การศึกษาศักยภาพและบริบททางสังคมของชุมชนบ้านคำน้ำสร้าง ตำบลค้อเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบททางสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และทรัพยากรของชุมชนบ้านคำน้ำสร้าง ตำบลค้อเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ ประชาชนในชุมชนบ้านคำน้ำสร้าง ตำบลค้อเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร จำนวน 10 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจงทั้งหมด แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องและจากแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนบ้านคำน้ำสร้าง ตำบลคอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร เป็นชุมชนชนบทที่มีศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ค่อนข้างสูง และการพึ่งพาซึ่งกันและกันภายในชุมชน เช่น กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มอาชีพ และกิจกรรมชุมชน ประกอบด้วย 1) ศักยภาพด้านทรัพยากรมนุษย์ ชุมชนบ้านคำน้ำสร้างมีปราชญ์ชาวบ้าน มีผู้คนที่มีความเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์ในการใช้ชีวิตในชุมชนจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการเกษตร 2) ศักยภาพด้านทุนทางสังคม ทุนทางสังคมของชุมชนบ้านคำน้ำสร้างมีความเข้มแข็งจากความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นของคนในชุมชน ซึ่งส่วนใหญ่มีความเป็นเครือญาติและรู้จักคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี มีความไว้วางใจและการช่วยเหลือเกื้อกูลกันเป็นพื้นฐานสำคัญที่เอื้อต่อการรวมกลุ่มและการทำกิจกรรมร่วมกัน และ 3) ศักยภาพด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ชุมชนมีทรัพยากรธรรมชาติที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพ เช่น พื้นที่ทางการเกษตร แหล่งน้ำ และสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการทำเกษตรกรรม วิถีการใช้ทรัพยากรของชุมชนยังคงเป็นไปตามรูปแบบดั้งเดิมที่คำนึงถึงการพึ่งพาธรรมชาติและการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า ซึ่งเป็นฐานสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในระยะยาว