การศึกษาข้อมูลพื้นฐานชุมชน ตำบลเขวาไร่ อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
ข้อมูลพื้นฐาน, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, ชุมชนบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานชุมชน ตำบลเขวาไร่ อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ ประชาชนในชุมชน ตำบลเขวาไร่ อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 10 คน มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และจากแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า บริบทของชุมชน ตำบลเขวาไร่ อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม ประกอบด้วย 1) ด้านภูมิประเทศและทรัพยากรธรรมชาติ 2) ด้านโครงสร้างประชากรและสังคมชุมชน 3) ด้านเศรษฐกิจและอาชีพของประชาชน 4) ด้านวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น และ 5) ด้านศักยภาพและแนวโน้มการพัฒนาชุมชน ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า ข้อมูลพื้นฐานของชุมชนตำบลเขวาไร่มีความเชื่อมโยงกันในหลายมิติ ลักษณะต่าง ๆ ของทรัพยากรธรรมชาติ ประชากร เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพึ่งพาเกษตรกรรมเป็นแหล่งรายได้หลัก ล้วนสอดคล้องกับลักษณะภูมิประเทศและวิถีชีวิตของเมืองชนบททางตะวันออกเฉียงเหนือ ความมั่นคงของครัวเรือนได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เช่น การเคลื่อนย้ายของแรงงานหนุ่มสาวและความไม่แน่นอนของรายได้และชุมชนต้องปรับตัวให้เข้ากับระบบสังคมและมองหาหนทางภายในเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่ตนเอง และการศึกษายังแสดงให้เห็นว่าทุนทางสังคม วัฒนธรรม และความรู้ท้องถิ่นของตำบลขวาราย เป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ความสัมพันธ์ในชุมชนและความร่วมมือจากภาครัฐสามารถนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการส่งเสริมการจัดการทรัพยากร การเติบโตทางเศรษฐกิจระดับรากหญ้า และการยกระดับคุณภาพชีวิต นอกจากการแก้ไขปัญหาในปัจจุบันแล้ว การพัฒนาชุมชนจะสร้างความมั่นคงและความพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคตอย่างแท้จริง ด้วยความช่วยเหลือที่เหมาะสมจากองค์กรที่เกี่ยวข้อง
เอกสารอ้างอิง
เทศบาลตำบลเขวาไร่ (2568). ข้อมูลทั่วไปชุมชนตำบลเขวาไร่. อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม
นฤเบศร์ บุญเกษม. (2568). การศึกษาชุมชนและการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนในตำบลรัตนวารี อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารวิชาการและวิจัยทางสังคมศาสตร์, 1(3), 1-10.
พระปิยพงศ์ ปิยสีโล, พระวรวุฒิ ชยธมฺโม, อนุสรณ์ จันทร์ภา, และ เอกรัตน์ มาพะดุง. (2566). การศึกษาบริบทเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่มีการนำหลัก บวร มาพัฒนาชุมชน : กรณีศึกษาชุมชนบ้านพลวง ตำบลบ้านพลวง อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. วารสารการจัดการองค์กร และพัฒนาสังคม, 3(1), 127-161.
แมน กันยารัตน์. (2568). การศึกษาชุมชนและการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนในตำบลอีง่อง อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิชาการและวิจัยทางสังคมศาสตร์, 1(2), 44-51.
เยาวลักษณ์ สุวรรณแข, ก้องกิดากร บุญช่วย, ลัดดา ประสาร, ธีระ ราชาพล, และ พินิจ ดวงจนิดา. (2566). การศึกษาบริบทชุมชนเพื่อการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของผลิตภัณฑ์แบรนด์ “กาหลง" : กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเตาะหมากบ้านทุ่งพัก ตำบลทุ่งนุ้ย อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 6(1), 77-95.
วิชิต จรุงสุจริตกุล, ชฎาภรณ์ ณ นคร, และ กาญจนพรรณ จรพงศ. (2566). การศึกษาบริบทและวิเคราะห์การผลิตของผลิตภัณฑ์ชุมชนจากสินค้าเกษตรแปรรูป ตามอัตลักษณ์เขา ป่า นา เล จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 15(3), 149-160.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2561). นโยบายสาธารณะ: แนวคิดและกระบวนการ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เสมาธรรม.
อัคสิทธ์ สมอดี. (2568). การศึกษาศักยภาพและบริบททางสังคมของชุมชนบ้านคำน้ำสร้าง ตำบลค้อเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร. วารสารช่อพะยอม คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 36(3), 61-68.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารช่อพะยอม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
