การวิเคราะห์และเปรียบเทียบคำสลับพยางค์ในภาษาไทยมาตรฐานและภาษาไทยถิ่น
คำสำคัญ:
คำสลับพยางค์, ภาษาไทยมาตรฐาน, ภาษาไทยถิ่นบทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบคำสลับพยางค์ในพจนานุกรมภาษาไทยมาตรฐานและภาษาไทยถิ่น โดยพจนานุกรมภาษาไทยมาตรฐานรวบรวมจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานพจนานุกรมฉบับมติชน และ “คลังคำ” ซึ่งนำมาวิเคราะห์และเปรียบเทียบกับพจนานุกรมภาษาไทยถิ่นที่รวบรวมจากพจนานุกรมภาษาไทยถิ่นเหนือ พจนานุกรมภาษาไทยถิ่นอีสาน และพจนานุกรมภาษาไทยถิ่นใต้ โดยใช้ทฤษฎีการสร้างคำของฟรานซิส กะตัมบา (Francis Gatamba, 1993) และหลักการสร้างคำในภาษาไทย
ผลการวิจัยพบว่า คำสลับพยางค์ในภาษาไทยมาตรฐานและภาษาไทยถิ่นในด้านต่าง ๆ มีลักษณะเหมือนกันปรากฏมากที่สุด ได้แก่ ตำแหน่งของพยางค์เท่ากันแบบ 2 พยางค์ – 2 พยางค์ในลักษณะ AB – BA และด้านความสัมพันธ์ทางความหมาย “เหมือนกัน”
ด้านประเภทของการสร้างคำสลับพยางค์ภาษาไทยมาตรฐานและภาษาไทยถิ่นมีผลการวิจัยที่แตกต่างกัน กล่าวคือ คำสลับพยางค์ในภาษาไทยมาตรฐานปรากฏ “คำซ้อน”และ “คำประสม” มากที่สุดตามลำดับ ซึ่งตรงกันข้ามกับคำสลับพยางค์ในภาษาไทยถิ่นปรากฏ “คำประสม” และ “คำซ้อน” มากที่สุดตามลำดับ ด้านชนิดของคำตามหลักไวยากรณ์ในภาษาไทยมาตรฐานปรากฏ “คำกริยา”และ “คำนาม” มากที่สุดตามลำดับ ซึ่งตรงกันข้ามกับคำสลับพยางค์ในภาษาไทยถิ่นปรากฏ “คำนาม” และ “คำกริยา” มากที่สุดตามลำดับ และด้านที่มาของคำสลับพยางค์ในแต่ละพยางค์ในภาษาไทยมาตรฐานปรากฏ “คำไทย” มากที่สุด ในขณะที่คำสลับพยางค์ในภาษาไทยถิ่นปรากฏ “คำไทยถิ่น” เป็นจำนวนมากที่สุด
ผลการวิจัยครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า คำสลับพยางค์ปรากฏประเภท “คำซ้อน”เป็นจำนวนมาก มีผลทำให้เกิดตำแหน่งของพยางค์เท่ากันแบบ 2 พยางค์ – 2 พยางค์ ในลักษณะ AB – BA รวมถึงมีความสัมพันธ์ทางความหมาย “เหมือนกัน”มากที่สุด ส่วนที่มาของคำสลับพยางค์ปรากฏ “คำไทย” และ “คำไทยถิ่น” มากที่สุด เนื่องจาก “คำไทย” หรือ “คำไทยถิ่น” เป็นคำที่มีลักษณะภาษาคำโดด ซึ่งปรากฏเป็นคำสลับพยางค์ได้มากกว่าที่มาของคำสลับพยางค์จากภาษาต่างประเทศ
คำสำคัญ: คำสลับพยางค์, ภาษาไทยมาตรฐาน, ภาษาไทยถิ่น
เอกสารอ้างอิง
จอมขวัญ ขำโคกสูง. (2553). คำซ้อนในภาษาถิ่นโคราช. (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
จันจิรา เซี่ยงฉิน. (2550). คำสมาสในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
เจนจิรา เอี่ยมอ่อน. (2550). คำซ้อนในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
ชลธิชา บำรุงรักษ์. (2555). เอกสารประกอบการสอนรายวิชา “หัวข้อศึกษาเฉพาะด้านระบบข้อความ ภ. 804”. กรุงเทพฯ: หาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นววรรณ พันธุเมธา. (2559). คลังคำ. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.
นิตยา กาญจนะวรรณ. (2554). การวิเคราะห์โครงสร้างภาษาไทย. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
บรรจบ พันธุเมธา. (2562). ลักษณะภาษาไทย. พิมพ์ครั้งที่ 24. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
เบญจวรรณ ตานนท์. (2542). การศึกษาเปรียบเทียบคำซ้อนภาษาไทยกลางและภาษาถิ่นอีสาน. (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย มหาสารคาม).
ปรีชา พิณทอง. (2532). สารานุกรมภาษาอีสาน-ไทย-อังกฤษ (Isan-Thai-English Dictionary). อุบลราชธานี: ศิริธรรม.
พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์, วิภาส โพธิแพทย์ และคเชนทร์ ตัญศิริ. (บรรณาธิการ). (2561). ศาสตร์แห่งภาษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มงคล เดชานครินทร์. (2558). บัญญัติศัพท์-ศัพท์บัญญัติ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.
มติชน. (2547). พจนานุกรมฉบับมติชน. กรุงเทพฯ: มติชน.
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, สถาบันภาษา ศิลปะและวัฒนธรรม. (2550). พจนานุกรมภาษาล้านนา. พิมพ์ครั้งที่ 2. เชียงใหม่: แสงศิลป์.
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช. (2551). พจนานุกรมภาษาถิ่นใต้ พุทธศักราช 2550. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: มายมีเดีย.
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, สถาบันทักษิณคดีศึกษา. (2535). พจนานุกรมภาษาถิ่นใต้ พุทธศักราช 2525. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง กรุ๊พ.
ยอดขวัญ แก้วเขียว. (2551). การศึกษาเปรียบเทียบคำประสมภาษาไทยมาตรฐานกับภาษาไทยถิ่นเหนือ. วารสารภาษาไทยและวัฒนธรรมไทย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 3 (2), 139-152.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๓. กรุงเทพฯ: ยูเนียนอุลตร้าไวโอเร็ต.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2557). พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม 1-2. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คพับลิเคชั่นส์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์.
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2568). ประตูพระบรมมหาราชวัง. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2568. จากhttps://th.wikipedia.org/wiki.
สมทรง บุรุษพัฒน์. (2543). ภูมิศาสตร์ภาษาถิ่น. กรุงเทพฯ: เอกพิมพ์ไท.
สิทธา พหลภิญโญ, กัญญาณัฐ เกรียงเกตุ และกฤษณ์ โกสวัสดิ์. (2555). “ข้อสังเกตการสลับลำดับคำในคำซ้อน 2 พยางค์”. วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร, 20(2), 62-66.
สุคนธ์ธา พุ่มเมือง. (2550). การวิเคราะห์โครงสร้างและความหมายของคำประสมในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). พจนานุกรมภาษาถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. กรุงเทพฯ: อรุณการพิมพ์.
อุดม รุ่งเรืองศรี. (2547). พจนานุกรมล้านนา-ไทย ฉบับแม่ฟ้าหลวง. เชียงใหม่: มิ่งเมือง.
เอกรินทร์ สีมหาศาล. (บรรณาธิการ). (2551). ภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ม.๑. (น. 4). กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารช่อพะยอม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
