กลวิธีการสื่อสารในภาวะวิกฤติของกองทัพบก : กรณีศึกษาการใช้จดหมายข่าวที่เผยแพร่ในช่วงภาวะวิกฤติ

ฉัตรแก้ว ยุวพรม

ผู้แต่ง

ฉัตรแก้ว ยุวพรม กองวิชาอักษรศาสตร์ ส่วนการศึกษา โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า

คำสำคัญ:

ภาวะวิกฤติ, การสื่อสารในภาวะวิกฤติ, จดหมายข่าวกองทัพบก, การกู้ภาพลักษณ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างของจดหมายข่าว ตลอดจนกลวิธีการใช้ภาษาเพื่อกู้ภาพลักษณ์ในจดหมายข่าวกองทัพบกที่เผยแพร่ในช่วงภาวะวิกฤติ โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ข้อมูลที่ใช้ในการวิจัย คือ จดหมายข่าวของศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก สำนักงานเลขานุการกองทัพบก ที่เผยแพร่ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2564 ถึง วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2566 รวมจำนวนทั้งสิ้น 47 ฉบับ ผลการวิจัยพบรูปแบบโครงสร้างจดหมายข่าว 7 รูปแบบ โดยพบรูปแบบโครงสร้างแบบพาดหัวข่าว ตามด้วยเนื้อหาข่าว 2 ส่วน และส่วนสรุปมากที่สุด ร้อยละ 44.68 ซึ่งส่วนใหญ่ใช้ชี้แจงพฤติกรรมของกำลังพลเพื่อแก้ไขความเข้าใจผิด สำหรับกลวิธีการใช้ภาษาเพื่อกู้ภาพลักษณ์พบ 5 กลวิธีหลัก ได้แก่ การลดข้อขุ่นข้องหมองใจ ร้อยละ 39 การแสดงความยินยอมแก้ไข ร้อยละ 36 การปฏิเสธ ร้อยละ 14 การลดความรับผิดชอบ ร้อยละ 9.33 และ การยอมรับผิดและขออภัย ร้อยละ 1.67 กล่าวได้ว่า กองทัพบกใช้กลวิธีเชิงบวกที่มุ่งสร้างความเข้าใจ และแสดงความพร้อมในการปรับปรุงแก้ไขเป็นหลัก สะท้อนการสื่อสารที่สมดุลระหว่างการรักษาภาพลักษณ์องค์กร และความรับผิดชอบต่อสังคม

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการพลเรือนทหารบก. (2566, 11 กันยายน). อนุมัติหลักการแนวทางงานประชาสัมพันธ์ของกองทัพบก เรื่อง ระเบียบกองทัพบกว่าด้วยการประชาสัมพันธ์ พ.ศ. 2559. https://online.anyflip.com/xbzoa/sjos/mobile/index.html

นันทพร ศรจิตติ. (2566). กลวิธีความไม่สุภาพและการกู้ภาพลักษณ์ในปริจเฉทรายการสัมภาษณ์บุคคลจากข่าวในกระแส. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. Naresuan University Intellectual Repository. http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/5894

ประไพพรรณ พึ่งฉิม. (2560). ปริจเฉทการแถลงข่าวอื้อฉาวของบุคคลในวงการบันเทิงไทย: การศึกษาเชิงปริจเฉทวิเคราะห์และวัจนปฏิบัติศาสตร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula Digital Collections. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2017.1150

รุ่งรัตน์ ชัยสำเร็จ. (2557). การเขียนเพื่อการประชาสัมพันธ์ (พิมพ์ครั้งที่ 8). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รุ่งรัตน์ ชัยสำเร็จ. (2558). การสื่อสารองค์กร: แนวคิดการสร้างชื่อเสียงอย่างยั่งยืน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก. (2564, 26 ธันวาคม). ทบ. เสียใจสูญเสีย 2 นักบินจากเฮลิคอปเตอร์ฝึก ประสบอุบัติเหตุที่

จ.นครสวรรค์ [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กองทัพบก.

ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก. (2565, 10 มิถุนายน). ทบ. ยืนยันไม่มีการส่งชิ้นส่วนอะไหล่ไปสนับสนุนกองทัพยูเครน หลังมีข่าวปลอมในเรื่องดังกล่าว [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กองทัพบก.

ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก. (2565, 31 ตุลาคม). ทบ. ตั้งกรรมการสอบวินัยทหารทะเลาะภรรยาจากปัญหาครอบครัว [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กองทัพบก.

ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก. (2566, 23 กุมภาพันธ์). ทบ. ลงทัณฑ์ “ขัง-งดบำเหน็จ” ทหารทำผิดวินัย เหตุทะเลาะและยิงปืนขู่กันเองในบ้านพัก [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กองทัพบก.

ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก. (2566, 13 มีนาคม). ทบ.ลงทัณฑ์พลทหารก่อเหตุวิวาท ระบุไม่ใช่มือปาระเบิด พร้อมร่วมมือ จนท.ตำรวจด้านคดี [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กองทัพบก.

ศูนย์ประชาสัมพันธ์กองทัพบก. (2566, 24 เมษายน). ทบ. ชี้เรื่องส่วนบุคคล พร้อมตั้งกรรมการสอบกรณี “ชายหนุ่มร้องพฤติกรรมทหาร” [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กองทัพบก.

สมิทธิ์ บุญชุติมา และ เกริดา โคตรชารี. (2559). การสื่อสารความเสี่ยง. 21 เซ็นจูรี่.

สมิทธิ์ บุญชุติมา และ ชนาภา หนูนาค. (2560). การสื่อสารในภาวะวิกฤต. 21 เซ็นจูรี่.

สิริวิมล ปัณณราช. (2559). การจัดการภาวะวิกฤตและประเด็นปัญหา (พิมพ์ครั้งที่ 2). จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

อภิชัจ พุกสวัสดิ์. (2565). นวัตกรรมการจัดการและการสื่อสารภาวะวิกฤต. ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อรวี บุนนาค. (2562). กลวิธีทางภาษาในการประกอบสร้างภาพลักษณ์องค์กรธุรกิจ ในภาวะวิกฤติผ่านเฟซบุ๊กองค์กร [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. iThesis Silpakorn University. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/2585

Bland, M. (1998). Communicating Out of a Crisis. Palgrave Macmillan.