บทบาทของพระนักเทศน์ในการเผยแผ่หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแก่ ประชาชน
คำสำคัญ:
บทบาทของพระนักเทศน์, หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง, การเผยแผ่บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาบทบาทของพระนักเทศน์ในการเผยแผ่หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่ประชาชน กลุ่มตัวอย่างได้แก่ พระนักเทศน์ที่ขึ้นทะเบียนทำเนียบพระนักเทศน์ ใน 4 ภาค ภาคละ 1 จังหวัด จังหวัดละ 4 รูป รวม 16 รูป เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นรายบุคคลชนิดมีโครงสร้าง แบบสนทนากลุ่ม และแบบสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม ผลการวิจัยพบว่าพระนักเทศน์ส่วนใหญ่ไม่ได้นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้เทศน์สอนประชาชนโดยตรง เพราะยังขาดความรู้ ความเข้าใจในเรื่องหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างถูกต้อง และชัดเจน แต่นำหลักธรรมเรื่องศีล 5 มาสอนเชื่อมโยงกับศีล สมาธิ ปัญญา ให้ประชาชนมีสติ ดำเนินชีวิตแบบพออยู่พอกิน ให้รู้จักสันโดษ มักน้อย และพึ่งพาตนเอง ในปัจจุบันมีรูปแบบพิธีการเทศน์สำคัญ 5 แบบ เช่น เทศน์เดี่ยว(เทศน์รูปเดียว) เทศน์แบบปุจฉา-วิสัจชนา (เทศน์ 2 – 3 รูปขึ้นไป) เทศน์มหาชาติ เทศน์แบบปาฐกถาธรรมะ และเทศน์แบบบรรยายธรรมะ แต่ก็ขึ้นอยู่กับการวิเคราะห์สถานการณ์และผู้ฟัง โดยดูความเหมาะสมในแต่ละที่ว่าจะใช้การเทศน์ในรูปแบบใด ส่วนลีลาและเทคนิคในการเทศน์เป็นสิ่งสำคัญของการเทศน์ พระนักเทศน์มีลีลาและเทคนิคการเทศน์หลากหลาย เช่น ฟังง่าย ยกตัวอย่างประกอบ มีเนื้อหาชัดเจน และมีสาระข้อคิดตามหลักธรรมที่สามารถนำไปพัฒนาชีวิต และแก้ไขปัญหาต่างๆ ได้ คำสำคัญ : บทบาทของพระนักเทศน์ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การเผยแผ่
เอกสารอ้างอิง
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธวัช ธนิสฺสโร (อินทะไชย). (2550). การศึกษาชีวิตและการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระภาวนาวิสุทธาจารย์(ทองใบ). วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสกล ฐานวุฑฺโฒ (วงษ์เขียด). (2560). บทบาทของพระสงฆ์ในการส่งเสริมการนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตของประชาชน ในอำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร. พุทธศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์.
พระมหาสุภา อุทโท. (2542). บทบาทของพระสงฆ์ไทยใน 2 ทศวรรษหน้า พ.ศ. 2541-2560. (พิมพ์ครั้งที่ 1) กรุงเทพมหานคร : สุขภาพใจ.
พระครูปลัดทะเล มหณฺณโว. (2553). บทบาทของพระวินยาธิการตามทัศนะของพระสงฆ์ในเขตพญาไท กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระบุญโชค ชยธมโม (ส่งแสง). (2547). ศึกษารูปแบบและวีการเทศนาของพระสงฆ์ไทยในปัจจุบัน. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาธรรมนิเทศ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระใบฎีกาณัฏฐพร ฐานวุฑโฒ. (2554). บทบาทพระสงฆ์กับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในจังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระมหาอาคม ปญฺญาธโร (บุญยัง). (2546). ภาวะผู้นำของเจ้าอาวาสและผู้นำชุมชนต่อการพัฒนาวัดเป็นศูนย์กลางชุมชน : กรณีศึกษาวัดธรรมยุต ในเขตจังหวัดพัทลุง. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.
พระวันเดิม ปญฺาทีโป (เทียนสว่าง). (2558). การศึกษาคุณสมบัติของพระธรรมกถึกในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา. ปริญญาพุทธศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2542). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพมหานคร : นานมีบุคส์พับลิเคชั่นส์.
ล้วน สายยศและอังคณา สายยศ. (2543). เทคนิคการวิจัยทางการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่3). กรุงเทพมหานคร : สุวีริยาสาส์น.
สุเมธ ตันติเวชกุล. (2549). ใต้เบื้องพระยุคลบาท. กรุงเทพมหานคร : มติชน.
อุทัย หิรัญโต. (2519). สารานุกรมศัพท์สังคมวิทยา มานุษยวิทยา. กรุงเทพมหานคร : ไทยวัฒนาพานิช.
อุทัย ศิริภักดี. (2555) การศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในการส่งเสริมปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแก่ประชาชน. วิทยาลัยสงฆ์พุทธโสธร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Bloom, Benjamin S.,et al. (1971). Hand book on Formative and Summative Evaluation of Student Learning. New York : Mc Graw-Hill Book Company.
