Samayabhedoparacanacakra คำแปลพร้อมเชิงอรรถวิเคราะห์ (1)

Main Article Content

เมธี พิทักษ์ธีระธรรม, ดร.

บทคัดย่อ

คัมภีร์ “สมยเภโทปรจนจักร” ได้รับการรจนาโดยพระวสุมิตรผู้เป็นพระเถระในนิกายสรวาสติวาทิน ในปัจจุบันไม่พบต้นฉบับภาษาสันสกฤต หลงเหลือเพียงฉบับแปลภาษาทิเบต และฉบับแปลภาษาจีนอีกสามฉบับ ทางด้านเนื ้อหาในคัมภีร์จะกล่าวถึงปีแห่งพุทธปรินิพพาน มูลเหตุแห่งการแตกนิกาย และมติธรรมของนิกายต่าง ๆ คัมภีร์นี้ มักจะถูกอ้างเสมอเมื่อมีการถกถึงประเด็นดังกล่าวข้างต้น หากมีการอ้างอิงคัมภีร์ทีปวงศ์ คัมภีร์กถาวัตถุอรรถกถา ที่เป็นคัมภีร์ตัวแทนของฝ่ายทักษิณนิกายเมื่อใด คัมภีร์ “สมยเภโทปรจนจักร” ก็เป็นคัมภีร์ตัวแทนของฝ่ายอุตตรนิกายเสมอ
เนื่องจากแวดวงวิชาการพุทธศาสตร์ในประเทศเรายังขาดงานแปลคัมภีร์พระพุทธศาสนาที่อยู่ในชั ้นปฐมภูมิจากภาษาโบราณต่าง ๆ ด้วยเหตุนี้ ผู้เขียนจึงเล็งเห็นความสำคัญในการแปลคัมภีร์ “สมยเภโทปรจนจักร” จากต้นฉบับภาษาทิเบต เป็นภาษาไทยและแสดงเชิงอรรถวิเคราะห์ประกอบ พร้ อมเปรียบเทียบกับฉบับแปลจีนอีกสามฉบับเพื่อให้แวดวงวิชาการพุทธศาสตร์ของบ้านเราได้นำข้อมูลจากฝ่ ายอื่นมาค้นคว้าวิจัยอย่างรอบด้าน และพิจารณาเปรียบเทียบอย่างรอบคอบในประเด็นต่างๆ เพื่อพัฒนาการค้นคว้าวิจัย และยกระดับวงการพุทธศาสตร์ของบ้านเราสู่ระดับสากล
สำหรับบทความฉบับนี้ ผู้เขียนแปลถึง “มูลเหตุแห่งการแตกนิกาย” กล่าวคือสาเหตุในการแตกเป็น นิกายสถวีระ และนิกายมหาสังฆิกะ สำหรับหัวข้ออื่นที่เหลือนั้นจะนำเสนอในโอกาสถัดไป



Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
พิทักษ์ธีระธรรม เมธี. 2018. “Samayabhedoparacanacakra คำแปลพร้อมเชิงอรรถวิเคราะห์ (1)”. วารสารธรรมธารา 2 (1):67-103. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dhammadhara/article/view/160735.
บท
บทความวิชาการทางพระพุทธศาสนา
Bookmark and Share

References

ซิว ซูหลุน. 2549. ถังซำจั๋ง จดหมายเหตุการเดินทางสู่ดินแดนตะวันตกของมหาราชวงศ์ถัง. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพ: สำนักพิมพ์มติชน.

ประพจน์ อัศววิรุฬการ. 2557. โพธิสัตวจรรยา: มรรคาเพื่อมหาชน. โครงการเผยแผ่ผลงานวิชาการคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลำดับที่ 88 ชุดวรรณคดีและวรรณคดีเปรียบเทียบ 3. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สิริวัฒน์ คำวันสา. 2545. พระพุทธศาสนาในอินเดีย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์พิทักษ์อักษร.

เสถียร โพธินันทะ. 2543. ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มหามงกุฏราชวิทยาลัย.

เสถียร โพธินันทะ. 2544. ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: บริษัทสร้างสรรค์บุ๊คส์จำกัด.

Bareau, André. 2013. The Buddhist Schools of the Small Vehicle. translated by Sara Boin-Webb. edited by Andrew Skilton. London: Buddhist Society Trust.

Beal, Samuel, trans. 1981. SI-YU-KI: Buddhist Records of the Western World. Delhi: Motilal Banarsidass; reprint of the 1884 ed.

Bechert, Heinz. 1995. “Introductory Eassay: The Dates of the historical Buddha -a controversial issue.” When did the Buddha live? The Controversy on the Dating of the Historical Buddha: 11-36, edited by Heinz Bechert. Delhi: Sri Satguru Publications A Division of Indian Books Centre.

Bernhard, Franz. 1970. “Gāndhārī and the Buddhist Mission in Central Asia.” Añjali: Papers on Indology and Buddhism: A Felicitation Volume Presented to Oliver Hector de Alwis Wijesekera on His Sixtieth Birthday: 55–62, edited by Jayadeva Tilakasiri. Peradeniya: University of Ceylon.

Chou, Jouhan (周 柔含). 2006. “Hiyusha-nitsuite-no-ichi-kōsatsu 「譬喩者」についての一考察 (An Investigation of the Dārṣṭānatika).” Indogaku-bukkyōgaku-kenkyū 印度学仏教学研究 110:118-122(L).

Deeg, Max. 2012. “Sthavira, Thera and ‘*Sthaviravāda’ in Chinese Buddhist Sources.” How Theravāda is Theravāda? Exploring Buddhist Identites: 129-162, edited by Peter Skilling, Jason A. Carbine, Claudio Cicuzza, and Santi Pakdeekham. Chiang Mai: Silkworm Books.

Demiéville, Paul. 1924. “Les versions chinoises du Milindapañha.” Bulletin de l’Ecole Française d’Extrême-Orient 24(1): 1-258.

Demiéville, Paul. 1973. “L’origine des sectes bouddhiques d’après Paramārtha.” Choix d’études bouddhiques (1927-1970): 81-130. Leiden: E.J. Brill. (=Mélanges chinois et bouddhiques I. Bruxelles 1931-1932: 15-64).

Funayama, Toru (船山徹). 2005. “Shintaisanzō-no-chosaku-no-tokuchō: Chūin-bunka-kōshō-no-rei-toshite 真諦三蔵の著作 の特徴―中印文化交渉の例として (The Characteristics of the Works Of Zhendi (Paramārtha): An Example of the Cultural Interactions between China and India).” Tōzai-gakujutsu-kenkyūsho-kiyō 東西学術研究所紀要 38: 97-122.

Funayama, Toru (船山徹). 2008. “The work of Paramārtha: An example of Sino-Indian cross-cultural exchange.” Journal of the International Association of Buddhist Studies 31(1-2): 141-183.

Funayama, Toru (船山徹). 2014. Butten-wa-dō-kanyakusarete-noka: sūtora-ga-kyōten- ni- naru-toki 仏典はどう漢訳されたのか―スートラが経典になるとき(Making Sutras into ‘Classics’(jingdian): How Buddhist Scriptures Were Translated into Chinese). 2nd ed. Tokyo: Iwanamishoten.

Harada, Wasō (原田和宗). 1998. “Gengo-nitaisuru-kōshi-iyoku-toshite-no-shiben(jin)-jukuryo(shi): Kyōryōbu- gakusetsu-no-kigen(1) 言語に対する行使意欲としての思弁(尋)熟慮(伺)―経量部学説の起源 (1) (วิตก และวิจารณ์ สำหรับความต้องการใช้ในภาษา: การกำเนิดทฤษฎีของนิกายเสาตรานติกะ(1)).” Mikkyō-bunka 密教文化 199/200: 76-101(L).

Hartmann, Jens-uwe. 2004. “Contents and Structure of Dīrghāgama of the (Mūla-)Sarvāstivādins.” Annual Report of The International Research Institute for Advanced Buddhology at Soka University 7: 119-137.

von Hinüber, Oskar. 1989. “Origin and varieties of Buddhist Sanskrit.” Dialectes dans les Littératures Indo-Aryennes: 341-367, edited by Colette Caillat. Paris: Collège de France, Institut de Civilisation Indienne.

Honjō, Yoshifumi (本庄良文). 1992. “Sautrāntika.” Indogaku-Bukkyōgaku-kenkyū 印度学仏教学研究 40(2): 148-154(L).

Nattier, Janice J., Charles S. Preblish. 1977. “Mahāsāṃghika Origins: The Beginnings of Buddhist Sectarianism.” HR 16(3): 237-272.

Karashima, Seishi (辛島静志). 1994. Chōagonkyō-no-gengo-no-kenkyū: onshago-bunseki-wo-chūshin-toshite 長阿含経の原語の研究―音写語分析を中心として(งานวิจัยศัพท์ดั้งเดิมของคัมภีร์ทีรฆาคมะ: ศึกษาวิเคราะห์เกี่ยวกับการถอดเสียงคำศัพท์). Tokyo: Hirakawashuppansha.

Kato, Junshō (加藤純章). 1989. Kyōryōbu-no-kenkyū 経量部の研究 (งานวิจัยนิกายเสาตรานติกะ). Tokyo: shunjūsha.

Przyluski, Jean. 1940. “Dārṣṭāntika, Sautrāntika and Sarvāstivādin.” Indian Historical Quarterly 16: 246-254.

Radich, Michael. 2012. “External Evidence Relating to works Ascribed to Paramārtha, with a Focus on Traditional Chinese Catalogues.” Shintai-sanzō-kenkyū-ronshū 眞諦三蔵研究論集: 39-102, edited by Toru Funayama. Kyoto: Kyotodaigaku-jinbunkagaku-kenkyūsho.

Lamotte, Ḗtienne. 1988. History of Indian Buddhism. translated by Sara Boin-Webb. France: Peeters Publishers

Saigusa, Mitsuyoshi, Shoji Mori, Hiroshi Kanno and Yoshio Kaneko. 1993. Chōagonkyō I 長阿含経I (ทีรฆาคม เล่มที่ 1). ToKyo: Daizōshuppan.

Sasaki, Shizuka (佐々木閑). 2000. Indo-bukkyō-hen’iron: Naze-bukkyō-wa-tayōka-shita-noka インド仏教変移論 ― なぜ仏教は多様化したのか (On the Transformation of Indian Buddhism: Why Did Buddhism Become Pluralistic?). Tokyo: Daizōshuppansha.

Thannavuddho Bhikkhu. 2003. “Shoki-bukkyō-ni-okeru-seiten-seiritsu-to-shugyō-taikei 初期仏教における聖典成立と修行体 (กําเนิดพระไตรปิฎกและแนวปฏิบัติสู่การตรัสรู้ธรรมในพระพุทธศาสนายุคดั้งเดิม).” PhD diss., University of Tokyo.

Tsukamoto, Keishō (塚本啓祥). 1980. Shoki-bukkyō-kyōdan-no-kenkyū 初期仏教教団史の研究 - 部派の形成に関する文化史的考察 (A History of the Early Buddhist order: A Historical Study on the Formation of the Indian Buddhist Schools). 2nd ed. Tokyo: Sankibōbusshorin.

Teramoto, Enga, and Tomotsugu Hiramatsu (寺本婉雅, 平松友嗣). 1935. Zō-kan-wa-sanyaku-taikō: Ibushūrinron 藏漢和三譯對校: 異部宗輪論 (คำแปลเปรียบเทียบสามภาษา ทิเบต จีน ญี่ปุ่น: คัมภีร์สมยเภโทปรจนจักร). Tokyo: Kokushokankōkai.

Masuda, Jiryo. 1925. Original and Doctrines of Early Indian Buddhist Schools: A Translation of the Hsüan-chwang Version of Vasumitra’s Treatise. Leipzig: Verlag der Asia Major.

Yamada, Ryūjō (山田龍城). 1959. Daijō-bukkyō-seiritsu-shiron-josetsu 大乗仏教成立史論序説 (บทนำทฤษฎีประวัติการกำเนิดพระพุทธศาสนามหายาน). Kyoto: Heirakujishoten.

Yamazaki, Genichi (山崎元一). 2002. “Butsumetsunen-no-saikentō: ronsōshi-no-kaiko-behieruto-setsu-hihan 仏滅年の再検討 ― 論争史の回顧とベヒェルト説批判 (Re-examination on the nirvāṇayear: History of studies and some comments on H.Bechert’s theory).” Sankō-bunka-kenkyūjo-nenpō 三康文化研究所年報33: 1-29(L).

Most read articles by the same author(s)