การออกแบบลวดลายกระเป๋าโดยใช้แรงบันดาลใจจากพืชพรรณท้องถิ่นด้วยเทคนิคซิลค์สกรีน: กรณีศึกษา ดอกขี้กลาก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อวิเคราะห์ลักษณะทางทัศนศิลป์และอัตลักษณ์ของพืชพรรณท้องถิ่น “ดอกขี้กลาก” ในมิติของรูปทรง สี และโครงสร้าง เพื่อนำมาเป็นแนวคิดในการสร้างสรรค์ลวดลายกระเป๋า 2. เพื่อออกแบบและพัฒนาลวดลายกระเป๋าที่ได้รับแรงบันดาลใจจากดอกขี้กลาก โดยประยุกต์ใช้เทคนิคการพิมพ์ซิลค์สกรีนให้เหมาะสมกับสุนทรียภาพ วัสดุ และบริบทการใช้งานของผลิตภัณฑ์ 3. เพื่อประเมินคุณภาพเชิงการออกแบบของลวดลายและผลิตภัณฑ์กระเป๋าที่พัฒนาขึ้น ในด้านความงาม ความสอดคล้องกับอัตลักษณ์ท้องถิ่น ความเหมาะสมของเทคนิคการผลิต ประโยชน์ใช้สอย และศักยภาพในการต่อยอดเชิงพาณิชย์ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ มีเครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถามวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้นและการสังเคราะห์แนวคิด แบบสอบถามร่างและต้นแบบผลิตภัณฑ์กระเป๋า แบบสอบถามประเมินลวดลายและผลิตภัณฑ์ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 50 คน ที่มาจากเกณฑ์คุณสมบัติที่กำหนดไว้ และกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 3 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามประเมินผลมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารและแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ดอกขี้กลากเป็นพืชพรรณท้องถิ่นที่มีลักษณะเด่นด้านรูปทรงของกลีบดอก โครงสร้างช่อดอก และโทนสีที่สะท้อนความเรียบง่ายตามธรรมชาติ ลักษณะดังกล่าวสามารถนำมาสังเคราะห์เป็นองค์ประกอบทางทัศนศิลป์ ได้แก่ เส้น รูปทรง จังหวะ และน้ำหนักสี และดอกขี้กลากเป็นพืชที่ยังไม่ถูกนำมาใช้เป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบผลิตภัณฑ์อย่างแพร่หลาย จึงมีศักยภาพในการสร้างอัตลักษณ์ใหม่ให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชน และช่วยเพิ่มการรับรู้คุณค่าทรัพยากรท้องถิ่นในมิติใหม่ 2) ลวดลายที่พัฒนาขึ้นสามารถแบ่งออกเป็นลวดลายหลัก และลวดลายรอง เพื่อรองรับการจัดวางบนพื้นที่ของกระเป๋าได้อย่างเหมาะสม การออกแบบคำนึงถึงความสมดุลระหว่างความสวยงาม อัตลักษณ์ และการใช้งานจริง โดยเลือกใช้โทนสีที่สอดคล้องกับธรรมชาติและบริบทการใช้งานในชีวิตประจำวัน ส่งผลให้ลวดลายมีความกลมกลืนกับรูปทรงของกระเป๋าและไม่รบกวนการใช้งานและ 3) ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมากที่สุด (x̄ = 4.60, S.D. = 0.31) แสดงให้เห็นว่าลวดลายและผลิตภัณฑ์กระเป๋าที่พัฒนาขึ้นมีคุณภาพเหมาะสมทั้งด้านการออกแบบ อัตลักษณ์ และศักยภาพในการต่อยอดเชิงพาณิชย์ และผลการประเมินจากกลุ่มผู้ใช้ทั่วไปพบว่า ค่าเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับ เหมาะสมมาก (x̄ = 4.36, S.D. = 0.56) สะท้อนว่าผลิตภัณฑ์กระเป๋าที่พัฒนาขึ้นสามารถตอบสนองความต้องการด้านความสวยงาม การใช้งาน และความน่าสนใจในเชิงตลาดได้เป็นอย่างดี