku Shuppankai, 1965.

---2. บทความ

Kamata, Shigeo (鎌田繁雄). “Shōki shisō no seiritsu 性起思想の成立 (การเกิดแนวคิดว่าด้วยธาตุสมุปบาท).” Indogaku Bukkyōgaku Kenkyū 印度學佛教學研究 (Journal of Indian and Buddhist studies), 5, no. 2, (1957): 523-526.