การพัฒนาลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ กรณีศึกษากลุ่มทอผ้าไหมมัด หมี่ตำบลหัวดง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาลวดลายผ้าไหมมัดหมี่โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ และศึกษาความพึงพอใจของลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ตำบลหัวดง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งเป็นงานวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง กลุ่มที่ 1 กลุ่มทอผ้าไหมมัดหมี่ บ้านหัวดง จำนวน 10 คน และกลุ่มที่ 2 กลุ่มทอผ้าไหมมัดหมี่บ้านหนองหิน จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้การวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ แบบสำรวจ แบบสังเกต และแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และนำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า 1) การพัฒนาลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ได้ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ Microsoft Excel โดยกระบวนการพัฒนาลวดลายที่เน้นเอกลักษณ์และอัตลักษณ์ที่มีอยู่ในชุมชนตำบลหัวดง เช่น ภาษา วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณี พิธีกรรม เป็นต้น มาแสดงออกในลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ ซึ่งทำให้ลวดลายผ้านั้นมีอัตลักษณ์ของชุมชนตำบลหัวดงผสมผสานอยู่ในแต่ละลวดลายที่พัฒนาขึ้น ได้คัดเลือกรูปแบบของลวดลายผ้าทอไหมมัดหมี่ ประกอบด้วย ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี ลายกระทงหลงทาง และลายนาคเกี้ยวหาง และ 2) ความพึงพอใจของลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ ตำบลหัวดงจากจำนวน 3 ลวดลาย โดยลายนาคเกี้ยวหาง มีความพึงพอใจสูงที่สุด (= 4.80, S.D. = 0.40) รองลงมา คือ ลายกระทงหลงทาง (= 4.64, S.D. = 0.47) และลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรี (= 3.80, S.D. = 0.67)

คำสำคัญ: การพัฒนา, ผ้าไหมมัดหมี่, ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่