Synthesis of Articles about Bhikkhunis in Thai Journals Online (ThaiJO) from 2003-2023

Main Article Content

Montree Sirarojananan
Apirak Namwicha

Abstract

The purpose of this research article is to synthesize academic articles studying bhikkhunis and their sequels that appeared in the Thai journal database (ThaiJO) from 2003-2023. It is qualitative research consisting of two steps: 1) collecting data only academic articles about bhikkhunis found in the Thai ThaiJO database published online, and 2) analyzing the obtained data. The main points are summarized, and the research results are presented accordingly. The academic articles regarding bhikkhunis and their sequels can be classified into two types: general academic articles and research articles. Both types of articles mainly provide knowledge about bhikkhunis in the context of Thai society. When considering the essence of both types of academic articles, it was found that there are two main points of focus. The first kind promotes societal acceptance of Thai bhikkhunis asserting that they are legal nuns according to Thai law. This group can be considered “reformative articles”. The second kind of article contains important general knowledge about bhikkhunis, but the authors of this group strongly oppose and disapprove of Theravada bhikkhunis in Thailand. Consequently, it was held that ordaining bhikkhunis from the Theravada sect is not possible at present due to the discontinuity of the Theravada bhikkhuni lineage. This group can be summarized as “conservative articles”. Based on the results of the research and synthesis of academic articles about bhikkhunis, it can be inferred that future challenges lie ahead for Thai Theravada bhikkhunis as there has been no conclusion that Thai Theravada bhikkhunis will be officially accepted by the government (Sangha Supreme Council) in the near future.

Article Details

How to Cite
Sirarojananan, Montree, and Apirak Namwicha. 2025. “Synthesis of Articles about Bhikkhunis in Thai Journals Online (ThaiJO) from 2003-2023”. Dhammadhara Journal of Buddhist Studies 11 (1):34-63. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dhammadhara/article/view/276137.
Section
Research Article
Bookmark and Share

References

• ภาษาไทย

---1. บทความ

กุลวีร์ ประภาพรพิพัฒน์. “การต่อสู้ของภิกษุณีสงฆ์เถรวาท : จากศรีลังกาสู่ไทย.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 12, ฉบับที่ 2, (พฤษภาคม - สิงหาคม 2548): 28-47.

ชญาภา สีดาฟอง. “บทบาทการพัฒนาสตรีเชิงพุทธของวัตรทรงธรรมกัลยาณีภิกษุณีอาราม.” วารสารนวัตกรรมการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน, ปีที่ 2, ฉบับที่ 2, (กรกฎาคม - ธันวาคม 2557): 115-127.

ชาญณรงค์ บุญหนุน. “การบวชภิกษุณีในสังคมไทย.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 11, ฉบับที่ 2, (พฤษภาคม - สิงหาคม 2547): 81-96.

ณัชปภา วาสิงหน. “ความเข้าใจเรื่องพุทธประสงค์ในการประดิษฐานภิกษุณีสงฆ์.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 19, ฉบับที่ 3, (กันยายน - ธันวาคม 2555): 43-63.

ดำรง ศิรโกวิท, กฤติยา ถ้ำทอง และพระมหาวีรธิษณ์ วรินฺโท. “สถานะและบทบาทของภิกษุณีในพระพุทธศาสนาเถรวาทของสถาบันสงฆ์ไทย.” วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, ปีที่ 6, ฉบับที่ 2, (เมษายน - มิถุนายน 2566): 167-178.

เดือน คำดี. “การรื้อฟื้นภิกษุณีสงฆ์ของฝ่ายเถรวาท.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 15, ฉบับที่ 3, (กันยายน - ธันวาคม 2551): 5-80.

ธนสิทธิ์ ฉัตรสุวรรณ. “การตั้งครรภ์ของภิกษุณี : ความไม่สอดคล้องระหว่างเรื่องเล่ากับบทบัญญัติในครุธรรม.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 26, ฉบับที่ 1, (มกราคม - พฤษภาคม 2562): 90-118.

นิกร ศรีราช, ชญณา ศิริภิรมย์ และนพรุจ บุญเรือง. “ภิกษุณี พุทธบริษัทที่ถูกลืม: วิเคราะห์การเกิดขึ้นของภิกษุณี.” วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, ปีที่ 5, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2565): 128-140.

ประทีปเด่น เวศกาวี. “ครุธรรม 8 : สาเหตุของการเสื่อมสูญภิกษุณี.” วารสาร มจร ปรัชญาปริทัศน์, ปีที่ 2, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2562): 44-60.

ประพิศ โบราณมูล, ปิยลักษณ์ โพธิวรรณ์ และพัทฐกร ศาสนะสุพินธ์. “การเมืองว่าด้วยการเคลื่อนไหวทางสังคมของภิกษุณี.” วารสารการบริหารปกครอง, ปีที่ 8, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2562): 140-159.

ประยุทธ ประเทศเสนา และนันทนา นันทวโรภาส. “การสื่อสารทางการเมืองเพื่อสถานะภิกษุณีในประเทศไทย : ศึกษากรณี ภิกษุณีนันทญาณี และภิกษุณีธัมกมลา ในช่วงปี พ.ศ. 2546 – 2562.” วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, ปีที่ 12, ฉบับที่ 5, (กันยายน - ตุลาคม 2566): 359-372.

พงษ์พันธุ์ กีรติวศิน และพนม คลี่ฉายา. “ปฐมบทแห่งวาทกรรมภิกษุณีเถรวาทไทย.” วารสารศาสตร์, ปีที่ 12, ฉบับที่ 3, (กันยายน-ธันวาคม 2562): 142-180.

พงษ์พันธุ์ กีรติวศิน และพนม คลี่ฉายา. “วาทกรรม อำนาจ และการสื่อสารวาทกรรมภิกษุณีเถรวาทไทย.” วารสารนิเทศศาสตร์ปริทัศน์, ปีที่ 23, ฉบับที่ 2, (พฤษภาคม - สิงหาคม 2562): 26-42.

พระครูโฆสิตวัฒนานุกูล. “ผู้หญิงกับศาสนา : ทัศนะทางสังคมต่อการจัดกิจกรรมทางศาสนาของภิกษุณี เถรวาทในประเทศไทย.” วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, ปีที่ 5, ฉบับที่ 11, (พฤศจิกายน 2563): 276-287.

พระณัฐวุฒิ อินฺทวณฺโณ. “ศึกษาบทบาทและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระนางมหาปชาบดีโคตรมีเถรี.” วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, ปีที่ 5, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2563): 41-50.

พระมหาอธิวัฒน์ ภทฺรกวี (บุดดานาง). “การสร้างและปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ผู้หญิงภิกษุณีในอรรถกถาธรรมบท.” วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, ปีที่ 21, ฉบับที่ 2, (เมษายน - มิถุนายน 2564): 123-135.

พระวรพล ยะพลหา. “เพศภาวะกับการบวช: ข้อถกเถียงการบวชภิกษุณีในพระพุทธศาสนาเถรวาท.”วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, ปีที่ 5, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2565): 53-67.

พระสุภาพร เตชธโร และอนันต์ รัศมี. “ข้อถกเถียงว่าด้วยสิทธิการอุปสมบทภิกษุณีในสังคมไทย.” วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, ปีที่ 5, ฉบับที่ 1, (มกราคม - เมษายน 2563): 354-370.

พลเผ่า เพ็งวิภาศ, สุวิน ทองปั้น และจรัส ลีก. “การวิเคราะห์บทบาทของภิกษุณีในพระพุทธศาสนา.” วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, ปีที่ 8, ฉบับที่ 3, (กันยายน - ธันวาคม 2561): 127-136.

ไพรินทร์ กะทิพรมราช. “การเข้าใจพุทธทำนายเรื่อง “พรหมจรรย์ไม่ตั้งอยู่นาน” กับปัญหาการบวชภิกษุณีในสังคมไทย.” วารสารมนุษยศาสตร์, ปีที่ 19, ฉบับที่ 2, (กรกฎาคม - ธันวาคม 2555): 42-59.

มนตรี สิระโรจนานันท์ และนภาพัทธ์ งามบุษบงโสภิน. “กำเนิดภิกษุณีมีขึ้นในปี(พรรษา) ใดของพระพุทธเจ้า.” วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, ปีที่ 11, ฉบับที่ 1, (มกราคม - กุมภาพันธ์ 2566): 401-411.

วิไลพร สุจริตธรรมกุล. “การศึกษาวิเคราะห์ข้อสงสัยเรื่องความไม่เสมอภาคต่อสตรีในการอนุญาตบวชภิกษุณีในขั้นตอนการเกิดครุธรรม 8 ประการและเหตุการณ์ในการสังคายนาครั้งที่ 1.” วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, ปีที่ 28, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2564): 310-351.

วิไลพร สุจริตธรรมกุล. “ครุธรรม 8 เป็นสิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติหรือไม่ (1).” วารสารธรรมธารา, ปีที่ 1, ฉบับที่ 1, (มิถุนายน 2558): 117-155.

วิไลพร สุจริตธรรมกุล. “ครุธรรม 8 เป็นสิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติหรือไม่ (2).” วารสารธรรมธารา, ปีที่ 2, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มิถุนายน 2559): 105-187.

ศศิภา แก้วหนู. “วาทกรรมความเป็นอื่นของภิกษุณีไทยในสังคมไทย.” วารสารรังสิตบัณฑิตศึกษาในกลุ่มธุรกิจและสังคมศาสตร์, ปีที่ 2, ฉบับที่ 2, (มกราคม - มิถุนายน 2560): 60-74.

สมพร ปินทะยา พระครูสิริปริยัตยานุศาสก์ และเทพประวิณ จันทร์แรง. “รูปแบบการมีส่วนร่วมของพุทธบริษัทในการส่งเสริมสถานะและบทบาทของภิกษุณีล้านนา.” วารสารวิจยวิชาการ, ปีที่ 6, ฉบับที่ 5, (กันยายน - ตุลาคม 2566): 123-138.

สุภัทรา วงสกุล. “การวิเคราะห์วินัยภิกษุณีสงฆ์ในฐานะกระบวนการปฏิบัติที่นำสู่การบรรลุธรรม.” วารสารพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ปีที่ 27, ฉบับที่ 2, (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563): 52-103.

อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า และนันทนา นันทวโรภาส. “การสื่อสารทางการเมืองเพื่อสถานะภิกษุณีในประเทศไทย: ศึกษากรณีภิกษุณีธัมมนันทา.” วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, ปีที่ 8, ฉบับที่ 1, (มกราคม - มีนาคม 2562): 214-225.

---2. ข้อมูลจากเว็บไซต์

วอยซ์ออนไลน์. “มส. สั่งห้ามบวชผู้หญิงเป็นภิกษุณี.” VOICE online, 12 ธันวาคม 2557. https://www.voicetv.co.th/read/143318.

ไทยรัฐออนไลน์. “พศ.ยันบวชภิกษุณีขัดพระธรรมวินัย.” THAIRATH online, 17 ธันวาคม 2557. https://www.thairath.co.th/content/469487.