แนวทางพัฒนากิจกรรมสตีมศึกษาระดับปฐมวัย : กรณีศึกษาโรงเรียนอนุบาลเอกชน
คำสำคัญ:
สตีมศึกษา, การศึกษาปฐมวัย, การนำนวัตกรรมไปใช้ในสถานศึกษา, การมีส่วนร่วมของผู้ปกครองบทคัดย่อ
สตีมศึกษาที่บูรณาการความรู้ข้ามศาสตร์ถือเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาทักษะแห่งอนาคตสำหรับเด็กปฐมวัย การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหา และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนากิจกรรมสตีมศึกษาของโรงเรียนอนุบาลบุณยรักษ์ที่ดำเนินการเป็นปีแรก ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผ่านแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ครูประจำชั้น ครูผู้สอนกิจกรรม และผู้ปกครองนักเรียน คัดเลือกด้วยวิธีเจาะจงตามเกณฑ์ประสบการณ์ตรง สัมภาษณ์จนข้อมูลถึงจุดอิ่มตัว รวม 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์แก่นสาร ผลการวิจัยพบสภาพปัญหา 3 ประเด็น ได้แก่ 1) ความไม่สอดคล้องระหว่างกระบวนการและระยะเวลา 2) การขาดองค์ความรู้และความเข้าใจเนื่องจากเป็นกิจกรรมที่ดำเนินการเป็นครั้งแรก และ 3) ช่องว่างด้านการสื่อสารและบทบาทการมีส่วนร่วมที่เปลี่ยนไป สำหรับแนวทางการพัฒนาประกอบด้วย 1) ปรับปรุงโครงสร้างกิจกรรมให้กระชับเหมาะสมกับช่วงวัย 2) เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการของครูโดยจัดให้มีเวลาเตรียมการและสนับสนุนวิชาชีพอย่างเพียงพอ และ 3) พัฒนาการสื่อสารเชิงรุกระหว่างโรงเรียนและผู้ปกครองเพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกันในเป้าหมายและบทบาท ผลการวิจัยนี้ให้องค์ความรู้ใหม่ว่า อุปสรรคของสตีมศึกษาในระยะเริ่มต้นไม่ได้อยู่ที่ตัวกิจกรรม แต่อยู่ที่ระบบนิเวศรอบกิจกรรม ทั้งสมรรถนะครู โครงสร้างเวลา และการสื่อสารกับผู้ปกครอง โดยปัญหาทั้งสามมิตินี้เชื่อมโยงเป็นวงจร กล่าวคือ เมื่อครูขาดความเข้าใจก็ไม่สามารถสื่อสารกับผู้ปกครองได้อย่างมีประสิทธิผล และยิ่งเพิ่มภาระงานให้ครู การแก้ปัญหาจึงต้องดำเนินการพร้อมกันทั้งสามมิติ ไม่สามารถแก้แยกส่วนได้
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566, 9 กุมภาพันธ์). ‘คุณหญิงกัลยา’ ชูประเด็นบูรณาการ STEAM education ในเวทีการประชุมสภาซีเมค ครั้งที่ 52 ที่ฟิลิปปินส์. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. https://ops.moe.go.th/seamec-52/
แคทลียา จักขุจันทร์. (2565). สะเต็มศึกษากับการส่งเสริมทักษะในศตวรรษที่ 21 สำหรับเด็กระดับปฐมวัย. นิตยสาร สสวท., 50(237), 10-16.
มูลนิธิโรงเรียนสตาร์ฟิชคันทรีโฮม. (2564). กระบวนการเรียนรู้พัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 : STEAM design process.
ซีโนพับลิชชิ่ง แอนด์ แพคเกจจิ้ง.
สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ. (2564, 15 กันยายน). มารู้จักทักษะ STEM มีติดตัวทำไม? สำคัญแค่ไหนต่อการพัฒนาประเทศ?. https://www.nxpo.or.th/th/8880/
สุภัค โอฬาพิริยกุล. (2562). STEAM education: นวัตกรรมการศึกษาบูรณาการสู่การจัดการเรียนรู้. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 9(1), 1-16.
หทัยภัทร ไกรวรรณ. (2559). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบสตีมศึกษาที่มีต่อความสามารถในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ของเด็กปฐมวัย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
Connor, A. M., Karmokar, S., & Whittington, C. (2015). From STEM to STEAM: Strategies for enhancing engineering & technology education. International Journal of Engineering Pedagogies (iJEP), 5(2), 37–47.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute.
Durlak, J. A., & DuPre, E. P. (2008). Implementation matters: A review of research on the influence of implementation on program outcomes and the factors affecting implementation. American Journal of Community Psychology, 41(3–4), 327–350. https://doi.org/10.1007/s10464-008-9165-0
ElSayary, A. (2021). Transdisciplinary STEAM curriculum design and authentic assessment in online learning: A model of cognitive, psychomotor, and affective domains. Journal of Turkish Science Education, 18(3), 493–511. https://doi.org/10.36681/tused.2021.86
Epstein, J. L. (2001). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools. Westview Press.
Fixsen, D. L., Naoom, S. F., Blase, K. A., Friedman, R. M., & Wallace, F. (2005). Implementation research: A synthesis of the literature. University of South Florida, Louis de la Parte Florida Mental Health Institute, The National Implementation Research Network. (FMHI Publication No. 231)
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. McGraw-Hill.
Henderson, A. T., & Mapp, K. L. (2002). A new wave of evidence: The impact of school, family, and community connections on student achievement. Southwest Educational Development Laboratory.
Malone, K. L., Tiarani, V., Irving, K. E., Kajfez, R., Lin, H., Giasi, T., & Edmiston, B. W. (2018). Engineering design challenges in early childhood education: Effects on student cognition and interest. European Journal of STEM Education, 3(3), 11.
National Research Council. (2012). A framework for K–12 science education: Practices, crosscutting concepts, and core ideas. The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/13165
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research and evaluation methods (4th ed.). SAGE Publications.
Pushor, D. (2007). Parent engagement: Creating a shared world. Ontario Education Research Symposium.
Yakman, G. (2008). STEAM Education: an overview of creating a model of integrative education. STE@M Education Model. https://www.academia.edu/8113795/
Yakman, G. (2010). STEAM: A framework for teaching across the disciplines. Virginia Polytechnic and State University.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่ตีพิมพ์ในวารสารนี้ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบในทุกกรณี
บทความและข้อมูลที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารผู้ใดต้องการตีพิมพ์ซ้ำต้องได้รับอนุญาตจากบรรณาธิการวารสารก่อนเท่านั้น และบทความที่ได้รับการตอบรับเพื่อตีพิมพ์ในวารสารนี้จะต้องไม่ปรากฎในสิ่งพิมพ์อื่นใดมาก่อนที่จะปรากฎในวารสารนี้ กองบรรณาธิการจะส่งวารสารที่มีบทความของผู้เขียนตีพิมพ์ให้แก่ผู้เขียนจำนวน 1 ฉบับ
