วจนะมงคลในพื้นถิ่นอีสานกับการใช้โวหารภาพพจน์
คำสำคัญ:
วจนะมงคล, โวหารภาพพจน์บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้โวหารภาพพจน์ในบทแหล่อวยพรสำนวนอีสาน ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์ได้แก่บทแหล่อวยพรสำนวนอีสาน จำนวน 168 บท ผลการวิเคราะห์พบว่า บทแหล่อวยพรสำนวนอีสาน มีการใช้โวหารภาพพจน์ประเภทอุปมาโวหาร มากที่สุด รองลงมาคือ การใช้โวหารภาพพจน์ประเภทอติพจน์และโวหารภาพพจน์ประเภทอุปลักษณ์ นอกจากนี้ในบทแหล่อวยพรสำนวนอีสาน ยังมีการใช้โวหารภาพพจน์อีก 4 ประเภท คือ บุคลาธิษฐาน ปฏิรูปพจน์ นามนัย อาวัตพากย์ ส่วนโวหารภาพพจน์ที่ไม่ปรากฏการใช้ ได้แก่ โวหารภาพพจน์ประเภท อุทาหรณ์ และสัมพจนัย คำสำคัญ : วจนะมงคล, โวหารภาพพจน์
เอกสารอ้างอิง
กุหลาบ มัลลิกะมาส.(2540). ภูมิปัญญาไทยในวรรณศิลป์ไพจิตร. เอกสารประกอบการสัมมนาภูมิปัญญาไทย ในวัฒนธรรมทาง
ภาษา.กรุงเทพฯ : โรเนียว.
จารุวรรณ ธรรมวัตร.(2524). ขนบธรรมเนียมประเพณีอีสาน. กรุงเทพ : อรุณการพิมพ์.
คึกฤทธิ์ พันธุ์วิไล.(2527). บทสู่ขวัญจากอำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ.
คำเม้า สุวรรณภูมิ.(2529). ประมวลอวยพรอีสานทั่วไป.ขอนแก่น : ขอนแก่นคลังนานาธรรม.
ญาดา อรุณเวช.(2526). ความเปรียบในบทละครพระราชนิพนธ์ในรัชการที่สอง.กรุงเทพฯ: วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
พิณทิพย์ พฤทธิพงษ์. (2524). วรรณกรรมแหล่จากอำเภอพานทอง จ.ชลบุรี. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ.
เบญจมาศ เพชรสม.(2536).การเทศน์เสียงประยุกต์แบบอีสาน ของคณะพุทธจักรเสียงธรรมวัดใหม่ขุนเขา บ้านเขวา ตำบลเขวา
อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตร์ มหาบัณฑิตวิชาเอกไทยคดีศึกษา (เน้นมนุษยศาสตร์)
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ประภาส ทิพยมาศ.(2551). วรรณศิลป์ในบทสู่ขวัญของหมอสูดจำเนียร พันทวี. วิทยานิพนธ์ปริญญา ศิลปะศาสตร์มหาบัณฑิต สาขา
วิชาภาษาไทย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ประเสริฐ ปุผาลา.(2537). สุดยอดคติธรรมคำสอนลีลาอวยพรโฆษก. นครราชสีมา : ชุมพวงออฟเซทการ พิมพ์.
รำเพย ไชยสินธุ์.(2527). วรรณศิลป์อีสาน. เลย : รุ่งแสงธุรกิจการพิมพ์.
วรวรรธน์ ศรียาภัย. (2556). ภาษาศาสตร์ภาษาไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี : สัมปชัญญะ.
สมทรง บุรุษพัฒน์. (2537). วจนะวิเคราะห์ : การวิเคราะห์ภาษาระดับข้อความ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สถาบันวิจัยภาษา
และวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
สมบัติ จันทรวงศ์. (2549). บทพิจารณ์ว่าด้วยวรรณกรรมการเมืองและประวัติศาสตร์.กรุงเทพฯ : คบไฟ
สมเกียรติ รักษ์มณี. (2551). ภาษาวรรณศิลป์. พิมพ์ครั้งที่ 3.กรุงเทพฯ : สายนํ้าใจ.
สีนํ้า จันทร์เพ็ญและ ทีมงาน.(2544). มูลมั้งดั้งเดิมฉบับคำภีร์พราหม์-ผญาสอนพรทิพย์.กาฬสินธุ์ : ประสานการพิมพ์.
สุนทร วรหาร. (2555). วรรณกรรมคำขับไทดำในสปป.ลาว : การสร้างสรรค์วรรณศิลป์และการสื่อสารวัฒนธรรม. ปริญญา
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สุปราณี พัดทอง.(2540). ศิลปะการประพันธ์ภาษาไทย:ร้อยกรอง. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุริยา รัตนกุล. (2555). อรรถศาสตร์เบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 2. นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหิดล.
อ.กวีวงศ์ (นามแฝง). (2544). ประมวลยอดอวยพร. ขอนแก่น : คลังนานาวิทยา.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2556). ภาษาศาสตร์สังคม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์, ยุพาพรรณ หุ่นจำลองและ สรัญญา เศวตมาลย์. (2554). ทฤษฏีไวยากรณ์. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภาษา.กรุงเทพฯ : โรเนียว.
จารุวรรณ ธรรมวัตร.(2524). ขนบธรรมเนียมประเพณีอีสาน. กรุงเทพ : อรุณการพิมพ์.
คึกฤทธิ์ พันธุ์วิไล.(2527). บทสู่ขวัญจากอำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ.
คำเม้า สุวรรณภูมิ.(2529). ประมวลอวยพรอีสานทั่วไป.ขอนแก่น : ขอนแก่นคลังนานาธรรม.
ญาดา อรุณเวช.(2526). ความเปรียบในบทละครพระราชนิพนธ์ในรัชการที่สอง.กรุงเทพฯ: วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
พิณทิพย์ พฤทธิพงษ์. (2524). วรรณกรรมแหล่จากอำเภอพานทอง จ.ชลบุรี. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ.
เบญจมาศ เพชรสม.(2536).การเทศน์เสียงประยุกต์แบบอีสาน ของคณะพุทธจักรเสียงธรรมวัดใหม่ขุนเขา บ้านเขวา ตำบลเขวา
อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตร์ มหาบัณฑิตวิชาเอกไทยคดีศึกษา (เน้นมนุษยศาสตร์)
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ประภาส ทิพยมาศ.(2551). วรรณศิลป์ในบทสู่ขวัญของหมอสูดจำเนียร พันทวี. วิทยานิพนธ์ปริญญา ศิลปะศาสตร์มหาบัณฑิต สาขา
วิชาภาษาไทย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ประเสริฐ ปุผาลา.(2537). สุดยอดคติธรรมคำสอนลีลาอวยพรโฆษก. นครราชสีมา : ชุมพวงออฟเซทการ พิมพ์.
รำเพย ไชยสินธุ์.(2527). วรรณศิลป์อีสาน. เลย : รุ่งแสงธุรกิจการพิมพ์.
วรวรรธน์ ศรียาภัย. (2556). ภาษาศาสตร์ภาษาไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี : สัมปชัญญะ.
สมทรง บุรุษพัฒน์. (2537). วจนะวิเคราะห์ : การวิเคราะห์ภาษาระดับข้อความ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สถาบันวิจัยภาษา
และวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
สมบัติ จันทรวงศ์. (2549). บทพิจารณ์ว่าด้วยวรรณกรรมการเมืองและประวัติศาสตร์.กรุงเทพฯ : คบไฟ
สมเกียรติ รักษ์มณี. (2551). ภาษาวรรณศิลป์. พิมพ์ครั้งที่ 3.กรุงเทพฯ : สายนํ้าใจ.
สีนํ้า จันทร์เพ็ญและ ทีมงาน.(2544). มูลมั้งดั้งเดิมฉบับคำภีร์พราหม์-ผญาสอนพรทิพย์.กาฬสินธุ์ : ประสานการพิมพ์.
สุนทร วรหาร. (2555). วรรณกรรมคำขับไทดำในสปป.ลาว : การสร้างสรรค์วรรณศิลป์และการสื่อสารวัฒนธรรม. ปริญญา
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สุปราณี พัดทอง.(2540). ศิลปะการประพันธ์ภาษาไทย:ร้อยกรอง. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุริยา รัตนกุล. (2555). อรรถศาสตร์เบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 2. นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหิดล.
อ.กวีวงศ์ (นามแฝง). (2544). ประมวลยอดอวยพร. ขอนแก่น : คลังนานาวิทยา.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2556). ภาษาศาสตร์สังคม. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์, ยุพาพรรณ หุ่นจำลองและ สรัญญา เศวตมาลย์. (2554). ทฤษฏีไวยากรณ์. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2019-10-29
รูปแบบการอ้างอิง
ทูโคกกรวด ช., ศรียาภัย ว., & กุลสุวรรณ ก. (2019). วจนะมงคลในพื้นถิ่นอีสานกับการใช้โวหารภาพพจน์. วารสารช่อพะยอม, 30(2), 89–97. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/186953
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิจัยทางด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
