ความพร้อมของเจ้าหน้าที่ต่อการประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงออกแบบและการวิเคราะห์ช่องว่างการรับรู้การมีส่วนร่วมระหว่างเจ้าหน้าที่กับประชาชน: กรณีศึกษาเทศบาลนครบ้านสวน

ผู้แต่ง

  • พูนภิญญ์ ธนสัมปัตติ รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม
  • ปิยากร หวังมหาพร รองศาสตราจารย์ วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม

DOI:

https://doi.org/10.14456/gjl.2026.10

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วมของประชาชน, การคิดเชิงออกแบบ, การออกแบบนโยบายร่วม, การบริหารท้องถิ่น

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความพร้อมของเจ้าหน้าที่เทศบาลนครบ้านสวนในการประยุกต์ใช้การคิดเชิงออกแบบ วิเคราะห์ความแตกต่างของความพร้อมและการรับรู้การมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล เปรียบเทียบการรับรู้ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนระหว่างกลุ่มเจ้าหน้าที่กับประชาชนในชุมชน และวิเคราะห์ปัจจัยเชิงบริบทขององค์กรที่ส่งผลต่อช่องว่างการรับรู้ในการออกแบบนโยบายร่วม การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากเจ้าหน้าที่เทศบาลจำนวน 262 คน และประชาชนในเขตเทศบาลจำนวน 397 คน ควบคู่กับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 11 คน ผลการวิจัยเชิงปริมาณพบว่า เจ้าหน้าที่มีความพร้อมต่อการคิดเชิงออกแบบในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย = 3.55) โดยมีความเข้าใจเชิงแนวคิดสูงกว่าการนำไปใช้ในทางปฏิบัติอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในขั้นการสร้างต้นแบบและการทดสอบแนวคิด ระดับความพร้อมและการรับรู้การมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่แตกต่างกันตามอายุและระดับการศึกษา (p < .05) ขณะที่การรับรู้การมีส่วนร่วมของประชาชนยังอยู่ในระดับการให้ข้อมูลและการรับฟังความคิดเห็นมากกว่าการมีอำนาจร่วมในการตัดสินใจ สะท้อนลักษณะการมีส่วนร่วมเชิงสัญลักษณ์ นอกจากนี้ การเปรียบเทียบระหว่างเจ้าหน้าที่และประชาชนพบช่องว่างการรับรู้ที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญในมิติที่เกี่ยวข้องกับอำนาจการตัดสินใจและการควบคุมทรัพยากร ผลการวิจัยเชิงคุณภาพช่วยอธิบายว่า ช่องว่างดังกล่าวมีรากฐานมาจากข้อจำกัดด้านกฎระเบียบ โครงสร้างอำนาจแบบลำดับชั้น และวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่เอื้อต่อการทดลองและการทำงานร่วมกับประชาชน ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการขับเคลื่อนการออกแบบนโยบายร่วมในระดับท้องถิ่น                            

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ. (2568 ). Thailand Policy Lab Handbook. กรุงเทพฯ : UNDP

จุมพล โพธิสุวรรณ, วรมาศ จงโฬารดำรง, สมชาย วิมลสุข, และ อนงค์ วรรณเทพสุทิน. (2025). การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการพัฒนาเทศบาลตำบลไทรน้อย อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี. วารสารชัยภูมิ ปริทรรศน์, (3), 18–31.

ปรีดา ชูเหมือน, พระณัฐพงษ์ สิริสุวณฺโณ (จันทร์โร), และ พระณัฐพงษ์ ญาณเมธี (ไกรเทพ). (2018). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานขององค์การบริหารส่วนตำบลคลองฉนาก อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 3(2), 50–69.

ไปรมา อิศรเสนา ณ อยุธยา และชูจิต ตรีรัตนพันธ์. (2560). การคิดเชิงออกแบบ: เรียนรู้ด้วยการลงมือทํา. กรุงเทพฯ: ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC).

สงบ สีเลาและสุปัน สมสาร์. (2022). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาเทศบาลตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(6), 358-368.

สมเกียรติ ยังจีน. (2025). การประยุกต์ใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบในการสร้างกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษา. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(8), 149-162.

สุนิมิต ชุ่มพงษ์, นิพนธ์ ไตรสรณะกุล, ณโม รักเลี้ยง, วัรณัฐ โรจนประภาและกฤตติยาภรณ์ แก้วช้อย. (2568). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการวางแผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนตำบลด่าน แม่ละเมา อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก.วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 31(3), 91–101.

โสภณวิชญ์ เสกขุนทด, สุกฤษฎิ์ รักษ์ธนอนันต์, วันชัย จึงวิบูลย์สถิตย์, สัมฤทธิ์ ยศสมศักดิ์, กฤษณะ เชี่ยวเวช,และฉัตรชัย เล็กบุญแถม. (2025). การออกแบบบริการสาธารณะเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นด้วยกระบวนการคิด เชิงออกแบบ. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(2), 1358–1377.

Armenakis, A. A., Harris, S.G., & Mossholder, K.W. (1993). Creating readiness for organizational change. Human Relations, 46(6), 681- 703. https://doi.org/10.1177/001872679304600601

Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.

Cairney P and Toomey C. (2024). Collaborative policymaking: a qualitative systematic review of advice for policymakers [version 1; peer review: 3 approved]. Open Res Europe, 4:204, https://doi.org/10.12688/openreseurope.18440.1

Denhardt, J.V., & Denhardt, R.B. (2015). The new public service: Serving, not steering (4th ed.). Routledge, New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315709765

IAP2. (n.d.). Spectrum of participation. Retrieved November 14, 2025, from https://cdn.ymaws.com/www.iap2.org/resource/resmgr/pillars/spectrum_8.5x11_print.pdf

Simon, H. A. (1969). The sciences of the artificial. Cambridge: The MIT Press.

The d.school. (2010). BootcampBootleg. Retrieved November 20, 2025, from https://hpi.de/fileadmin/user_upload/fachgebiete/d-school/documents/01_GDTW Files/bootcampbootleg2010.pdf

Weiner BJ. (2009). A theory of organizational readiness for change. Implement Sci. 2009 Oct 19;4:67. doi: 10.1186/1748-5908-4-67. PMID: 19840381; PMCID: PMC2770024.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-03

รูปแบบการอ้างอิง

ธนสัมปัตติ พ., & หวังมหาพร ป. . . . . . . . . . (2026). ความพร้อมของเจ้าหน้าที่ต่อการประยุกต์ใช้แนวคิดเชิงออกแบบและการวิเคราะห์ช่องว่างการรับรู้การมีส่วนร่วมระหว่างเจ้าหน้าที่กับประชาชน: กรณีศึกษาเทศบาลนครบ้านสวน. วารสารการบริหารปกครอง มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 15(1), 169–194. https://doi.org/10.14456/gjl.2026.10