การประกอบสร้างชื่อตำรับยาฉบับวัดศรีเกิด อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การประกอบสร้างชื่อตำรับยาฉบับวัดศรีเกิด อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์โครงสร้างชื่อตำรับยาและเพื่อศึกษาการประกอบสร้างความหมายของชื่อตำรับยา โดยใช้ข้อมูลจากชื่อตำรับยาที่ปรากฏในตำรายาฉบับวัดศรีเกิด จำนวน 235 ชื่อ ผลการวิจัยพบว่า โครงสร้างชื่อตำรับยาปรากฏรูปแบบโครงสร้างตามจำนวนหน่วยคำที่นำมาประกอบ
สร้างกันเป็นชื่อตำรับยา ได้แก่ 1) โครงสร้าง 2 หน่วยคำ 2) โครงสร้าง 3 หน่วยคำ 3) โครงสร้าง 3 หน่วยคำ 4) โครงสร้าง 5 หน่วยคำ และ5) โครงสร้าง 6 หน่วยคำ ซึ่งโครงสร้างชื่อตำรับยาที่พบมากที่สุดคือ โครงสร้าง 3 หน่วยคำมีจำนวน 111 ชื่อ คิดเป็นร้อยละ 47.23 และพบโครงสร้างชื่อตำรับยาที่น้อยที่สุดคือ โครงสร้าง 6 หน่วย คำ จำนวน 4 ชื่อ คิดเป็นร้อยละ 1.71 รูปแบบการประกอบสร้างตามชนิดของจำนวนหน่วยคำแยกออกเป็น 2 แบบ คือ 1) หน่วยคำอิสระชนิดเดียวกันมาประกอบสร้าง พบจำนวน 3 แบบ เช่น แบบนาม - นาม แบบนาม - นาม - นาม และแบบนาม - นาม - นาม - นาม 2) หน่วยคำอิสระต่างชนิดกันมาประกอบสร้าง พบจำนวน 45 แบบ เช่น นาม - กริยา และ นาม - กริยา - นาม เป็นต้น สำหรับการประกอบสร้างความหมายของชื่อตำรับยาปรากฏชื่อตำรับยาที่มีความหมายใกล้เคียงกับความหมายของหน่วยคำประกอบสร้าง จำนวน 226 ชื่อ และชื่อตำรับยาที่มีความหมายต่างไปจากความหมายของหน่วยคำประกอบสร้าง จำนวน 9 ชื่อ ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าชื่อตำรับยาฉบับวัดศรีเกิด อ.เมืองเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ เกิดจากการนำหน่วยคำอิสระตั้งแต่ 2 หน่วยคำขึ้นไปมาประกอบสร้างเป็นชื่อตำรับยา ซึ่งยังคงมีความสัมพันธ์กันทางอรรถศาสตร์ของหน่วยคำประกอบสร้าง คำสำคัญ : หน่วยคำอิสระ, โครงสร้างคำ, ความสัมพันธ์ทางอรรถศาสตร์