การใช้กระบวนการวิจัยแบบก่อรูปในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบก่อรูป เป็นวิธีวิทยาการวิจัยแนวใหม่ที่นำไปสู่การพัฒนาปรับปรุงการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อปรับปรุงและพัฒนาแนวคิดหรือทฤษฎี โดยใช้หลักของการประเมินความก้าวหน้า โดยการวิจัยแบบก่อรูปนั้นเป็นการวิจัยที่เกิดก่อนหรือระหว่างการปฏิบัติงาน เพื่อให้ได้ข้อค้นพบที่ช่วยพัฒนางานให้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังเป็นการวิจัยเพื่อการพัฒนาหรือการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อการปรับปรุงทฤษฎีการออกแบบ สำหรับใช้ในการออกแบบแนวปฏิบัติหรือกระบวนการเรียนการสอน ซึ่งผลผลิตของการวิจัยแบบก่อรูป นอกจากจะให้แนวทางการปรับปรุงพัฒนาการปฏิบัติงานแล้ว ยังให้แนวทางการปรับปรุงทฤษฎีที่มีอยู่เดิมหรือการสร้างทฤษฎีใหม่ในการออกแบบกลยุทธ์การทำงานอีกด้วย อีกทั้งวิธีวิทยาการนี้ยังเหมาะสำหรับนำไปใช้ในการพัฒนาด้านการศึกษา โดยเฉพาะการใช้วิธีวิจัยในการออกแบบนวัตกรรมทางการศึกษาของครูผู้สอน เพื่อให้สามารถคิดค้นหรือออกแบบแนวทางที่นำไปสู่การพัฒนาผู้เรียน ที่ไม่จำเพาะเจาะจงที่กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้เพียงอย่างเดียว แต่อาจเป็นการพัฒนาหลักสูตร การแนะแนว หรือการบริหารจัดการ เป็นต้น ทั้งนี้เนื้อหาในบทความนี้จะเป็นการเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีวิทยาการวิจัยแบบก่อรูปสำหรับผู้ที่สนใจ ให้เกิดความเข้าใจในแนวทาง หลักการ กระบวนการ ขั้นตอน และสิ่งที่ควรคำนึงถึงในการเลือกใช้กระบวนการวิจัยแบบก่อรูป รวมถึงเป็นแนวทางในการส่งเสริมให้มีการร่วมมือกันระหว่างนักวิจัยกับผู้ปฏิบัติงานด้านการศึกษาหรือกับครูผู้สอนในการทำการวิจัยโดยใช้การวิจัยแบบก่อรูปให้มากยิ่งขึ้น ซึ่งจุดเน้นของการวิจัยแบบก่อรูปนั้นจะอยู่ที่การพัฒนา และปรับปรุงทฤษฎีการออกแบบที่นำมาใช้ในการพัฒนาการเรียนรู้ หรือพัฒนาปัจจัยในด้านต่าง ๆ ที่เป็นการส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพการศึกษาของผู้เรียน โดยการวิจัยจะเริ่มต้นด้วยการศึกษาลักษณะของกลุ่มเป้าหมาย ศึกษาสภาพที่เกิดขึ้น รวมถึงสภาพที่คาดหวัง และทำการวิเคราะห์ความแตกต่างที่เกิดขึ้น เพื่อหาแนวทางการพัฒนาให้บรรลุเป้าหมายที่กำหนด ซึ่งจะเป็นการตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนโดยตรง เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ในสิ่งต่าง ๆ อย่างเหมาะสม และเกิดผลลัพธ์ตามที่ผู้วิจัยและครูผู้สอนต้องการ อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืนต่อไป