การวิเคราะห์วรรณกรรมเรื่อง กาฬะเกษ จากหนังสือปริวรรตใบลาน ตอน เทพกินรีมาผ้อท้าวสู่การสร้างสรรค์การแสดงชุด กินรีซ้อนซอนสมกาฬะเกษ

ผู้แต่ง

  • สุดารัตน์ อาฒยะพันธุ์ สาขานาฏศิลป์และการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ภานุวัฒน์ เหล่าพิลัย สาขานาฏศิลป์และการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ศุภวัฒน์ นามปัญญา สาขานาฏศิลป์และการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • ชฎารัตน์ อุระเพ็ญ สาขานาฏศิลป์และการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • วิลาสินี ภวภูตานนท์ สาขานาฏศิลป์และการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • พิชญ์สินี นาพยัพ สาขานาฏศิลป์และการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • จีราพร ทองดอนดู่ สาขานาฏศิลป์และการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

คำสำคัญ:

วรรณกรรมกาฬะเกษ, ปริวรรตใบลาน, เทพกินรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาวรรณกรรมพื้นบ้านอีสานจากหนังสือปริวรรตใบลาน เรื่องกาฬะเกษ ตอนเทพกินรีมาผ้อท้าว มีความมุ่งหมายที่จะศึกษาบทบาทของเทพกินรีที่ตกหลุมรักในตัวท้าวกาฬะเกษผู้ที่มีนางมาลีจันทร์เป็นคู่ครองอยู่แล้ว แต่เพราะด้วยรูปลักษณ์ความงามของท้าวกาฬะเกษ ทำให้เทพกินรีหลงใหลในตัวท้าวกาฬะเกษมากและด้วยความที่เทพกินรีพึ่งเข้าสู่ช่วงวัยรุ่น เทพกินรีจึงคิดที่จะไปพรากเอาตัวท้าวกาฬะเกษออกจากนางมาลีจันทร์ กลับไปยังเมืองของเทพกินรีเพื่อมาครอบครอง จนลืมไตร่ตรองให้ดีก่อนว่าการกระทำเช่นนั้นมันผิดศีลธรรม โดยผู้วิจัยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสาร หนังสือ ปริวรรตจากใบลาน และเก็บรวบรวมข้อมูลด้านภาคสนามด้วยการสำรวจ สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านคัมภีร์ใบลานและด้านผู้เชี่ยวชาญด้านวรรณกรรมพื้นบ้านอีสาน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่ แบบสำรวจ แบบสัมภาษณ์
ผลการวิจัยพบว่าวรรณกรรมพื้นบ้านอีสานจากหนังสือปริวรรตใบลาน เรื่องกาฬะเกษ ทำให้เห็นถึงบทบาทความรักของเทพกินรีที่มีต่อท้าวกาฬะเกษ จึงเป็นเหตุที่ทำให้ผู้วิจัยนำเสนอแนวคิดในการสร้างสรรค์การแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้าน และกำหนดองค์ประกอบที่ประกอบไปด้วยเครื่องแต่งกาย ดนตรี และกระบวนท่ารำ นำมาสร้างสรรค์จนเกิดผลงานสร้างสรรค์ที่ผ่านทั้งแนวคิดและทฤษฎี จนเกิดผลงานสร้างสรรค์ทางด้านนาฏศิลป์
ในการปฏิบัติการวิจัยนี้ ผู้วิจัยนำข้อมูลทั้งหมดจากเครื่องมือที่ได้มาข้างต้นมาวิเคราะห์เพื่อศึกษา ค้นคว้าถึงประเด็นต่าง ๆ แล้วจึงเริ่มทำการทดลองปฏิบัติการสร้างสรรค์ตามแผน
องค์ความรู้ที่ได้รับจากการทำวิจัยในครั้งนี้ มีองค์ความรู้ที่แปลกใหม่หลากหลายรูปแบบให้ผู้วิจัยได้ทำการศึกษาและทำความเข้าใจเพื่อสร้างสรรค์ผลงาน เช่น องค์ความรู้การจัดการแสดง องค์ความรู้เกี่ยวกับการสร้างสรรค์บรรเลงดนตรี เป็นต้น

คำสำคัญ: วรรณกรรมกาฬะเกษ, ปริวรรตใบลาน, เทพกินรี

เอกสารอ้างอิง

เฉลย ศุขะวณิช. (2538). นาฏศิลป์ไทย. กรุงเทพฯ: ม.ป.พ.

ชัชวาล วงษ์ประเสริฐ. (2532). ศิลปะการฟ้อนภาคอีสาน. มหาสารคาม: สำนักงานวิทยบริการ มหาวิทยาลัยศรีนครรินทรวิโรฒ มหาสารคาม.

ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์. (2548) การวิจัยทางศิลปะ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชุมเดช เดชภิมล. (2531). ภาพสะท้อนชีวิตชาวอีสานจากหมอลำ. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พระอริยานุวัตร. (2519). วรรณคดีอีสานกาฬะเกษ. อุลบลราชธานี: ศิริธรรม.

ธวัช ปุณโณทก. (2561). วรรณกรรมภาคอีสาน = North-eastern Thai literature. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

Guilford and Hoepfner, R. (1971). The Analysis of Intelligence. New York : McGraw-Hill.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-29

รูปแบบการอ้างอิง

อาฒยะพันธุ์ ส., เหล่าพิลัย ภ., นามปัญญา ศ., อุระเพ็ญ ช., ภวภูตานนท์ ว., นาพยัพ พ., & ทองดอนดู่ จ. (2025). การวิเคราะห์วรรณกรรมเรื่อง กาฬะเกษ จากหนังสือปริวรรตใบลาน ตอน เทพกินรีมาผ้อท้าวสู่การสร้างสรรค์การแสดงชุด กินรีซ้อนซอนสมกาฬะเกษ. วารสารช่อพะยอม, 36(1), 87–111. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/272527

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย