การพัฒนาการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน: กรณีศึกษา ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงบ้านกองโค

ผู้แต่ง

  • สุนีย์ แหยมคง นักศึกษาปริญญาโท สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

คำสำคัญ:

เศรษฐกิจพอเพียง, การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน, การคิดวิเคราะห์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้การคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน 2. เพื่อศึกษาผลการคิดวิเคราะห์ ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย หลังจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน 3. เพื่อศึกษาผลการเรียนรู้ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายหลังจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน และ 4. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย ที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ในการพัฒนาการคิดวิเคราะห์ โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง มีเครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย จำนวน 9 แผนการเรียนรู้ แบบทดสอบการคิดวิเคราะห์ แบบทดสอบวัดผลการเรียน เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง และแบบสอบถามความพึงพอใจ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนบ้านกองโค จำนวน 26 คน ซึ่งได้มาโดยการใช้โรงเรียนเป็นหน่วยสุ่ม แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้มาวิเคราะห์โดยใช้สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้การคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน จำนวน 9 แผนการเรียนรู้ โดยภาพรวมมีความเหมาะสม อยู่ในระดับมาก (x̅= 4.19, S.D. = 0.41) 2) ผลการคิดวิเคราะห์ (x̅= 16.42, S.D. = 0.95, t = 2.282) 3) ผลการเรียนรู้ (x̅= 375.08, S.D. = 12.23, t = 16.708) ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายหลังจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน หลังจากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 4) ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย ที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในการพัฒนาการคิดวิเคราะห์ โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̅= 4.53, S.D. = 0.16)

ประวัติผู้แต่ง

สุนีย์ แหยมคง, นักศึกษาปริญญาโท สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

นักศึกษาปริญญาโท สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

เอกสารอ้างอิง

กุศาวดี บุญนำ. (2565). แนวทางการพัฒนาการเรียนรู้ในยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของโรงเรียนประถมศึกษาอำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย: พระนครศรีอยุธยา.

เกษมสันต์ พุ่มกล่ำ. (2563). การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานในรายวิชาประวัติศาสตร์ เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาการพัฒนาหลักสูตรและนวัตกรรมการสอน คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี: ปทุมธานี.

จุฑามาศ รุ่งมณีกร. (2561). ประสิทธิผลของชุดกิจกรรมที่ประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและภูมิปัญญาท้องถิ่นกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านบ้องตี้. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาการจัดการเรียนรู้และประเมินผลการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยกาญจนบุรี: กาญจนบุรี.

ชญานิศ ดวงระหว้า. (2560). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ 5 STEDs เรื่องปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาหลักสูตรและการเรียนการสอน คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม: มหาสารคาม.

ณรัตน์ธนพร อันทะศร. (2562). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ด้านการคิดวิเคราะห์และด้านการคิดสร้างสรรค์ สาระนาฏศิลป์ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 2. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา: ชลบุรี.

นพรุจ เกตุแก้ว. (2564). ผลของการจัดการเรียนรู้แบบ STAD ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ในการเรียนทฤษฎีดนตรีของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่: สงขลา.

นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2564). กระบวนการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน: บทสะท้อนจากประสบการณ์และการเรียนรู้. มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร.วิทยาเขตอีสาน, 2(3), 78-85.

เนติธร สุคำภา. (2565). การศึกษาทักษะการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ แบบโครงงานร่วมกับการใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชนเป็นฐานของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 รายวิชา ส 16101 สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โรงเรียนบ้านก้านเหลืองดง. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น: ขอนแก่น.

ปัทมา นันดิลก. (2564). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เรื่องการใช้ชีวิตแบบพอเพียง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม:มหาสารคาม.

พงศธร จันเจียวใช้. (2562). การพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน (5 STEPs) ร่วมกับเทคนิคห้องเรียนกลับทาง รายวิชา ส31102 สังคมศึกษา ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น: ขอนแก่น.

พระมหาอนุพันธ์ อานนฺทเมธี (พรมชาลี). (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาโดยประยุกต์แนวคิดชุมชนเป็นฐาน ในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จังหวัดขอนแก่น. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย: พระนครศรีอยุธยา.

มนตรา ขันธ์ทอง. (2567). นวัตกรรมการเรียนรู้ภูมิประวัติศาสตร์ท้องถิ่น โดยใช้บริบทชุมชนแม่ทาเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมการเป็นพลเมืองตื่นรู้ สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาการศึกษา (สังคมศึกษา) คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่: เชียงใหม่.

โรงเรียนบ้านกองโค. (2567). แบบประเมินตนเองเพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการศึกษา.

โรงเรียนบ้านกองโค ตำบลคอรุม อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.

ลัทธวรรณ โสภณอัมพรเสนีย์. (2563). การศึกษาผลการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้แบบบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา: นครราชสีมา.

วิลาสินี พลพุทธา. (2562). รูปแบบการเรียนรู้ประวัติศาสตร์เชิงสร้างสรรค์ด้วยการเล่าเรื่องดิจิทัลผ่านคลาวด์เลิร์นนิงเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการศึกษา คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ: กรุงเทพมหานคร.

วิไลภรณ์ ฤทธิคุปต์. (2561). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน: กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพของครูในศตวรรษที่ 21. Graduate School Journal, 11(3), 179-191.

ศิริรัตน์ ยศศิริ. (2566). การจัดการเรียนรู้ เรื่องการประยุกต์ใช้แนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โดยวิธีการสอนแบบร่วมมืองาน. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาสังคม ศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์: สุรินทร์.

อาริตา สุขเพ็ญ. (2565). การจัดการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่สังกัดการศึกษาประถมศึกษา จังหวัดปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์). สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย: พระนครศรีอยุธยา.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-22

รูปแบบการอ้างอิง

แหยมคง ส. (2026). การพัฒนาการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย โดยใช้การเรียนรู้ชุมชนเป็นฐาน: กรณีศึกษา ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงบ้านกองโค. วารสารช่อพะยอม, 37(2), 161–177. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejChophayom/article/view/290015

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย