แนวทางการมีส่วนร่วมโดยชุมชนในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ : พื้นที่ศึกษาในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในประเทศไทย แม้รูปแบบของการท่องเที่ยวที่นำเสนอกิจกรรมที่มีสัมพันธ์กับบริบททางวัฒนธรรมของพื้นที่มีปรากฏให้เห็นมากว่าหลายทศวรรษ แต่จากการศึกษาพบว่า ยังไม่มีบุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกล่าวถึงอย่างชัดเจนว่า มีเครื่องมือหรือองค์ประกอบใดสามารถนำมาใช้ในการพัฒนาการท่องเที่ยวในรูปแบบดังกล่าวที่เรียกว่า “การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์” งานวิจัยนี้ได้ทดลองนำกลไกเชิงบวกมาเป็นแนวทางการสร้างการมีส่วนร่วมของกลุ่มผู้ที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ซึ่งเน้นการค้นหาความเข้มแข็งและความสำเร็จที่มีอยู่พื้นที่ในมิติต่าง ๆ มาสร้างคุณค่าและมูลค่าให้เกิดกับชุมชนแทนการมองไปที่ปัญหา โดยการศึกษาครั้งนี้ได้นำกรอบการคิด “การวางแผนและการปฏิบัติแบบมีส่วนร่วมด้วยความชื่นชม” (Appreciative Participatory Planning and Action) มาเป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวที่เน้นกิจกรรมเชิงวัฒนธรรมที่สอดคล้องกับวิถีชุมชน การศึกษาครั้งนี้ นักวิจัยได้พัฒนากระบวนการ 8 Ds ตามกรอบแนวคิดสุนทรียสาธก (Appreciative Inquiry) ได้แก่ กระบวนการหาแนวคิด (Define) กระบวนการค้นหาสิ่งที่ดี (Discovery) กระบวนการกำหนดเป้าหมาย (Dream) กระบวนการกำหนดทิศทาง (Direction) กระบวนการออกแบบวางแผน (Design) กระบวนการปฏิบัติตามแผน (Delivery) กระบวนการเคลื่อนไหวให้เกิดการเปลี่ยนแปลง (Dance) และกระบวนการเสวนา (Dialogue) อันเป็นแนวทางที่นำไปสู่การพัฒนา การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์อย่างมีส่วนร่วม ที่สมาชิกในชุมชนมีอำนาจในการควบคุมตลอดกระบวนการและการตัดสินใจกำหนดความต้องการของชุมชน ผลการศึกษาในพื้นที่ศึกษาพบว่า การวางแผนเพื่อพัฒนา การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์จำเป็นต้องมีการปฏิรูปแนวทางการจัดการเพื่อให้เกิดการกระบวนการกลุ่ม ทั้งการสร้างกลุ่ม การพัฒนาศักยภาพ และการดำเนินงานที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดกิจกรรมการท่องเที่ยวที่สอดคล้องและสัมพันธ์กับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ตลอดจนวิถีชีวิตในชุมชนที่เป็นรูปธรรมในเชิงการเรียนรู้ ทำให้นักท่องเที่ยวได้มาซึ่งประสบการณ์ ในขณะที่สมาชิกในชุมชนสามารถรักษาความสมดุลระหว่างการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากการท่องเที่ยวภายในชุมชนและผลประโยชน์ที่ชุมชนจะได้รับอันนำมาซึ่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
Article Details
นโยบายการพิจารณากลั่นกรองบทความ
- บทความวิจัยและบทความวิชาการทุกเรื่องที่จะได้รับการตีพิมพ์ต้องผ่านการพิจารณากลั่นกรองโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) ในสาขาที่เกี่ยวข้อง จำนวน 3 ท่าน/บทความ
- บทความ ข้อความ ภาพประกอบและตารางประกอบที่ลงตีพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป และไม่มีส่วนรับผิดชอบใด ๆ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
- บทความที่จะได้รับการตีพิมพ์จะต้องไม่เคยตีพิมพ์ เผยแพร่ที่ใดมาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารฉบับอื่น หากตรวจสอบพบว่ามีการตีพิมพ์ซ้ำซ้อน ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
- บทความใดที่ผู้อ่านเห็นว่าได้มีการลอกเลียนหรือแอบอ้างโดยปราศจากการอ้างอิง หรือทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นผลงานของผู้เขียน กรุณาแจ้งให้กองบรรณาธิการวารสารทราบจะเป็นพระคุณยิ่ง
เอกสารอ้างอิง
2. Aziz, R.C., Hashim, N.A.A.N., & Awang, Z. (2018). Tourism development in rural areas: Potentials of appreciative inquiry approach. Journal of Tourism, Hospitality & Culinary Arts, 10(1), 59-75.
3. Campbell, C. (2010). Creative tourism providing a competitive edge. Tourism Insight. Retrieved December 25th, 2016 from www.insights.org.uk/articleitem.aspx?title=Creative%20Tourism%20Providing%20a%20 Competitive%20Edge
4. European Travel Commission. (2005). City tourism and culture: The european experience.
A Report produced for the Research Group of the European Travel Commission (ETC) and for the World Tourism Organization (WTO). Madrid: World Tourism Organization.
5. Fariborz A. and Ma`rof, B.R. (2008). Tourism development for community capacity building and community development. TEAM Journal of Hospitality & Tourism, 5(1).
6. Fariborz, A., Sarjit S. G. & Farshid A. (2010). Tourism development in local communities:
As a community development approach. Journal of American Science, 6(2), 155-161.
7. Haywood, K. (1988). Responsible and responsive tourism planning in the community. Tourism Management. 9 (2), 105-108.
8. Jelinčić, D.A. and Žuvela, A. (2012). Facing the challenge? creative tourism in Croatia.
Journal of Tourism Consumption and Practice, 4(2), 8-90.
9. ICIMOD/ SVN Nepal. (2004). Developing sustainable communities: A toolkit for development practioners. Kathmandu: International Center for Integrated Mountain Development.
10. International Fund for Agricultural Development (IFAD) (2002). Managing for impact in rural development: A guide for project M&E. Rome: International Fund for Agricultural Development.
11. Richards, G. W. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of Tourism Research, 38(4), 1225 - 1253.
12. Sangsnit, N. (2012). Summarized substance of knowledge exchange sessions in the community tourism festival under the theme of “a new move, a great move, on the Thai path towards sustainable tourism in the ASEAN economic”, the Designated Area of Chiang Mai Night Safari office in Hang Dong District, Chiang Mai Province, 2-3 June 2012
13. Simpson, M. C. (2008). Community benefit tourism initiatives - A conceptual oxymoron? Tourism Management, 29, 1-18.
14. Smith, M. (2005). Tourism, culture and regeneration: Differentiation through creativity,
in J. Swarbrooke, M. Smith, and L. Onderwater, (eds), Tourism, Creativity and Development: ATLAS Reflections 2005, Association for Tourism and Leisure Education, Arnhem, 23 - 38.
15. Strauss, A. L. and Corbin, J. M. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks: Sage Publications.
16. Wisudthiluck, S., et al. (2013). A handbook of creative tourism model. Bangkok: Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (Public Organization).
17. World Tourism Organization and European Travel Commission (2005). City tourism & culture: The european experience. A report produced for the Research Group of the European Travel Commission and for the World Tourism Organization. Madrid: WTO.
