การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรม ชุดบุญผะเหวด

ผู้แต่ง

  • เอนก พลโยธา โรงเรียนราชประชานุเคราะห์

คำสำคัญ:

การสร้างสรรค์, จิตรกรรม, บุญผะเหวด

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ของการสร้างสรรค์ 2 ประการดังนี้ 1) เพื่อศึกษาแนวเรื่องประเพณีบุญผะเหวดในภาคอีสาน 2) เพื่อสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมชุดบุญผะเหวด เทคนิคการระบายสีอะครีลิคบนผ้าใบ โดยมีวิธีการศึกษา การเก็บรวมรวมข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล การทำภาพร่างต้นแบบ ดำเนินการสร้างสรรค์พัฒนาผลงาน และสรุปผลการสร้างสรรค์ ผลการวิจัยพบว่า จากการศึกษาแนวเรื่องประเพณีบุญผะเหวดในภาคอีสาน เป็นงานบุญที่ยิ่งใหญ่ของชาวอีสาน มีความเป็นมาช้านาน ยึดถือปฏิบัติและสืบสานมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ชาวอีสานยึดมั่นอยู่ในจารีตประเพณีที่เรียกว่า “ฮีตบ้านคองเมือง” หรือ “ฮีตสิบสองคองสิบสี่” ที่มุ่งให้ผู้คนช่วยเหลือเกื้อกูล เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ร่วมกันทำกิจกรรมให้กับชุมชนและหมู่บ้านของตน ฮีตสิบสองคองสิบสี่ เป็นประเพณีที่สำคัญในรอบ 12 เดือน สำหรับบุญผะเหวดเป็นงานบุญประจำเดือนสี่เป็นบุญ ประเพณีการบริจาคทานครั้งยิ่งใหญ่ หรือ เรียกว่า บุญมหาชาติ จากสภาพแวดล้อมวิถีชีวิตความเป็นอยู่ที่เรียบง่าย จึงทำให้ผู้วิจัยชื่นชอบในความสนุกสนานผูกพันกับวิถีประเพณีและได้เกิดเติบโตมาในท่ามกลางประเพณีอีสานที่ดีงาม จึงได้เกิดความรู้สึกต้องการถ่ายทอดประเพณีอีสานที่ทรงคุณค่า โดยผู้วิจัยเลือกนำบุญผะเหวดหรือบุญเดือนสี่ มาบันทึกทำป็นผลงานจิตรกรรมที่มีคุณค่าถ่ายทอดความรู้สึกแสดงออกถึงงานบุญผะเหวด ที่เป็นบุญใหญ่ของชาวจังหวัดร้อยเอ็ด การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรม ชุดบุญผะเหวด เทคนิคการระบายสีอะครีลิคบนผ้าใบ จำนวน 4 ชิ้น ซึ่งมีแรงบันดาลใจมาจากประเพณีบุญผะเหวดมาสร้างสรรค์เป็นผลงานจิตรกรรมไทยแนวประเพณี ด้วยเทคนิคการระบายสีอะคริลิคบนผ้าใบ เพื่อสื่อให้เห็นถึงวิถีของผู้คน ความเชื่อ ความศรัทธาในบุญประเพณี ไม่ว่าจะเป็นลักษณะของกลุ่มคน เครื่องแต่งกาย บรรยากาศในงานบุญและแสดงให้เห็นความงดงามของบุญประเพณีในภาคอีสาน ผลจากการสร้างสรรค์ผลงานชุดนี้พบว่า การแสดงเนื้อหาเรื่องราวงานประเพณีบุญผะเหวด ที่แสดงความเป็นอัตลักษณ์เฉพาะตนในด้านการจัดองค์ประกอบศิลป์ที่เกี่ยวกับการกำหนดพิธีกรรมต่างๆ ในงานบุญผะเหวด ที่เป็นภาพประทับใจ สามารถสะท้อนเนื้อหาเรื่องราวตามวัตถุประสงค์ของการสร้างสรรค์ทุกประการ คำสำคัญ: การสร้างสรรค์, จิตรกรรม, บุญผะเหวด

เอกสารอ้างอิง

คมคาย จินโจ. (2556). ประเพณีบุญบั้งไฟ. สืบค้นเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2560, จากhttp://pakkhadcity.com/about_history_payataan.html

ทิฆัมพร น้อยคำลือ. (2552). ศิลปะลานคูณ...ธีระวัฒน์ คะนะมะ. สืบค้นเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2560, จากhttp://oknation.nationtv.tv/blog/tastesunday/2009/11/03/en

ประเพณีบุญผะเหวด. (2557). สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2560, จากhttp://boonphawade.blogspot.com/2014/02/blog-post.html

พรชัย ใจมา. (2543). วัฎฎะของชีวิต. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร)

รังสิยา สัตนันท์. (2555). การศึกษาประเพณีบุญผะเหวดที่ปรากฏในงานจิตรกรรมฝาผนังในจังหวัดร้อยเอ็ด. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร)

วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2560). บุญ. สืบค้นเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2560, จากhttps://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%8D#cite_ref-2

วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2560). ประเพณี. สืบค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2560, จากhttps://th.wikipedia.org/wiki/ประเพณี

วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2560). พิธีกรรม. สืบค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2560, จากhttps://th.wikipedia.org/wiki/พิธีกรรม

วิถีอีสาน. (2560). สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2560, จากhttp://www.lib.ubu.ac.th/html/report/ubontraditional/songkran-5.htm

สุภาวดี สายแวว. (2558). ลวดลายผา้ สปู้ ระเพณีอีสาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร)

kp media. (2552). ฮีตที่ 5 บุญสรงนํ้า. สืบค้นเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2560, จาก http://www.thaigoodview.com/node/41035

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-12-26

รูปแบบการอ้างอิง

พลโยธา เ. (2020). การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรม ชุดบุญผะเหวด. วารสารช่อพะยอม, 31(2), 76–94. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/244741

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัยทางด้านมนุษยศาสตร์