การเชื่อมโยงความในบทปาฐกถาทางภาษาและวรรณกรรมไทยของ นายกรัฐมนตรีไทย
คำสำคัญ:
การเชื่อมโยงความ, บทปาฐกถา, นายกรัฐมนตรีไทยบทคัดย่อ
บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์รูปแบบการเชื่อมโยงความที่ปรากฏในบทปาฐกถาทางภาษาและวรรณกรรมไทยของนายกรัฐมนตรีไทย และศึกษาการใช้ภาษาโดยภาพรวมที่แสดงอัตลักษณ์การใช้ภาษาเชื่อมโยงความในบทปาฐกถาทางภาษาและวรรณกรรมไทยของนายกรัฐมนตรีไทย โดยคัดเลือกบทปาฐกถาของนายกรัฐมนตรี 3 คน คนละ 1 บท แล้ววิเคราะห์ตามแนวคิดการเชื่อมโยงความ ผลการศึกษาพบการเชื่อมโยงความ 6 ลักษณะ ได้แก่ การอ้างถึง การซ้ำ การละ การแทนที่ การใช้ศัพท์ และการใช้คำเชื่อม การเชื่อมโยงความที่พบมากสุด คือ การใช้คำเชื่อม 17 ลักษณะ เช่น คำเชื่อมอธิบาย คำเชื่อมแสดงตัวอย่าง คำเชื่อม เน้นความ ส่วนการเชื่อมโยงความที่พบน้อยสุดคือ การใช้ศัพท์ในลักษณะการใช้คำ ลูกกลุ่ม ที่พบในบทปาฐกถาของนายชวน หลีกภัย เพียงคนเดียว ด้านอัตลักษณ์การใช้ภาษาการเชื่อมโยงความ พบว่าหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช ใช้ภาษาในบทปาฐกถาที่เป็นทางการมากกว่าคนอื่น อาจเนื่องจากเป็นการแสดงปาฐกถาเบื้องพระพักตร์พระมหากษัตริย์ จึงใช้ภาษาเป็นทางการ ส่วนพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ พบว่าเลือกใช้คำสละสลวย โดยใช้คำเชื่อมในการเชื่อมโยงความมากที่สุดอาจมีการเขียนบทไว้ก่อนแสดงปาฐกถา และในบทปาฐกถานายชวน หลีกภัย พบการเชื่อมโยงความประเภทคำเชื่อมแสดงตัวอย่างซึ่งเป็นตัวอย่างเกี่ยวกับภาษาไทยถิ่น คำสำคัญ: การเชื่อมโยงความ, บทปาฐกถา, นายกรัฐมนตรีไทย
เอกสารอ้างอิง
คึกฤทธิ์ ปราโมช, ม.ร.ว., (2553). สุนทรกถาภาษาไทย. ในนิตยามาศะวิสุทธิ์ (บรรณาธิการ), คึกฤทธิ์พูด: วรรณกรรมกับสังคม. (น. 8-12). ขอนแก่น: ขอนแก่นการพิมพ์.
ชวน หลีกภัย. (2538). ภาษาถิ่นก็ภาษาไทย. ใน นิตยา มาศะวิสุทธิ์ และคณะ (บรรณาธิการ), วารสารภาษาและหนังสือฉบับพิเศษ : ภาษาไทยของเรา. (น. 23-31). ปีที่ 26 ฉบับที่ 1-2 (เม.ย. 2537 – มี.ค. 2538). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
เปรม ติณสูลานนท์. (2544). ภาษาไทยภาษาแม่. ใน ปราณี ปราบริปู (บรรณาธิการ), แทนคุณแผ่นดินเกิดเทิดคุณค่าภาษาไทย. (น. 44-51). กรุงเทพฯ: สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ.
วรวรรธน์ ศรียาภัย. (2563). หน่วยที่ 6 การเชื่อมโยงความ. ใน พรพิมล นุ่นปาน (บรรณาธิการผู้ช่วย), เอกสารการสอนชุดวิชา ลักษณะภาษาไทย หน่วยที่ 1-7. (น. 6-50 – 6-77). นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2552). บทที่ 5 สัมพันธสาร. ใน วิจินตน์ ภาณุพงศ์ และคณะ (บรรณาธิการ), บรรทัดฐาน ภาษาไทย เล่ม 3: ชนิดของคำ วลี ประโยคและสัมพันธสาร. (น. 117-144). กรุงเทพฯ: สถาบันภาษาไทย สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
