การเรียบเรียงเสียงประสานเพลงพื้นบ้านอีสานในรูปแบบดนตรี คลาสสิกสำหรับวงแชมเบอร์
คำสำคัญ:
เรียบเรียงเสียงประสาน, ทำนองเพลง, เพลงพื้นบ้าน, อีสาน, วงแชมเบอร์บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงสร้างสรรค์มีวัตถุประสงค์เพื่อเรียบเรียงเสียงประสานเพลงพื้นบ้านอีสานในรูปแบบดนตรีคลาสสิกสำหรับวงแชมเบอร์เป็นบทเพลงที่ใช้บรรเลงหรือรับฟังให้เกิดความบันเทิง เผยแพร่วัฒนธรรมทางดนตรีพื้นบ้านของชาวอีสานในเชิงอนุรักษ์ และสำหรับบูรณาเป็นสื่อการเรียนการสอนดนตรีในวิชาต่างๆ ต่อไป ผู้วิจัยได้คัดเลือกทำนองเพลงที่มีความน่าสนใจ เป็นบทเพลงที่นิยมใช้ในแสดงดนตรี รวมถึงใช้ประกอบการแสดงฟ้อนรำของชาวอีสานจำนวน 4 เพลงได้แก่เซิ้งบั้งไฟ แม่ฮ้างกล่อมลูก ทำนองเต้ยสามจังหวะ (เต้ยธรรมดา เต้ย พม่า เต้ยโขง) และ 1 ลายลำ ได้แก่ ลายเกริ่นแคน โดยใช้โปรแกรม Sibelius ในการบันทึกโน้ต และใช้โปรแกรม Noteperformer ในการสังเคราะห์เสียงเพื่อให้เสียงมีความสมจริง มีมิติเหมือนใช้เครื่องดนตรีจริงบรรเลง
การวิจัยพบว่าวิธีการเรียบเรียงเสียงประสานสำหรับวงแชมเบอร์ ต้องศึกษาองค์ความรู้ในด้านมานุษยดุริ-ยางควิทยาในการคัดเลือกเพลงที่มีเอกลักษณ์พื้นถิ่นอีสานและด้านการเรียบเรียงเสียงประสานใช้องค์ประกอบดนตรี คือ ทำนองเพลงคอร์ด บันไดเสียง รูปแบบจังหวะ เป็นแนวทางในการพัฒนาเป็นงานสร้างสรรค์ การนำทำนองที่คุ้นหูของเพลงอีสานมาประยุกต์ใช้ในการสอดประสานทำนองที่เหมาะสม ผู้วิจัยได้ผลิตผลงานสร้างสรรค์ จำนวน 2 บทเพลง ประกอบด้วย 1) อีสานฟานฟาร์ ทรัมเป็ตควินเท็ตความยาว 1.05นาที 2) ลายลำอีสาน บราสโนเนทความยาว 4.56 นาทีและเผยแพร่ให้ได้รับฟังผ่านช่องทางออนไลน์ในช่องยูทูปได้รับผลการประเมินคุณภาพจากผู้ที่ได้รับฟังในระดับดี คำสำคัญ : เรียบเรียงเสียงประสาน, ทำนองเพลง, เพลงพื้นบ้าน, อีสาน, วงแชมเบอร์
เอกสารอ้างอิง
ดวงใจ อวนมินและคณะ. (2548). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบบูรณาการ สำหรับชุมนุมเพลงพื้นบ้านในกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน. การศึกษาหลักสูตรปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ภูษิต สุวรรณมณี. (2557). การพัฒนาเพลงพื้นบ้านไทยสำหรับวงดุริยางค์เครื่องลม. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุริยางคศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสังคีตวิจัยและพัฒนา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
มนตรี ตราโมท. (2540). ดุริยางคศาสตร์ไทย ภาควิชาการ. กรุงเทพ : พิฆเนศปริ๊นติ้งเซนเตอร์
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : บริษัทนานมีบุ๊คพับลิเคชั่นส์ จำกัด.
ศุภศิระ ทวิชัย. (2556). กระบวนการเรียบเรียงเพลงไทยสำหรับวงโยธวาทิตของพันโทวิชิต โห้ไทย(ศิลปินแห่งชาติ). วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ดนตรี)บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.
อเนก นาวิกมูล, ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์. (2550). เพลงพื้นบ้าน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สารคดี ในนามบริษัทวิริยะธุรกิจจำกัด.
เอกรินทร์ ชูอรุณ. (2556) การเรียบเรียงบทเพลงพื้นบ้านไทยสำหรับใช้เป็นสื่อการสอนวงโยธวาทิตขนาดเล็ก ระดับขั้นกลาง. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล
Adler, Samuel. (2000). The Study of Orchestration (Third Edition). New York: W.W. Norton&Company, Ltd.
Black, Dave, and Gerou, Tom. (1998). Essential Dictionary of Orchestration.USA: Alfred Publishing Co., Inc.
Brinkman David. (2009). How to Orchestrate and Arrange Music. [n.p., n.d.]
Lowell, Dick, and Pullig, Ken. (2003). Arranging for Large Jazz Ensemble. USA: Vicks Lithographic and Printing Corporation.
