การแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวอินทรีย์ของชุมชนตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวอินทรีย์ของชุมชนตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 30 คน คือ ประชาชนในชุมชนตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจงทั้งหมด แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสัมภาษณ์และเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวอินทรีย์ของชุมชนตำบลหนองปลิง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ประกอบด้วย 1) ผลิตภัณฑ์ข้าวกล้องงอก คือ มีคุณค่าทางโภชนาการของข้าวเป็นอย่างมาก เมื่อนำข้าวกล้องมาเพาะงอก กรดแกมมาอะมิโนบิวทิริก หรือ GABA จะถูกผลิตขึ้นในระหว่างกระบวนการเพาะงอก ซึ่งดีต่อสมองและระบบประสาท 2) ผลิตภัณฑ์ข้าวฮาง คือ เป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปจากข้าวเปลือกที่มีเอกลักษณ์ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดมหาสารคาม ลักษณะเด่นคือวิธีการผลิตที่ผสมผสานหลักการทางโภชนาการเข้ากับภูมิปัญญาพื้นบ้าน ทำให้ได้ข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงกว่าข้าวขาวทั่วไป 3) ข้าวแต๋น คือ เป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปจากข้าวที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในหลายพื้นที่ของประเทศไทย โดยเฉพาะภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ข้าวแตนเป็นผลิตภัณฑ์ข้าวแปรรูปที่ได้รับความนิยมอย่างมาก เป็นขนมหวานหอมอร่อยที่ทำจากแผ่นข้าวทอดกรอบราดด้วยน้ำเชื่อมหรือน้ำเชื่อมปาล์ม เป็นวิธีการเพิ่มมูลค่าให้กับข้าวสวยหรือข้าวเหนียว และเปลี่ยนให้เป็นของว่างที่เก็บรักษาได้นานและคุ้มค่า ขั้นตอนแรกในการผลิตคือการนำข้าวสวย (ส่วนใหญ่เป็นข้าวเหนียว) มาอัดหรือขึ้นรูปเป็นแผ่นกลม แล้วนำไปตากแดดจนแห้งสนิท จากนั้นจึงนำไปทอดจนกรอบและพองตัว และ 4) เครื่องดื่มจากน้ำนมข้าวอินทรีย์ คือ เครื่องดื่มสุขภาพต่าง ๆ เป็นอีกแนวทางหนึ่งที่มีศักยภาพสูง เนื่องจากสอดคล้องกับกระแสรักสุขภาพและความต้องการของผู้บริโภคที่แพ้นมวัวหรือหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์จากสัตว์ การพัฒนาเครื่องดื่มจากข้าวสามารถผสมผสานกับวัตถุดิบอื่น เช่น งาดำ ถั่ว หรือสมุนไพร เพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการและความหลากหลายของรสชาติ