ดนตรีประกอบพิธีเลี้ยงกู่ บ้านคอนสวรรค์ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ

ผู้แต่ง

  • ปิยะนันท์ แนวคำดี สาขาดนตรีศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • วุฒิสิทธิ์ จีระกมล สาขาดุริยางคศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • วิกรณ์กิจ อินทร์จันทร์ สาขาดนตรี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • เจริญชัย แสงอรุณ สาขาดนตรี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
  • สกุณา พันธุระ สาขาดนตรี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

คำสำคัญ:

เลี้ยงกู่, พิธีกรรม, ดนตรีประกอบพิธีกรรม

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง ดนตรีประกอบพิธีเลี้ยงกู่ บ้านคอนสวรรค์ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของพิธีเลี้ยงกู่ ดนตรีที่ใช้ประกอบพิธีเลี้ยงกู่ และ บทบาทของพิธีเลี้ยงกู่ในชุมชน ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย กลุ่มผู้รู้ กลุ่มผู้ปฏิบัติ และ กลุ่มบุคคลทั่วไป โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต เก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร และ ข้อมูลจากภาคสนาม โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์ตามวัตถุประสงค์ และนำเสนอผลการวิจัยในรูปแบบเชิงพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1. ประวัติความเป็นมาของพิธีเลี้ยงกู่ บ้านคอนสวรรค์ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ เป็นพิธีกรรมที่สืบต่อมาจากบรรพบุรุษมา เป็นการเลี้ยงผีบรรพบุรุษที่สิ่งสถิตอยู่ ณ บริเวณโนนกู่ เชื่อว่าเป็นดวงวิญญาณของ "ผีอุปฮาด" หรือ“ปู่เจ้าโนน” และดวงวิญญาณอื่น ๆ ที่คอยดูแลรักษาสิ่งของมีค่าที่เก็บรักษา ณ บริเวณนั้น 2. ดนตรีที่ใช้ประกอบพิธีเลี้ยงกู่ บ้านคอนสวรรค์ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ เครื่องดนตรีที่ใช้ได้แก่ แคน กลองโทน และ ฆ้อง บทเพลงที่ใช้ ได้แก่ ลายนกแซวบินเซิน และ ลายเซิ้งบั้งไฟ 3. บทบาทของพิธีเลี้ยงกู่ในชุมชนบ้านคอนสวรรค์ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ ได้แก่ บทบาทด้านความเชื่อ และ บทบาทด้านความสามัคคีใน
ชุมชน

คำสำคัญ: เลี้ยงกู่, พิธีกรรม, ดนตรีประกอบพิธีกรรม

เอกสารอ้างอิง

ขนิษฐา ตันติพิมล. (2540). ประเพณีไหว้เจ้าปู่กุดเป่ง อำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด : การวิเคราะห์เชิงหน้าที่นิยม. สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ.

จารุวรรณ ธรรมวัตร. (2540). คติชาวบ้านอีสาน. กรุงเทพฯ: อักษรวัฒนา.

ณัฐพงศ์ ปันดอนตอง. (2553). ดนตรีประกอบพิธีกรรมการฟ้อนผีมด ผีเม็ง : กรณีศึกษาวงป้าดเมืองคณะวัด เชียงยืน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่. ปริญญาศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ: กรุงเทพฯ.

ดนัย ไชยโยธา. (2538). ลัทธิ ศาสนา และระบบความเชื่อกับประเพณีนิยมในท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

บุญยงศ์ เกศเทศ. (2557). ผีวิถีคน. มหาสารคาม: กากะเยีย.

วีรศิฐ จำปาทิพย์. (2558). พิธีกรรมสรงกู่บ้านเมืองบัว ตำบลเมืองบัว อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด. ปริญญาครุศาาสตรมหาบัณฑิต. สุรินทร์: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

ศิริรักษ์ จรัณยานนท์. (2542). ความเชื่อผีปู่ตาของชาวบ้านหนองตื่น ตำบลเขวา อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สุจริต บัวพิมพ์. (2533).“แนวคิดในการอนุรักษ์และเผยแพร่ศิลปะการละเล่นและการแสดงพื้นบ้านของไทย”ในเอกสารการสอนชุดวิชาศิลปะการละเล่นและการแสดงพื้นบ้านของไทย. นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-31

รูปแบบการอ้างอิง

แนวคำดี ป., จีระกมล ว., อินทร์จันทร์ ว., แสงอรุณ เ., & พันธุระ ส. (2024). ดนตรีประกอบพิธีเลี้ยงกู่ บ้านคอนสวรรค์ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารช่อพะยอม, 35(3), 182–206. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/277053

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย