ภูมิปัญญาการผลิตโปงลางและการถ่ายทอดสู่เยาวชนผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงชุมชน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ ต้องศึกษากระบวนการผลิตเครื่องดนตรีพื้นบ้านอีสานประเภทโปงลาง โดยเน้นกรณีศึกษาครูเชษฐา ฉายรัศมี ผู้สืบทอดองค์ความรู้จากศิลปินแห่งชาติ ครูเปลื้อง ฉายรัศมี ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าโปงลางที่ผลิตโดยครูเชษฐา ฉายรัศมี มีคุณภาพเสียงโดดเด่นกว่าหลายแหล่งผลิตในภาคอีสาน โดยเฉพาะในด้านความกังวาน ความแม่นยำของเสียง และความทนทาน วัสดุที่ใช้ในการผลิตคือไม้พะยูงเก่า การตั้งเสียงใช้วิธีการฟังด้วยหูเปล่าอย่างละเอียด แม้ไม่มีเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ก็สามารถตั้งเสียงได้อย่างแม่นยำ การถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เยาวชนเน้นการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง โดยมีชุมชนมีส่วนร่วมอย่างชัดเจน ส่งผลให้เกิดความผูกพันและความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมดนตรีพื้นบ้าน การศึกษานี้เสนอว่าภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการผลิตโปงลางของครูเชษฐา ฉายรัศมี มีศักยภาพสูงในการอนุรักษ์และสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นรูปแบบการเรียนรู้ในโรงเรียนและชุมชน เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมอย่างยั่งยืน