ช่างทำแคน : ปัญหาและอุปสรรคต่อกระบวนการถ่ายทอดของครอบครัวทำแคน บ้านสีแก้ว ตำบลสีแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่อง ช่างทำแคน : ปัญหาและอุปสรรคต่อกระบวนการถ่ายทอดการทำแคน บ้านสีแก้ว ตำบลสีแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันในการถ่ายทอดความรู้การทำแคน บ้านสีแก้ว ตำบลสีแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด 2) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคต่อกระบวนการถ่ายทอดความรู้การทำแคน บ้านสีแก้ว ตำบลสีแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร การสังเกต การสัมภาษณ์เชิงลึก โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพและวิเคราะห์ข้อมูลแบบพรรณนาวิเคราะห์ ซึ่งผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้

กระบวนการถ่ายทอดการทำแคน บ้านสีแก้ว ได้ถ่ายทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ จากการสำรวจพบว่า มีครอบครัวทำแคน 240 หลังคาเรือน โดยคิดเป็นร้อยละ 80 ทำแคนขายเป็นอาชีพหลัก แต่ปัจจุบันการทำแคนมีการถ่ายทอดลดลงอย่างมากเหลือเพียง 4 ครอบครัว

ผลกระทบที่มีต่อการถ่ายทอดของครอบครัวทำแคน พบว่า การอพยพย้ายถิ่นฐาน มีความสนใจอาชีพอื่นมากกว่า การขายแคนเกิดการแข่งขันที่สูงขึ้น การเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรม ครอบครัวได้ให้ความสนใจการศึกษาโดยส่งลูกหลานเข้าไปเรียนต่อในระดับมัธยมศึกษาและอุดมศึกษา ทำให้คนรุ่นใหม่ไม่สนใจในการสืบทอดการทำแคน วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ผลิตหายากมากขึ้น โดยเฉพาะไม้ไผ่เฮี้ยที่ต้องนำมาจากจังหวัดมุกดาหาร และประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

คำสำคัญ : ช่างทำแคน, กระบวนการถ่ายทอด, ปัญหาและอุปสรรค, ครอบครัวทำแคน, บ้านสีแก้ว จังหวัดร้อยเอ็ด