การสื่อสารข้ามวัฒนธรรมผ่านการเล่าเรื่องในเนื้อความภาพยนตร์อนิเมะ
DOI:
https://doi.org/10.14456/psruhss.2025.17คำสำคัญ:
การสื่อสารข้ามวัฒนธรรม , การเล่าเรื่อง , ภาพยนตร์อนิเมะบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เนื้อความภาพยนตร์อนิเมะผ่านแนวคิดการสื่อสารข้ามวัฒนธรรมและแนวคิดการเล่าเรื่องในภาพยนตร์ ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพและนำเสนอข้อมูลด้วยการพรรณนาเชิงวิเคราะห์ โดยเก็บข้อมูลจากภาพยนตร์อนิเมะ 9 เรื่อง และจากเอกสารที่มีความเกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า มีประเด็นสำคัญทั้งหมด 10 ประเด็น ที่เป็นปัจจัยทำให้วัฒนธรรมญี่ปุ่นที่ปรากฏอยู่ในภาพยนตร์อนิเมะ สามารถข้ามวัฒนธรรมไปสร้างอิทธิพลต่อผู้ชมในต่างประเทศได้ ซึ่งในแต่ละองค์ประกอบมีประเด็นสำคัญที่แตกต่างกัน โดยองค์ประกอบของการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม ได้แก่ การสื่อสารข้ามวัฒนธรรม มีประเด็นสำคัญ 3 ประเด็น แนวคิดเชิงเวลา มีประเด็นสำคัญ 4 ประเด็น และมิติทางวัฒนธรรม มีประเด็นสำคัญ 5 ประเด็น ส่วนองค์ประกอบของการเล่าเรื่องในภาพยนตร์ ได้แก่ ตัวละคร มีประเด็นสำคัญ 4 ประเด็น ฉากมีประเด็นสำคัญ 6 ประเด็น และรูปแบบการนำเสนอ มีประเด็นสำคัญ 7 ประเด็น ประเด็นสำคัญส่วนใหญ่ที่พบเป็นเรื่องวัฒนธรรมญี่ปุ่น โดยผู้กำกับภาพยนตร์อนิเมะได้นำวัฒนธรรมญี่ปุ่นและฉากในประเทศญี่ปุ่นมาผูกโยงเข้ากับการกระทำของตัวละครเพื่อแสดงออกถึงตัวตนของชาวญี่ปุ่น ส่วนประเด็นที่เหลือเป็นเรื่ององค์ประกอบของการเล่าเรื่องในภาพยนตร์ พบว่า ตัวละคร ฉาก และรูปแบบการนำเสนอในภาพยนตร์อนิเมะ ได้สร้างเอกลักษณ์และเติมเต็มความสมบูรณ์ให้กับเนื้อความในภาพยนตร์อนิเมะเรื่องนั้น ๆ
เอกสารอ้างอิง
เบญจางค์ ใจใส แดร์ อาร์สลานิออง. (2565). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับโยไก. กรุงเทพฯ: ดีไซน์ปริ้นท์ มีเดีย.
ปัญญาพงค์ วาทิสุนทร. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อความชื่นชอบตัวละครในการ์ตูนญี่ปุ่นยุค 90s ของประชากรไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
มติชนสุดสัปดาห์. (2564). สังคมผู้ชายเป็นใหญ่ในญี่ปุ่นกับยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลง. สืบค้น 12 กรกฎาคม 2568, จาก https://www.matichonweekly.com/column/article_416951
มีเดียม. (2564). วัฒนธรรมกาแฟในญี่ปุ่น. สืบค้น 11 กรกฎาคม 2568, จาก https://g-crimson.medium.com/วัฒนธรรมกาแฟในญี่ปุ่น-f62227ba9040
ยุพา คลังสุวรรณ, และหทัยรัตน์ ทรรพวสุ. (2540). การอาบน้ำแบบญี่ปุ่น. วารสารญี่ปุ่นศึกษาธรรมศาสตร์, 14(2), 71-92. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/japanese/article/view/52071
วาริชา วงศ์พยัต. (2563). พื้นที่ใน-ระหว่าง ในการอยู่อาศัยญี่ปุ่น. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
อรสา ชูสกุล. (2555). การพัฒนาคุณภาพการศึกษาของประเทศญี่ปุ่น. สืบค้น 12 กรกฎาคม 2568, จาก http://biology.ipst.ac.th/?p=947
AKBAS, I. (2018). A “Cool’’ Approach to Japanese Foreign Policy: Linking Anime to International Relations. Journal of International Affairs, 23(1), 95-120. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/815454
Ayumu, W. (Director). (2019). Children of the Sea [Film]. Tokyo: STUDIO 4°C.
Bastida, R. (2019). Beyond Subcultural Community: A Sociological Analysis of Japanese Animation Fans and Fandoms (Doctoral dissertation). Calgary: University of Calgary.
Box Office Mojo. (n.d.). Genre Keyword: Anime. Retrieved July 10, 2025, from https://www.boxofficemojo.com/genre/sg4259246337/?ref_=bo_gs_table_226
Hosoda, M. (Director). (2012). Wolf Children [Film]. Tokyo: Studio Chizu.
Miyazaki, G. (Director). (2011). From Up on Poppy Hill [Film]. Tokyo: Studio Ghibli.
Mogi, K. (2022). The Little Book of Ikigai. Great Britain: Quercus Editions, Ltd.
Mollett, L. (2022). The Business of Capitalizing on Culture: Onsen Industry in Japan. Retrieved July 11, 2025, from https://wyoscholar.uwyo.edu/server/api/core/bitstreams/91294660-ef6e-4b03-963a-0690c2412a13/content
Monden, M. (2015). Shojo Manga Research: The Legacy of Women Critics and Their Gender-Based Approach. Retrieved March 1, 2025, from https://www.researchgate.net/publication/280083810_Shojo_Manga_Research_The_Legacy_of_Women_Critics_and_Their_Gender-Based_Approach
Okeke, D. (2024). Most Interesting Anime Statistics and Facts (NEW Report). Retrieved July 13, 2025, from https://passivesecrets-com.translate.goog/anime-statistics/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=th&_x_tr_hl=th&_x_tr_pto=tc
Onemu, U. (n.d.). The Economies of Anime Anime as a soft power, a cultural product and a (trans)national medium (master’s thesis). Uxbridge: Brunel University.
Shen, Y. (2020). Traditional Festival as a Tourism Event: Stakeholders’ Influence on the Dynamics of the Sendai Tanabata Festival in Japan (master’s thesis). Oslo: University of Oslo.
Shinkai, M. (Director). (2016). Your Name [Film]. Tokyo: CoMix Wave Films.
Shinkai, M. (Director). (2019). Weathering with You [Film]. Tokyo: CoMix Wave Films.
Sotozaki, H. (Director). (2020). Demon Slayer : Kimetsu no Yaiba – The Movie: Mugen Train [Film]. Tokyo: Studio Ufotable.
Universotokyo. (2016). Macoto Takahashi: An Invitation into his Fairytale World. Retrieved July 10, 2025, from https://universotokyo.wordpress.com/2016/02/19/macoto-takahashi-an-invitation-into-his-fairytale-world-
Yonebayashi, H. (Director). (2014). When Marnie Was There [Film]. Tokyo: Studio Ghibli.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใดใดที่ปรากฏในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงครามเป็นวรรณกรรมของผู้เขียน ซึ่งบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม


