แนวทางการส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงผ่านบทเรียนความสำเร็จจากการดำเนินงานของศูนย์บ่มเพาะวิสาหกิจเพื่อการศึกษา ในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จำนวน 12 แห่ง กลุ่มเป้าหมายคือ หัวหน้าศูนย์บ่มเพาะฯ ครูที่ปรึกษา และนักศึกษาผู้เข้าร่วมกิจกรรมของศูนย์บ่มเพาะฯ จำนวนรวม 34 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์และแบบสังเกต การปฏิบัติงานตามสภาพจริงของศูนย์บ่มเพาะฯ ข้อมูลที่ได้วิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การส่งเสริมการประกอบอาชีพอิสระของนักศึกษาดำเนินงานในรูปของคณะกรรมการดำเนินงาน โดยปฏิบัติตามคู่มือศูนย์บ่มเพาะวิสาหกิจเพื่อการศึกษา มีการจัดประชุม จัดฝึกอบรมให้ความรู้ภาคทฤษฎีจากวิทยากรภายในและภายนอกสถาบัน ฝึกปฏิบัติการทำแผนธุรกิจ ดำเนินงานตามแผนธุรกิจและการตลาดในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ครูที่ปรึกษามีหน้าที่กำกับและให้ความช่วยเหลือในการดำเนินกิจกรรมเพื่อผสานความรู้กับการปฏิบัติเข้าด้วยกัน การเรียนรู้เน้นการเรียนรู้ในสภาพจริง โดยนำนักศึกษาไปศึกษาดูงาน ณ สถานประกอบการ กลุ่มนักศึกษาที่ชนะเลิศในการประกวดแผนธุรกิจได้รับโอกาสศึกษาดูงาน ณ สถานประกอบการในต่างประเทศ อาทิ สิงคโปร์ จีน มาเลเซีย ญี่ปุ่น มีการประเมินผลการดำเนินงานเพื่อนำผลสู่การปรับปรุงในการปฏิบัติ ปัจจัยที่มีผลให้การดำเนินงานจนประสบความสำเร็จคือความสามารถในการกำกับกิจกรรมจนนำไปสู่การสร้างผลิตภัณฑ์ในรูปของนวัตกรรม จนได้รับการยอมรับทางการตลาด และการบริหารจัดการที่ดีที่บ่งบอกถึงการทำงานเป็นทีมเพื่อนำไปสู่การใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมในภาคการผลิตและการตลาด การสร้างความร่วมมือจากเครือข่ายการทำงาน รวมทั้งความพร้อมของสิ่งอำนายความสะดวก ได้แก่ สถานที่และงบประมาณ ในมุมมองของนักศึกษา พบว่า ก่อนเข้าร่วมกิจกรรมนักศึกษามีความคาดหวังต่อการมีรายได้จากการทำกิจกรรม และต้องการเรียนรู้การบริหารจัดการ ภายหลังสิ้นสุดกิจกรรมพบว่า นักศึกษาพึงพอใจกับการมีรายได้และประสบการณ์ที่ได้รับ มีแรงบันดาลใจในการประกอบอาชีพอิสระ มีความสนใจที่จะเริ่มต้นการประกอบธุรกิจส่วนตัว