การประดิษฐ์สร้างนาฏยประดิษฐ์จากคติความเชื่อเรื่องนาค ศรัทธานาคะ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยความเชื่อ ความศรัทธา และปรากฏการณ์ในพื้นที่นาคาคติคำชะโนดเพื่อนำมาประกอบสร้างนาฏยประดิษฐ์ โดยมีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาความเป็นมา ความเชื่อ ความศรัทธาเรื่องนาคด้านการแสดงในพื้นที่คำชะโนด และสร้างสรรค์ศิลปะการแสดงชุด ฟ้อนศรัทธานาคะ โดยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสารและเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนามด้วยการสำรวจ สังเกต สัมภาษณ์ผู้รู้จำนวน 4 คน นักแสดงจำนวน 10 คน และประชาชนทั่วไป จำนวน 10 คน จากเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ แบบสำรวจ แบบสังเกต และแบบสัมภาษณ์ที่มีโดยมีโครงสร้างและไม่มีโครงสร้าง และนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า ความเชื่อเรื่องนาคมีความสำคัญกับผู้คนในประเทศไทยโดยเฉพาะคนไทยในภาคอีสานแถบลุ่มนํ้าโขงที่มรความเชื่อว่านาคคือเทพเจ้าแห่งสายนํ้าเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ และจากการศึกษาความเชื่อเรื่องนาคตลอดจนปรากฏการณ์ต่างที่เกิดขึ้นในพื้นที่คำชะโนด ทำให้พบเครื่องบูชาและการฟ้อนรำที่หลากหลาย ซึ่งล้วนมาจากจินตนาการแห่งความศรัทธาทั้งสิ้น พื้นที่คำชะโนดได้ถูกอธิบายว่าเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์พื้นที่แห่งนี้ได้ถูกสร้างเรื่องราวจนกลายเป็นพื้นที่แห่งพิธีกรรม อีกทั้งกลายเป็นพื้นที่รองรับนาฏศิลป์ในรูปแบบต่างๆ และการสร้างสรรค์นาฏยประดิษฐ์ที่สัมพันธ์กับปรากฏการณ์ดังกล่าวผู้วิจัยได้นำหลักการทางนาฏยศิลป์ในด้านการกำหนดความคิด การประมวลข้อมูล การกำหนดขอบเขต การกำหนดข้อมูล และกำหนดองค์ประกอบอื่นๆ ที่ประกอบไปด้วย เครื่องแต่งกาย ดนตรี กระบวนท่ารำนำมาประกอบสร้างจนเกิดเป็นนาฏยประดิษฐ์ที่มีความสวยงามและมี
สุนทรียภาพทางนาฏศิลป์ ความเชื่อ ความศรัทธาในพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่กับผู้คน และการแสดง
นาฏยประดิษฐ์ชุด ฟ้อนศรัทธานาคะ จึงเป็นปรากฏการณ์ทางนาฏกรรมที่จะรับใช้ชุมชนอย่างมีแบบแผนและแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ดังที่กล่าวมาอย่างชัดเจน คำสำคัญ : นาฏยประดิษฐ์, นาคาคติ, ศรัทธานาคะ