การจัดการโซ่อุปทานของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในยุคปัจจุบัน

ผู้แต่ง

  • อารียา ภูสีฤทธิ์ นักศึกษาหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

คำสำคัญ:

การจัดการโซ่อุปทาน, แบบจำลองโซ่อุปทาน (SCOR Model), ข้าว

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ พบว่า เศรษฐกิจและการค้าของโลกในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ภาคการเกษตรมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจและสังคมไทย โลจิสติกส์การค้าเป็นส่วนสำคัญช่วยสนับสนุนการเติบโตของการค้าในภาคส่วนต่าง ๆ และเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ โซ่อุปทานโลจิสติกส์มีความสำคัญในการช่วยลดต้นทุน เพิ่มมูลค่าการค้าสินค้าเกษตร และสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการโลจิสติกส์ตลอดโซ่อุปทานภาคเกษตร เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมเกษตรกรผู้ผลิต ตลอดจนยกระดับคุณภาพมาพมาตรฐานสินค้าข้าวให้มีคุณภาพ ซึ่งวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบของการจัดการโซ่อุปทาน และแบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานในโซ่อุปทาน (SCOR Model) โดยได้ทำการศึกษาจากบทความวิชาการและงานวิจัย ผลลัพธ์จากการศึกษา สามารถสังเคราะห์องค์ประกอบของการจัดการโซ่อุปทาน ได้แก่ การจัดซื้อ การวางแผนการผลิต การจัดหาสินค้าและวัตถุดิบ การจัดการคลังสินค้า การบรรจุภัณฑ์ การขนส่ง และแบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานในโซ่อุปทาน (SCOR Model) ได้แก่ กระบวนการวางแผน กระบวนการจัดหา กระบวนการผลิต กระบวนการจัดส่ง กระบวนการส่งคืน โดยปัจจัยแต่ละตัวมีความสำคัญในการเชื่อมโยงการทำงานหรือกิจกรรมระหว่างองค์กร เพื่อให้สามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประวัติผู้แต่ง

อารียา ภูสีฤทธิ์, นักศึกษาหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

นักศึกษาหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2564). แผนปฏิบัติราชการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ระยะ5 ปี พ.ศ.2566-2570. กรุงเทพมหานคร.

กฤษณ์ชาคริตส ณ วัฒนประเสริฐ. (2559). การประยุกต์การจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานในงานอุตสาหกรรม. กรุงเทพฯ: ปัญญาชน.

กฤตพา แสนชัยธร. (2563). กลยุทธ์การจัดการโซ่อุปทาน. (พิมพ์ครั้งที่2). ขอนแก่น: คณะบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2560). แผนยุทธศาสตร์ส่งเสริมการเกษตร ระยะ 20 ปี พ.ศ. 2560 - 2575 และแผนปฏิบัติงาน ระยะ 5 ปี พ.ศ. 2560 – 2565. กรุงเทพมหานคร.

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2568). แผนปฏิบัติราชการประจำปี 2568 กรมส่งเสริมการเกษตร. กรุงเทพมหานคร.

กองโลจิสติกส์ กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม. (2564). คู่มือการประเมินประสิทธิภาพและศักยภาพการ

จัดการโลจิสติกส์และซัพพลายเชน. กรุงเทพมหานคร กองโลจิสติกส์ กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม.

คำนาย อภิปรัชญากุล. (2554). โลจิสติกส์ และโซ่อุปทาน Logistics and Supply Chain. (พิมพ์ครั้งที่2). กรุงเทพฯ: ดวงกมลสมัย.

ชัยยนต์ ชิโนกุล. (2548). การจัดการโซ่อุปทานและลอจิสติกส์. กรุงเทพมหานคร ศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา ฝ่ายเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

ไชยยศ ไชยมั่นคง และมยุขพันธุ์ ไชยมั่นคง. (2557). การจัดการซัพพลายเชนและช่องทางการตลาด. นนทบุรี: วิชั่น พรีเพรส.

ฐาปนา บุญหล้า และนงลักษณ์ นิมิตภูวดล. (2555). การจัดการโลจิสติกส์ : มิติซัพพลายเชน. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น.

ดนวัต สีพุธสุข และคณะ. (2562). การศึกษากระบวนการจัดการโซ่อุปทานและการกระจายสินค้าข้าวพันธุ์พื้นเมือง (ไข่มดริ้น) ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตข้าวครบวงจร อำเภอหัวไทร. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14 “The 14th Hatyai National and International Conference”.(หน้า1867-1869). 19 พฤษภาคม 2566.

ธัญภัส เมืองปัน. (2560). การจัดการการจัดหาในโซ่อุปทาน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: แดเน็กซ์อินเตอร์คอร์ปอเรชั่น.

ประจวบ กล่อมจิตร. (2556). โลจิสติกส์–โซ่อุปทาน : การออกแบบและจัดการเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น.

มลฤดี จันทรัตน์ และวิวัฒน์ ไม้แก่นสาร. (2561). การวิเคราะห์โซ่อุปทานส่วนต้นน้ำของข้าวสังข์หยดเมืองพัทลุงด้วย SCOR Model. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 11(1), 133-134.

ยุพิน พิทยาวัฒนชัย. (2558). การจัดการช่องทางการตลาดและการกระจายสินค้า. กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้ล กรุ๊ป.

ยงยุทธ ชัยรัตนาวรรณ. (2557). วิวัฒนาการของการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน. วารสารศรีปทุมปริทัศน์ ฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 14(2),134.

สำนักโลจิสติกสกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (2559). การจัดการโลจิสติกสและซัพพลายเชน. (พิมพ์ครั้งที่3). กรุงเทพฯ: เอ-พริ้นท์ แอนด์ แพ็ค.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กรมการข้าว. (2565). แผนปฏิบัติการประจำปี 2565 สำนักนโยบายและ ยุทธศาสตร์ กรมการข้าว. กรุงเทพมหานคร.

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้ากระทรวงพาณิชย์. (2567). การพัฒนาโลจิสติกส์เพื่อการค้าสินค้าเกษตร กองนโยบายและยุทธศาสตร์การค้าสินค้าเกษตร สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้ากระทรวงพาณิชย์. กรุงเทพมหานคร.

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้ากระทรวงพาณิชย์. (2568). การศึกษา:สถานการณ์การค้าข้าวและโอกาสพัฒนาสินค้าข้าวไทย สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้ากระทรวงพาณิชย์. กรุงเทพมหานคร.

Sunil Chopra and Peter Meindl. (2001). Supply Chain Management: Strategy, Planning and Operation. Upper Saddle River NJ: Prentice Hall.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-27

รูปแบบการอ้างอิง

ภูสีฤทธิ์ อ. (2025). การจัดการโซ่อุปทานของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในยุคปัจจุบัน. วารสารช่อพะยอม, 36(2), 110–122. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/281763