กฎหมายควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬาในฐานะระเบียบกฎหมายโลก : การวิเคราะห์เชิงบูรณาการระหว่างประมวลกฎการต่อต้านการใช้สารต้องห้ามโลกกับพระราชบัญญัติควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬา พ.ศ. 2555 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2564

ผู้แต่ง

  • อภิภัสร์ ปาสานะเก นิติกร องค์การบริหารส่วนตำบลพลงตาเอี่ยม
  • ศราวุธ ชื่นตา ครูผู้ช่วย โรงเรียนวังน้ำเย็นวิทยาคม

คำสำคัญ:

กฎหมายกีฬา, สารต้องห้ามทางการกีฬา, ระเบียบกฎหมายโลก, หลักนิติธรรม, ความได้สัดส่วน

บทคัดย่อ

    การควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬาได้พัฒนาไปสู่การเป็นระเบียบกฎหมายระดับโลกที่มีลักษณะเป็นระบบกฎหมายข้ามพรมแดน ซึ่งผสานบทบาทขององค์กรกีฬาและรัฐเข้าด้วยกันอย่างซับซ้อน โดยเฉพาะภายใต้ World Anti-Doping Code และอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการต่อต้านการใช้สารต้องห้ามในกีฬาของยูเนสโก บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กรอบกฎหมายระหว่างประเทศ ศึกษาโครงสร้างกฎหมายของประเทศไทยภายใต้พระราชบัญญัติควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬา พ.ศ. 2555 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2564 และประเมินการบูรณาการระหว่างกฎหมายไทยกับระเบียบกฎหมายโลก การศึกษาใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารทางกฎหมายและงานวิชาการที่เกี่ยวข้องในเชิงเปรียบเทียบและเชิงกฎหมายมหาชน เพื่อทำความเข้าใจพัฒนาการ กลไก และปัญหาทางกฎหมายที่เกิดขึ้นจากการบูรณาการดังกล่าว ผลการศึกษาพบว่า ระบบกฎหมายต่อต้านการใช้สารต้องห้ามมีลักษณะเป็นกฎหมายลูกผสมระหว่าง Soft Law และ Hard Law โดย World Anti-Doping Code ทำหน้าที่กำหนดมาตรฐาน ขณะที่อนุสัญญา UNESCO สร้างพันธกรณีให้รัฐต้องปฏิบัติตามกฎหมายไทยได้ปรับตัวโดยการออกแบบกฎหมายในลักษณะเปิดและใช้กฎหมายลำดับรองเป็นกลไกหลัก อย่างไรก็ตามยังปรากฏปัญหาเชิงโครงสร้าง ได้แก่ ความตึงเครียดระหว่างอธิปไตยของรัฐกับแรงกดดันจากระเบียบกฎหมายโลก ปัญหาความแน่นอนของกฎหมาย ความได้สัดส่วนของมาตรการ และความชอบธรรมของกลไกกำกับดูแลระดับโลก จึงเสนอแนะให้พัฒนากฎหมายโดยกำหนดหลักเกณฑ์สำคัญในระดับพระราชบัญญัติให้ชัดเจน เสริมสร้างกลไกตรวจสอบการใช้อำนาจ และเพิ่มศักยภาพของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างมาตรฐานสากลกับหลักนิติธรรมภายในประเทศอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กานต์ เก่งสกุล. (2565). สถานะทางกฎหมายของซอฟลอว์ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ : กรณีศึกษาประมวลกฎต่อต้านการใช้สารต้องห้าม 2021 [วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2022.639

ธนวุฒิ แสงบุญ และ แสวง วัชระธนกิจ. (2565). ความเสี่ยงการได้รับสารต้องห้ามทางการกีฬาจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในนักกีฬาทีมชาติไทย. วารสารราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์, 4(3), 121-132.

ปีดิเทพ อยู่ยืนยง. (2565). มุมมองของสิทธิมนุษยชนต่อหลักความรับผิดโดยเด็ดขาดในกฎการใช้สารต้องห้ามสำหรับนักกีฬา. วารสารวิชาการนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 10(12), 110-130.

พระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬา พ.ศ. 2555 พ.ศ. 2564. (2564, 30 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่ 89 ก. หน้า 1–9.

พระราชบัญญัติควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬา พ.ศ. 2555. (2556, 9 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 130 ตอนที่ 2 ก. หน้า 10–19.

ฤทัยรัตน์ คงมา, ปภาศรี บัวสวรรค์, และ พรพล เทศทอง. (2567). ปัญหากระบวนการลงโทษนักกีฬาและบุคคลซึ่งสนับสนุนการกีฬา ตามพระราชบัญญัติควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬา พ.ศ. 2555. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 10(2), 339–355.

Spring news. (2564, 8 ตุลาคม). ไทย ไม่ปฏิบัติตาม วาด้า WADA ถูกแบนจัดแข่งขันกีฬานานาชาติ และห้ามใช้ธงชาติ. https://www.springnews.co.th/news/816849

Akpobome, O. (2024). The impact of emerging technologies on legal frameworks: A model for adaptive regulation. International Journal of Research Publication and Reviews, 5(7), 5046–5060.

Borry, P., Caulfield, T., Estivill, X., Loland, S., McNamee, M., & Knoppers, B. M. (2018). Geolocalisation of athletes for out-of-competition drug testing: Ethical considerations. Position statement by the WADA Ethics Panel. British Journal of Sports Medicine, 52(7), 456–459. https://doi.org/10.1136/bjsports-2017-098299

European Olympic Committees. (2024). The principle of strict liability. https://www.eurolympic.org/clean-sport/the-principle-of-strick-liability

Ljungqvist, A. (2017). Brief history of anti-doping. Medicine and Sport Science, 62, 1–10. https://doi.org/10.1159/000460680

McLaren, R. H. (2001). Sports law arbitration by CAS: Is it the same as international arbitration? Pepperdine Law Review, 29(1), 101–114.

Olympics and International Sports Law Research Guide. (2026, January 30). Georgetown Law Library. https://guides.ll.georgetown.edu/lawolympics/antidoping

Pavot, D. (2023). Pathways to greater government accountability for breaches of their obligations in relation to doping in sport: A legal analysis. Frontiers in Sports and Active Living, 5, Article 1129390. https://doi.org/10.3389/fspor.2023.1129390

Somya, S. (2024). Quasi judicial bodies: Law and processes. International Journal for Legal Research and Analysis, 2(7), 5-15.

U.S. Department of Justice. (2022, January 12). First Olympic anti-doping charges filed in Manhattan federal court.

https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/first-olympic-anti-doping-charges-filed-manhattan-federal-court

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2025). International Convention against Doping in Sport. https://www.unesco.org/en/convention-against-doping-sport

World Anti-Doping Agency. (2021). World Anti-Doping Code 2021. https://www.wada-ama.org/sites/default/files/resources/files/2021_wada_code.pdf

World Anti-Doping Agency. (2021, October 7). WADA confirms non-compliance of five anti-doping organizations. https://www.wada-ama.org/en/news/wada-confirms-non-compliance-five-anti-doping-organizations

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

02-10-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ปาสานะเก อ., & ชื่นตา ศ. (2026). กฎหมายควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬาในฐานะระเบียบกฎหมายโลก : การวิเคราะห์เชิงบูรณาการระหว่างประมวลกฎการต่อต้านการใช้สารต้องห้ามโลกกับพระราชบัญญัติควบคุมการใช้สารต้องห้ามทางการกีฬา พ.ศ. 2555 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2564. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า, 13(1), 135–150. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CRMA_HUSO/article/view/287909