การวิจัยเชิงคัมภีร์ กรณีศึกษา “ธัมมจักกัปปวัตนสูตร"

  • พระมหาพงศ์ศักดิ์ ฐานิโย (คงคารัตนรักษ์), ดร.
คำสำคัญ: การวิจัยเชิงคัมภีร์, ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร, สรวาสติวาท

บทคัดย่อ

“ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” นับเป็นพระสูตรที่สำคัญต่อพระพุทธศำสนำและพุทธศาสนิกชน เพรำะแม้จะเกิดความเห็นที่ไม่ตรงกันในกำรสังคายนำพระธรรมวินัยจนเกิดการแบ่งแยกออกเป็นนิกายต่าง ๆ ถึง 18-20 นิกายก็ตาม แต่พระสูตรนี้ ยังคงสืบทอดต่อกันมาในคัมภีร์ของนิกายต่าง ๆ จนถึงปัจจุบัน โดยนักวิชาการสามารถรวบรวมได้ถึง 23 คัมภีร์
สำหรับบทความนี้ ได้นำเสนอรูปแบบการวิจัยเชิงคัมภีร์ 2 รูปแบบใหญ่ ๆ คือ การวิจัยในแนวดิ่ง (Vertical) และกำรวิจัยในแนวระนาบ (Horizontal) โดยผ่านงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับ “ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” ซึ่งนำไปสู่ข้อสรุปเบื้องต้น 2 ประการดังต่อไปนี้
1. เมื่อพิจารณาถึง “ภาพรวม” แล้ว “ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” ปรากฏใน “คัมภีร์ยุคต้น” ของแต่ละนิกำย ไม่ได้จำเพาะเจาะจงเฉพาะนิกายใดนิกายหนึ่ง จึงอาจกล่าวได้ว่า “ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” นี้ เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยพุทธกาลในฐานะของพระปฐมเทศนา
2. เมื่อพิจารณาถึง “โครงสร้างเนื้อหา” จะเห็นได้ว่า มีเพียง “ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” ในสายของนิกาย “สรวาสติวาท” เท่านั่นที่มีอัตลักษณ์เฉพาะ โดยอนุโลมตามคำสอนในเรื่อง “มรรค 3” (ทรรศนมรรค, ภาวนามรรค, อไศกษยมรรค) ซึ่งถูกปรับใหม่ในภายหลัง

Downloads

Download data is not yet available.
เผยแพร่แล้ว
2018-06-23
การอ้างอิงบทความ
ประเภทบทความ
บทความวิจัยทางพระพุทธศาสนา
Bookmark and Share