กุศโลบายแห่งกำลังใจพลังแห่งการให้ที่ชายแดน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของพระสงฆ์ในการเสริมสร้างกำลังใจแก่ทหารในบริบทสังคมความมั่นคงร่วมสมัย โดยมุ่งอธิบายบทบาทของ ทุนทางความเชื่อ ในฐานะกลไกที่เชื่อมโยงศาสนา สังคม และความมั่นคง ซึ่งยังได้รับการศึกษาอย่างจำกัดในงานวิชาการด้านความมั่นคงที่มักมุ่งอธิบายปัจจัยด้านยุทธศาสตร์ การเมืองและกำลังทางทหารเป็นสำคัญ บทความนี้ใช้วิธีการศึกษาด้วย การวิเคราะห์เอกสาร การลงพื้นที่สังเกตการณ์และการสังเคราะห์องค์ความรู้จากวรรณกรรมด้านพระพุทธศาสนา สังคมวิทยา จิตวิทยาและความมั่นคง เพื่อนำมาวิเคราะห์ผ่านกรอบแนวคิดเรื่องทาน ทุนทางความเชื่อ ทุนทางสังคมและความยืดยุ่นทางจิต ผลการศึกษาพบว่า ทุนทางความเชื่อทำหน้าที่เป็นหลักทรัพยากรทางจิตวิญญาณที่ช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางใจของกำลังพล ผ่านการถ่ายทอดหลักธรรม การประกอบพิธีกรรมและการมอบวัตถุมงคลของพระสงฆ์ ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงในเชิงศาสนพิธี หากแต่ทำหน้าที่เป็นกุศโลบายเชิงวัฒนธรรม ที่ช่วยลดความหวากกลัว เสริมสร้างความยืดยุ่นทางจิตใจและเพิ่มความพร้อมในการปฏิบัติภารกิจเสี่ยง นอกจากนี้ ทหารไม่ได้เป็นเพียงผู้รับทุนทางความเชื่อ แต่ยังมีบทบาทในการผลิตซ้ำและส่งต่อทุนดังกล่าวผ่านการแบ่งปันวัตถุมงคล การให้กำลังใจและการสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวภายในหน่วย ส่งผลให้ทุนทางความเชื่อพัฒนาเป็นทุนทางสังคมที่ช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจ ความผูกพันและความเข้มแข็งขององค์กรด้านความมั่นคง บทความนี้เสนอองค์ความรู้ใหม่ว่า ทุนทางความเชื่อสามารถอธิบายได้ในฐานะทุนเชิงวัฒนธรรมและทรัพยากรทางจิตวิญญาณที่มีบทบาทต่อความมั่นคงของมนุษย์ โดยเป็นกลไกที่บูรณาการมิติพระพุทธศาสนา จิตวิทยา สังคมวิทยาและความมั่นคงเข้าด้วยกัน อันนำไปสู่การขยายกรอบการศึกษาความมั่นคงจากมิติทางกายภาพไปสู่มิติทางจิตใจและสังคม ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้ในการพัฒนานโยบายการเสริมสร้างขวัญกำลังใจของกำลังพลในบริบทสังคมไทย