กฎหมายต้นแบบว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแม่น้ำ

  • สกุนา ทิพย์รัตน์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม
  • สุนีย์ มัลลิกะมาลย์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม
คำสำคัญ: การละเมิดสิทธิของแม่น้ำ, สิทธิของแม่น้ำ, แม่น้ำ

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำกฎหมายต้นแบบว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแม่น้ำ โดยใช้วิธีวิทยาการวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการวิจัยเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การมีส่วนร่วมออกแบบ และการรับฟังความคิดเห็น ข้อค้นพบของการวิจัย คือ ปัญหาที่เกิดขึ้นกับแม่น้ำมีสาเหตุหลัก 3 ประการ คือ การปล่อยน้ำเสีย การบุกรุกพื้นที่ การขยายตัวของวัชพืช เป็นปัญหาจากการใช้ประโยชน์แม่น้ำที่ยึดแนวคิดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง เมื่อแนวคิดได้เปลี่ยนไปเป็นระบบนิเวศเป็นศูนย์กลางทำให้แม่น้ำซึ่งเป็นระบบนิเวศย่อมมีสิทธิที่จะไม่ถูกละเมิดจากมนุษย์ การให้สิทธิแก่แม่น้ำจะต้องให้แม่น้ำมีสถานภาพเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายระหว่างประเทศ และสิทธิของแม่น้ำมี 5 ด้าน คือ สิทธิที่จะได้รับการรับรองสถานะทางกฎหมาย สิทธิในการไหลและการขยายตัวของน้ำในแม่น้ำตามธรรมชาติ สิทธิในการปฏิบัติหน้าที่สำคัญในระบบนิเวศ สิทธิในความหลากหลายทางชีวภาพพื้นเมือง สิทธิที่จะปลอดมลภาวะและสิทธิในการฟื้นฟูตัวเอง เพื่อที่จะให้มีการคุ้มครองและพิทักษ์รักษาสิทธิของแม่น้ำ โดยมีกฎหมายต้นแบบว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแม่น้ำใช้บังคับ ซึ่งมีโครงสร้างกฎหมายประกอบด้วย ขอบเขตของสิทธิแม่น้ำ สถานะทางกฎหมายของแม่น้ำ  คณะกรรมการองค์กรพิทักษ์สิทธิของแม่น้ำ การมีส่วนร่วมของประชาชน หน้าที่ของรัฐและประชาชน  และมาตรการในการคุ้มครองสิทธิของแม่น้ำ การวิจัยเสนอแนะด้านนโยบาย ให้รัฐมีนโยบายให้ส่วนราชการจัดกิจกรรมสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักในคุณค่าของสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ การปลูกฝังแนวคิดระบบนิเวศเป็นศูนย์กลาง  ด้านกฎหมาย ให้มีการเวนคืนบ้านและอาคารที่อยู่ติดแม่น้ำเพื่อป้องกันระยะห่างในการใช้ประโยชน์ของที่ดิน ให้นำกฎหมายต้นแบบไปเพิ่มเป็นหมวดในกฎหมายทรัพยากรน้ำข้อเสนอแนะการวิจัยต่อไป คือ “กฎหมายท้องถิ่นเพื่อคุ้มครองสิทธิของแม่น้ำ”

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

จุมพต สายสุนทร. (2560). กฎหมายสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ: การคุ้มครองและ
การรักษาสิ่งแวดล้อมทางทะเล (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
สุนีย์ มัลลิกะมาลย์. (2545). รัฐธรรมนูญกับการมีส่วนร่วมของประชาชนใน
การพิทักษ์รักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพ: สำนักพิมพ์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุนีย์ มัลลิกะมาลย์ และจุฬาพัฒน์ กีรติภูมิธรรม. (2562). โลกทัศน์ใหม่ด้าน
สิ่งแวดล้อม. นิตยสารบทบัณฑิตย์ เล่มที่ 75 ตอนที่ 1.
สุรีย์ บุญญานุพงศ์และคณะฯ. (2552).การบริหารจัดการชุมชนริมน้ำ: กรณีศึกษาชุมชน
ริมน้ำปิง ตำบลบ้านเรือน อำเภอป่าซาง.
Colombian Constitutional Court (2016) https://www.escr-
net.org/caselaw/2016/expediente-d-10864-decision-c-03516
Draft Universal Declaration of The Rights of River
Ecuador’s Constitution
Law of the right of Mater Earth
Te Awa Tupua (Whanganui River) Claims Settlement Act. 2017)
The decision of the Indian Court and the Draft of the nation stable river
right act 2016.
Earth Law Center 217, hhtp;//www.earthlawcenter.org/river-rights.
Michelle Maloney,National Convenor Australian Earth Laws Alliance
(vonvenor@earthlaws.org.au).

Translateed Thai References
Bunyanuphong, S. et al., (2009). Riverside Community Management: A
Case Study of Rim Nam Ping Community Ban Subdistrict, Pa Sang District.
Mallikamarl, S. (2002). Constitution and public participation in the
preservation of resources Nature and environment. Chulalongkorn University Press. Bangkok.
Mallikamarn, S. and Kirathipoomtham, C. (2019), New
worldviews of environment.Pundit magazine, volume 75, part 1.
Saisunthorn, J. (2017). Protection and preservation of the
marine environment, (3rd edition) Bangkok: Winyuchon.
เผยแพร่แล้ว
2020-12-26
การอ้างอิงบทความ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)