การพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษตามแนวชายแดน : กรณีศึกษา อำเภอหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษตามแนวชายแดน : กรณีศึกษา อำเภอหว้านใหญ่ จังหวัดมุกดาหาร มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาศักยภาพการจัดการพื้นที่ชายแดนทางด้านเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว เพื่อรองรับการจัดตั้งเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษของอำเภอ 2) เพื่อวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน อุปสรรคและโอกาสของการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษตามแนวชายแดนของพื้นที่ ซึ่งเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัยเอกสารและการวิจัยภาคสนาม ตลอดจนสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นายอำเภอ ปลัดอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ประกอบการโรงแรม-รีสอร์ท นักท่องเที่ยว และประชาชนในพื้นที่ ผลการวิจัยพบว่า 1.ศักยภาพการจัดการทางด้านเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวในพื้นที่ชายแดน พบว่า พื้นที่มีศักยภาพในการพัฒนาดังกล่าว หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง ด้านเศรษฐกิจ ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม โดยมีอาชีพทำนาเป็นหลัก และประกอบอาชีพเลี้ยงสัตว์ ตลอดจนการประมงในลำนํ้าโขง ด้านการท่องเที่ยว อำเภอหว้านใหญ่ อยู่ตรงกลางและเชื่อมโยงเขตพื้นที่ติดต่อกับแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ 2. การวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน อุปสรรคและโอกาส (SWOT) การจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษตามแนวชายแดนของพื้นที่ พบว่า จุดแข็ง คือ มีเส้นทางการคมนาคมเข้าสู่อำเภอได้หลายเส้นทาง และมีแหล่งท่องเที่ยวที่หลากหลาย จุดอ่อน คือ สภาพภูมิอากาศ และการพัฒนาวิสาหกิจชุมชน สินค้าของฝาก ของที่ระลึก หรือสินค้าโอทอป ยังไม่เข้มแข็ง ส่วนภัยคุกคาม คือ ประชาชนยังไม่มีความรู้ความเข้าใจเรื่องเขตเศรษฐกิจพิเศษ และการขาดแคลนแรงงานฝีมือ อย่างไรก็ตาม การสร้างแนวเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายใหม่ ถือเป็นโอกาสสำคัญของการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ เพื่อเป็นศูนย์กลางขนส่งสินค้าชายแดนในภูมิภาคจากกการสำรวจสภาพภูมิศาสตร์ พบว่า อำเภอหว้านใหญ่ตั้งอยู่ตรงกลางระหว่างเมืองมุกดาหารและอำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม โดยห่างจากอำเภอเมือง จังหวัดมุกดาหาร ประมาณ 33 กิโลเมตร รวมทั้งติดกับแม่นํ้าโขงด้านเมืองไซบุลี แขวงสะหวันนะเขต ของสปป.ลาว เมื่อพิจารณาการพัฒนาเขตพื้นที่ชายแดนภายใต้นโยบายของรัฐในการรองรับการค้าและการลงทุน จึงสรุปได้ว่า อำเภอหว้านใหญ่มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษ โดยมีจุดเน้นด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรม รวมทั้งการพัฒนาวิสาหกิจชุมชน (SMEs) ให้มีความเข้มแข็ง เป็นการเพิ่มรายได้ให้แก่ราษฎรในพื้นที่อีกด้วย คำสำคัญ : เขตเศรษฐกิจพิเศษ, อำเภอหว้านใหญ่, จังหวัดมุกดาหาร